" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Monday, January 27, 2020

ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲေမးခြန္းမ်ား

ELEVEN
26 JANUARY 2020 
ဆန္းမိုးထြန္း

ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္တြင္ သည္ဟိတ္ၿမိဳ႕ ICJ တရား႐ုံး တရားသူႀကီးမ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားေနခ်ိန္ တမ္ဘာဒူး (တတိယ ဝဲ) ကို ေတြ႕ရစဥ္ (Photo: AFP)
ျမန္မာတစ္နိုင္ငံလုံးရွိ ျပည္သူမ်ားက စိတ္ပူပန္စြာ ေစာင့္ေမၽွာ္ေနရသည့္ ေန႔တစ္ေန႔မွာ ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္တြင္ ဆိုက္ဆိုက္ၿမိဳက္ၿမိဳက္ ေရာက္ရွိလာသည္။

အဆိုပါေန႔တြင္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚခ်မွတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည့္ ၾကားျဖတ္အစီအ စဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က အမိန႔္ခ်မွတ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ျခင္း

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ေမာင္ေတာေဒသတြင္ အာဆာအဖြဲ႕၏ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈၿပီးေနာက္ပိုင္း ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ ျမန္မာနိုင္ငံက လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံသည္ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ၌ နိုဝင္ဘာ ၁၁ ရက္က ျမန္မာနိုင္ငံကို တရားစြဲဆိုခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္သည္ဆိုေသာ စြပ္စြဲခ်က္ျဖင့္ အစၥလာမၼစ္ ၅၇ နိုင္ငံျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထား ေသာ အစၥလာမၼစ္ပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) ကိုယ္စား ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက နယ္သာလန္နိုင္ငံသည္ ဟိဂ္ၿမိဳ႕ရွိ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံကို တရားစြဲဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အမႈဖြင့္ရျခင္း၏ အဓိကစြပ္စြဲခ်က္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ဘဂၤါလီမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ အေနျဖင့္ ၁၉၄၈ ကုလသမဂၢ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ေၾကာင္း ဂမ္ဘီယာ နိုင္ငံက ဆိုသည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံသည္ အာဖရိကတိုက္ အေနာက္ပိုင္းတြင္တည္ရွိသည့္ နိုင္ငံငယ္ေလးျဖစ္ၿပီး ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္ နိုင္ငံျဖစ္သည့္အျပင္ အစၥလာမၼစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးအဖြဲ႕ (OIC) တြင္လည္း အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံျဖစ္သည္။

အဆိုပါအမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ ႏွစ္နိုင္ငံေလၽွာက္လဲခ်က္ၾကားနာမႈကို နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ၿမိဳ႕ အျပည္ ၿပည္ ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ)တြင္ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္မွ ၁၂ ရက္အထိ ၾကားနာခဲ့သည္။

ပထမေန႔ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ ေလၽွာက္လဲခ်က္

ျမန္မာနိုင္ငံက လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ဂ်ီနိုဆိုက္ကြန္ဗင္းရွင္းကို ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ အေနျဖင့္ စြပ္စြဲထားၿပီး ၾကားျဖတ္အစီအမံ အမိန႔္ခ်ေပးရန္ ေတာင္းဆိုျခင္းကို နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ ၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ၌ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္က စတင္ၾကားနာခဲ့သည္။

ပထမဦးဆုံးအေနျဖင့္ ဂမ္ဘီယာအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ အဘူဘာကာတမ္ဘာဒူးက မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုရသည္ကို စတင္ေျပာၾကားသည္။ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံသည္ ကုလသမဂၢ၏ ဂ်ီနိုဆိုက္ကြန္ဗင္းရွင္းတြင္ လက္မွတ္ထိုးထားသည့္အတြက္ ဘဂၤါလီ (မူရင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာဟု ေဖာ္ျပ) အေရးကိစၥ၌ ျမန္မာဘက္က ဂ်ီနိုဆိုက္ကြန္ဗင္းရွင္းကို လိုက္နာရန္ တာဝန္ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ တရားစြဲရျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ အေမရိကန္ေရွ႕ေနအဖြဲ႕က ေရွ႕ေန ေပါလ္ရိုက္ဂနာအပါအဝင္ ေရွ႕ေနရွစ္ဦးခန႔္က ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အႏၲရာယ္ဆက္ရွိေနသည္ဆိုၿပီး Provisional Measures ဟုေခၚသည့္ ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ထုတ္ေပးနိုင္ရန္ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ အစီရင္ခံစာကို ကိုးကား ၍ ေလၽွာက္လဲခဲ့သည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံအေနျဖင့္ က႑အလိုက္ ေလၽွာက္လဲခ်က္မ်ားေပးခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရၿပီး ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ ကိုယ္ စားလွယ္၏ အဖြင့္ေလၽွာက္လဲခ်က္၊ ဘဂၤါလီမ်ားလူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈႏွင့္ ဆက္လက္ရင္ဆိုင္ေနရေသာ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာအေျခအေန၊ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ေနမႈ၊ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဘဂၤါလီမ်ားရင္ဆိုင္ေနရသည့္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာအေျခအေန၊ယင္းအေျခအေန မ်ားေၾကာင့္ ၾကားျဖတ္တားဆီးမိန႔္ ထုတ္ျပန္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို အေထာက္အထား မ်ားျဖင့္ တင္ျပခဲ့သည္။

ဒုတိယေန႔ ျမန္မာနိုင္ငံေလၽွာက္လဲခ်က္

နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ၿမိဳ႕က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) တြင္ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္က ဂမ္ဘီယာ နိုင္ငံ၏ တရားစြဲဆိုမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံဘက္က ေလၽွာက္လဲခ်က္ကို ၾကားနာခဲ့သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံက ေလၽွာက္လဲခ်က္ေပးရာတြင္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ဦးေဆာင္ေလၽွာက္လဲခ်က္ေပးခဲ့ၿပီး ျမန္မာအဖြဲ႕ကိုယ္စားျပဳေရွ႕ေန ပါေမာကၡ ဝီလ်ံရွားဘတ္စ္၊ ခရစၥတိုဖာစတိတ္ကာႏွင့္ ပါေမာကၡ ဖီဘီအိုကိုဝါတို႔က က႑အလိုက္ ေလၽွာက္လဲခဲ့ၾကသည္။

ေလၽွာက္လဲခ်က္ေပးရာတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဖြင့္ေလၽွာက္လဲျခင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံအစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိျခင္း၊ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ၏ ေလၽွာက္လဲခ်က္ကို လက္ခံစဥ္းစားရန္ မသင့္ျခင္းႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ အေျခအေနမ်ားသည္ ၾကားျဖတ္တား ဆီးမိန႔္ ထုတ္ျပန္ရန္ မလိုျခင္း စသည့္အခ်က္မ်ားကို တင္ျပခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ICJ တရား႐ုံးတြင္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရး ျပဳလုပ္ခဲ့ မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ခုခံေခ်ပရာတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ရန္ ႀကံရြယ္ခ်က္ ရွိသည္ဆိုသည့္အခ်က္ကို ျငင္းဆို ေလၽွာက္လဲခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ အင္အားကို အခ်ိဳးအစားမညီမၽွစြာ အသုံးျပဳခဲ့ျခင္းရွိနိုင္သည္ဟု ဝန္ခံခဲ့ေသာ္လည္း ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္းသည္ လူနည္းစု အုပ္စုတစ္စုကို အျပတ္ရွင္းရန္ ႀကိဳးစားျခင္းျဖစ္ သည္ဟု ဆိုျခင္းအေပၚ သက္ေသျပနိုင္ခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

တပ္မေတာ္သည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ရာႏွင့္ခ်ီသည့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္ ေသာင္းက်န္းသူမ်ား၏ တိုက္ခိုက္မႈ တစ္ရပ္ကို တုံ႔ျပန္ျခင္းသာျဖစ္ေၾကာင္း ၎က အခိုင္အမာေျပာၾကားသည္။ ထို႔ျပင္ ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံ မ်ားၾကားတြင္ အျငင္းပြားမႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဆုံးျဖတ္ေပးရန္ ၁၉၄၆ ခုႏွစ္က ထူေထာင္ခဲ့သည့္ တရား႐ုံး သည္ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားက ေဘာလ္ကန္စစ္ပြဲအတြင္း အရပ္သားမ်ားအေပၚ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ရွင္း လင္းမႈကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈအျဖစ္ အတည္ျပဳေပးခဲ့ျခင္းမရွိေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေထာက္ ၿပေျပာဆိုသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံဘက္က ငွားရမ္းထားသည့္ ေရွ႕ေနသုံးဦးကလည္း နိုင္ငံတကာတရား႐ုံးက ဆုံးျဖတ္ထားၿပီး ၿဖစ္ သည့့္ ခရိုေအးရွားႏွင့္ ဆားဘီးယားအမႈ၊ ေဘာ့စနီးယားႏွင့္ ဆားဘီးယားအမႈမ်ားကို ကိုးကားၿပီး လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္မႈဆိုသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိေၾကာင္း ေထာက္ျပခဲ့သည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ၏ တရားစြဲဆိုေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ရိုးသားမႈမရွိေၾကာင္းကို ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင့္ ေျပာခဲ့ သည့္ အျပင္ ေနာက္ကြယ္၌ OIC အဖြဲ႕ရွိေနၿပီး OIC သည္ ဂ်ီနိုဆိုက္ကြန္ဗင္းရွင္း စာခ်ဳပ္ဝင္မဟုတ္ သည့္ အတြက္ အမႈကိုလက္မခံသင့္ေၾကာင္း ေခ်ပခဲ့သည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ၾကားျဖတ္တားဆီး အမိန႔္ထုတ္ေပးရန္ ေလၽွာက္ထားျခင္းသည္ အေၾကာင္းအက်ိဳး မခိုင္ လုံေၾကာင္း ေခ်ပခဲ့သည့္အျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ လူမႈစီးပြားေရးဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားကို နိုင္ငံတကာႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္းကိုလည္း ေလၽွာက္လဲခဲ့သည္။

တတိယေန႔ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္နိုင္ငံေလၽွာက္လဲခ်က္

နယ္သာလန္နိုင္ငံ သည္ဟိဂ္ၿမိဳ႕ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးတြင္ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ ရက္က ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံဘက္က တရားစြဲဆိုထားမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ႏွစ္ဖက္အၿပီးသတ္ ေလၽွာက္လဲခ်က္ကို ၾကားနာ ခဲ့သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ကို အေထာက္အ ထား သက္ေသမ်ားျဖင့္ တစ္ခ်က္ခ်င္းရွင္းသြားခဲ့ၿပီး လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အႏၲရာယ္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ဆက္ရွိေနသည့္အတြက္ Provisional Measures ဟုေခၚသည့္ ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ICJ က အမိန႔္ထုတ္ျပန္ေပးရန္ ဂမ္ဘီယာဘက္က ေလၽွာက္ထားခဲ့သည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ခ်မွတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ အခ်က္ ေျခာက္ခ်က္မွာ ၁။ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ ျဖတ္မႈတားဆီးေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ က်ဴး လြန္မႈမ်ား ျဖစ္မလာေစေရး ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးသည့္ အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ ၂။ ျမန္မာတပ္မေတာ္ ျဖစ္ေစ၊ အျခားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခုမွျဖစ္ေစ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္သည့္လုပ္ရပ္မ်ား မက်ဴးလြန္ေစရန္ႏွင့္ က်ဴးလြန္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္မႈမ်ားမျဖစ္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ၃။ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျခင္း မျပဳ ရန္ ၄။ ျမန္မာႏွင့္ ဂမ္ဘီယာအၾကား အေျခအေန ပိုမိုဆိုးရြားေစမည့္ကိစၥမ်ား မလုပ္ရန္ ၅။ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ ၿဖတ္မႈ ရွိ မရွိ တရား႐ုံးက စစ္ေဆးေနစဥ္ကာလအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံဘက္မွ ေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္ မ်ား ကို ေလးလအတြင္း တရား႐ုံးသို႔ အစီရင္ခံစာတင္ရန္ ၆။ ကုလသမဂၢ၏ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕အား လုံးႏွင့္ အျခားကုလအဖြဲ႕အစည္းမ်ားအားလုံးက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္တို႔ ျဖစ္ သည္။

ျမန္မာဘက္က ေလၽွာက္ထားရာတြင္ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကိုေလၽွာက္ထားခဲ့ၿပီး ဂမ္ဘီယာမွ ႐ုံးေတာ္သို႔ တင္ သြင္းထားသည့္ အမႈကိစၥကို ႐ုံးေတာ္စာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္ေပးရန္ႏွင့္ ဂမ္ဘီယာမွ ေတာင္းဆိုသည့္ ၾကားျဖတ္ စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအား ပယ္ခ်ေပးရန္တို႔ျဖစ္သည္။

(AFP)

နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ မိန႔္ခြန္း

နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ၌ ၾကားနာ မႈဆိုင္ရာ အေတြ႕အၾကဳံမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ျပည္သူလူထုသို႔ အစီရင္ခံတင္ျပသည့္ မိန႔္ခြန္းကို ျမန္မာ့အ သံႏွင့္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကားက ဒီဇင္ဘာ ၁၈ ရက္က ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည္။

ICJ တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ သြားေရာက္ရင္ဆိုင္ရာ၌ အႏၲိမရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ နိုင္ငံအတြင္း ရွိၾက
ေသာ အသိုက္အဝန္းမ်ားၾကားတြင္ ေရရွည္တည္တ့ံခိုင္ျမဲသည့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ သဟဇာတရွိေရးကို မ်က္ ၿခည္ျပတ္မခံဘဲ ရိုးသားေျဖာင့္မတ္ျခင္း၊ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို ေလးစားလိုက္နာသည့္အေပၚတြင္ ခိုင္မာ စြာ ရပ္တည္၍ ေခ်ပခဲ့ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ျပင္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ရွိနိုင္ေသာ္လည္း လူမ်ိဳးျပဳန္းတီးမႈႏွင့္ လူမ်ိဳးျပဳန္းတီးေစရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိေဆာင္ရြက္သည္ဟု မသတ္မွတ္နိုင္ဘဲ ခ်ိဳးေဖာက္သူမ်ား၊ က်ဴးလြန္ သူမ်ားရွိခဲ့ပါက ဥပေဒႏွင့္အညီ အေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ဟု နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ဆို သည္။

“ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ေနရတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ ေတြ ရွိနိုင္တယ္။ တရားမၽွတမႈနဲ႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းၿပီး နိုင္ငံတကာက လက္ခံထားတဲ့ စံႏႈန္း ေတြနဲ႔ ေသြဖည္နိုင္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို အျငင္းမပြားခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလိုခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို လူမ်ိဳး ၿပဳန္းတီးမႈနဲ႔ လူမ်ိဳးျပဳန္းတီးေစဖို႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္တယ္လို႔ မသတ္မွတ္နိုင္ပါဘူး။ ခ်ိဳးေဖာက္သူ ေတြ၊ က်ဴးလြန္သူေတြရွိခဲ့ရင္ ဥပေဒနဲ႔အညီ အေရးယူမႈေတြ ေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္သလို ဒီလိုအေရးယူရန္ ဆႏၵ နဲ႔အေရးယူနိုင္စြမ္းလည္း ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ အျပည့္အဝရွိေနပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔နိုင္ငံဟာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒနဲ႔အညီ ျပည္တြင္းတရားစီရင္မႈျဖစ္တဲ့ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာတရားေရးစနစ္၊ အရပ္ဘက္ဆိုင္ရာ တရားေရး စနစ္ေတြကေန ျပည္သူေတြအားလုံးရဲ့ အခြင့္အေရးေတြကို ဥပေဒေၾကာင္းအရ ကာကြယ္ေပးသြားဖို႔ သႏၷိ ႒ာန္ ခ်မွတ္ထားၿပီးသား ျဖစ္ပါတယ္” ဟု ၎က ေျပာၾကားသည္။

ICJ တြင္ ႏွစ္နိုင္ငံေလၽွာက္လဲေပးရာ၌ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားခ်မွတ္ရန္ ေလၽွာက္လဲေသာ္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံဘက္မွ ေရွ႕ေနမ်ားက တရား႐ုံးေတာ္အေနျဖင့္ ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ ရြက္ ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ရန္မသင့္ေၾကာင္းကို ေခ်ပေလၽွာက္လဲခဲ့ၿပီး ေရွ႕ေနတစ္ဦးျဖစ္ေသာ ပါေမာကၡ ရွား ဘတ္စ္ က ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ၏ ေလၽွာက္ထားခ်က္သည္ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္နိုင္ရန္ အ တြက္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိသည့္အျပင္ ယုတၱိမတန္ေၾကာင္းကို ေထာက္ျပခဲ့ေၾကာင္း နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က တရား႐ုံးေတာ္၌ ေနာက္ဆုံးအပိတ္ ေျပာၾကားခဲ့မႈႏွင့္ ပတ္ သက္၍ မတူကြဲျပားမႈမ်ားၾကားက ညီညြတ္မႈတည္ေဆာက္နိုင္ေရး၊ ျပည္သူမ်ား၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုး တက္ေရး ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ ၾကဳံေတြ႕ရမည့္စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေက်ာ္လႊားနိုင္ရန္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳး တရားစီရင္ေရးဆိုင္ရာ ဉာဏ္ပညာ အေျမာ္အျမင္ျဖင့္ ဆင္ျခင္တုံတရားျပည့္ဝစြာထားၿပီး တရားသူႀကီးမ်ားအေနျဖင့္ ခ်မွတ္ေပးနိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ေၾကာင္း ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္ဟု ဆို သည္။

ေနာက္ဆုံးတြင္ နိုင္ငံေတာ္၏ ေရွ႕ခရီးတြင္ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ရမည့္ စိန္ေခၚမႈမွန္သမၽွကို အားလုံးအတူတကြ ရင္ဆိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

“ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ကၽြန္မတို႔ ရင္ဆိုင္မယ္။ အားလုံးအတူတကြပဲေပါ့” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဆို သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေဆာင္းပါး

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမ်ား တားဆီးေရးအတြက္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က ၾကား ၿဖတ္အေရးေပၚ စီမံခ်က္မ်ား မခ်မွတ္မီ တစ္ရက္အလိုတြင္ နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္က Financial Times တြင္ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ ေရးသားခဲ့သည္။

ယင္းေဆာင္းပါးတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ လူအစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ေရႊ႕ ေၿပာင္း မႈမ်ားအတြက္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ဆုံး အစီရင္ခံစာကို သမၼတထံ တင္သြင္း ထားေၾကာင္း၊ လြတ္လပ္ေသာ ထိုစုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္သည္ မ်က္ျမင္သက္ေသ ၁၅၀၀ နီးပါးကို ေမးျမန္းစုံ စမ္းခဲ့ေၾကာင္း၊ ကမၻာတြင္ မည္သည့္ စုံစမ္းေရးအဖြဲ႕ထက္မဆို သာလြန္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္ မ်ား ကို ထိုေကာ္မရွင္ကရရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေရးသားထားသည္။

ထို႔ေနာက္ျမန္မာနိုင္ငံကို ICJ ၌ တရားစြဲဆိုျခင္း၊ ICJ ၏ ေရွ႕ေနက ေၾကညာခ်က္မ်ား ထုတ္ျပန္ျခင္းစသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ စုံစမ္းေရးမစ္ရွင္ကို အလုံးစုံမွီတည္ထားေၾကာင္း၊ ထိုမစ္ရွင္သည္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ ဒုကၡသည္ စခန္းမွ ဒုကၡသည္မ်ား၏ ေၾကညာခ်က္ကို မွီခိုထားၿပီး အႏၲရာယ္ ႀကီးေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ေထာက္ျပေရး သား ထားသည္။

အခ်ိဳ႕ဒုကၡသည္မ်ားသည္ မတိက်ေသာ၊ ခ်ဲ႕ကားထားေသာ သတင္းမ်ားကို ေပးခဲ့သည္ဟု လြတ္လပ္သည့္ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း၊ ထိုသို႔ျဖစ္ျခင္းအေပၚ နားလည္ေပး၍ရေသာ္လည္း စနစ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈရွိေနသည္ကို အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အစိုးရမ်ား၊ နိုင္ငံမ်ားအား အရိပ္မည္းထိုးေစေသာ သတင္းမွားမ်ားကို စစ္ထုတ္ရန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ တရားေရးစနစ္က မေဆာင္ ရြက္ နိုင္ေသးေၾကာင္းလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေထာက္ျပေရးသားထားသည္။

ထို႔ျပင္ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားမရွိဘဲ သက္ေသမခိုင္မာေသာ ေၾကညာခ်က္မ်ား အား အေျခခံ၍ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံကို ရႈတ္ခ်ခဲ့ေၾကာင္း၊ နိုင္ငံတကာ၏ ယင္းသို႔ ေဆာင္ ရြက္မႈမ်ားက ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တည္ၿငိမ္တိုးတက္ေရးအတြက္ ျမန္မာ၏ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအား အပ်က္ သေဘာ သက္ေရာက္ေစေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးကို အခိုင္မာဆုံး ကာကြယ္ေပးနိုင္ရန္အတြက္ ကုလသမ ဂၢႏွင့္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အေထာက္အထား မခိုင္လုံေသာ ဇာတ္ေၾကာင္းမ်ားကိုအမွီျပဳ ေနသည့္ နည္းလမ္းမ်ားအား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ လိုအပ္ေၾကာင္းႏွင့္ ဓားစာခံမ်ား၏အသံကို နားေထာင္ရ မည္ျဖစ္ၿပီး ႏွလုံးသားႏွင့္ ထိေတြ႕ခံစားရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း အမွန္တရားကို ရွာေဖြေနေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆး သူမ်ားသည္ သတိဝီရိယရွိေနရန္ ညီတူညီမၽွအေရးႀကီးေၾကာင္းကိုလည္း နိုင္ငံေတာ္၏အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က ေရးသားခဲ့သည္။

ထို႔အတူ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ မရွိခဲ့ေၾကာင္းကို လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္က ေတြ႕ရွိခဲ့သည္ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကဆိုခဲ့ၿပီး စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ားအား စစ္ဘက္တရားေရးစနစ္အရ အေရးယူေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို တရားစီရင္နိုင္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံအား အခ်ိန္ေပးေစလိုေၾကာင္းကိုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေရးသားခဲ့သည္။

ICJ က ဘာလို ဆုံးျဖတ္ခဲ့သလဲ

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည့္ ၾကားျဖတ္အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ ပတ္ သက္၍ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္တြင္ အမိန႔္ခ်မွတ္ခဲ့သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ ဘဂၤါလီမြတ္စလင္မ်ားအေပၚ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴးလြန္သည္ဟု စြပ္စြဲထားသည့္ အေရးေပၚအမႈ၌ ၎တို႔အေနျဖင့္ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိေၾကာင္း ကုလသမဂၢ၏ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က ဦးစြာေျပာၾကားသည္။

“ အမႈမွာ ဆုံးျဖတ္ဖို႔ တရားစီရင္ခြင့္ရွိ တယ္လို႔ တရား႐ုံးက ေကာက္ခ်က္ခ်ခဲ့ပါတယ္” ဟု ICJ ၏ တရားသူ ႀကီးခ်ဳပ္ အဗၺဒူ ကာဝီအာမက္ယူဆြတ္က ေျပာၾကားသည္။

တရား႐ုံးသည္ ေနာက္ထပ္အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား မျဖစ္ပြားေအာင္ ကာကြယ္ရန္အတြက္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ျမန္ မာနိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုထားသည့္ ၾကားျဖတ္အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း တရား႐ုံး က ေၾကညာခဲ့သည္။ ICJ သည္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ၾကားျဖတ္အစီအစဥ္မ်ားအားလုံးကို ေဆာင္ရြက္ရန္ ၁၉၄၈ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းေအာက္၌ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ အမိန႔္ထုတ္ ၿပန္ ခဲ့သည္။

ယင္းအမိန႔္သည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရးၿပီးေနာက္ ျမန္ မာနိုင္ ငံအေနျဖင့္ ပထမဆုံးရင္ဆိုင္ရသည့္ တရား႐ုံးအမိန႔္ျဖစ္သည္။

ICJ သည္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံ၏ ေတာင္းဆိုမႈအရ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ၾကားျဖတ္အစီအစဥ္မ်ားမွာ (၁) လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ က်ဴး လြန္ မႈမ်ား ျဖစ္မလာေစေရး ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ အကာအကြယ္ေပးသည့္ အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္၊ (၂) ျမန္မာတပ္မေတာ္ျဖစ္ေစ ၊ အျခားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခုမွျဖစ္ေစ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ေျမာက္သည့္လုပ္ရပ္မ်ား မက်ဴးလြန္ေစရန္ႏွင့္ က်ဴးလြန္ေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္မႈမ်ားမျဖစ္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ၊ (၃) ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ သက္ေသအေထာက္အထားမ်ားကို ဖ်က္ဆီးျခင္းမျပဳ ရန္၊ (၄) လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ရွိ မရွိ တရား႐ုံးက စစ္ေဆးေနစဥ္ကာလအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံဘက္မွ ေဆာင္ ရြက္မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေလးလအတြင္း တရား႐ုံးသို႔ အစီရင္ခံစာတင္ရန္ႏွင့္ ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ ပုံမွန္ အစီရင္ခံစာ တင္ရန္တို႔ ျဖစ္သည္။

ICJ ၏ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္ အဗၺဒူကာဝီ အာမက္ယူဆြတ္က ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ အမႈအားလုံးကို မက်ဴးလြန္ ရန္ ကာကြယ္ေရးအတြက္ ၎တို႔၏ အာဏာစက္အတြင္း အစီအစဥ္မ်ားအားလုံးကို လုပ္ေဆာင္ရ မည္ျဖစ္ ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။ ICJ တရားသူႀကီးခ်ဳပ္က “ တရား႐ုံးရဲ့ ယူဆခ်က္ကေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံက ရိုဟင္ ဂ်ာေတြဟာ အလြန္အမင္း ထိခိုက္ခံရနိုင္တဲ့ အေနအထားမွာ ရွိေနတုန္းပဲ ဆိုတာပါပဲ” ဟုလည္း ေျပာၾကား သည္။
ဇန္နဝါရီ ၂၃ ရက္က သည္ဟိတ္ၿမိဳ႕ ICJ တရား႐ုံး စစ္ေဆးၾကားနာမႈသို႔ တက္ေရာက္ေနသည့္ နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ႐ုံးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြ (ဝဲ) ကို ေတြ႕ရစဥ္


အစိုးရႏွင့္ သေဘာထားကြဲလြဲခ်က္မ်ား

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ ဥပေဒပညာရွင္မ်ား၊ နိုင္ငံေရးသုေတ သီမ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအၾကားတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိပါးျခင္း ရွိ မရွိႏွင့္ ICJ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ သင့္ မသင့္ ႏွင့္ပတ္သက္၍ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အယူအဆအမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိခဲ့ သည္။

ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိခိုက္ေစသည့္ အခ်က္မ်ားပါ ဝင္ျခင္း မရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္ဟု အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္ စု ဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္က ေျပာၾကားသည္။

ေနျပည္ေတာ္ရွိ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနတြင္ ဇန္နဝါရီ ၂၄ ရက္က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္ေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္ႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီး H.E.Mr.Ichiro Maruyama တို႔ ေတြ႕ဆုံရာတြင္ ၎က အထက္ပါအတိုင္း ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္းျဖစ္ သည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က ခ်မွတ္ခဲ့သည့္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ပါ ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား သည္ Genocide Convention အဖြဲ႕ဝင္ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံက လိုက္နာေဆာင္ရြက္ေနသည့္ အခ်က္မ်ားသာျဖစ္သည္ဟု ဦးေက်ာ္တင္က ဆိုသည္။

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ေတာင္းဆိုခဲ့သည့္ ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္မ်ားအားလုံးကို ခ်မွတ္ျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အခ်က္အ ခ်ိဳ႕ကိုသာ ခ်မွတ္ေပးျခင္းျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိခိုက္ေစသည့္ အ ခ်က္မ်ား ပါဝင္ျခင္းမရွိသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္ဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ေျပာၾကားသည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ျမန္မာနိုင္ငံက မွတ္သားထားေၾကာင္း နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနက ဇန္နဝါ ရီ ၂၃ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္သည္။

ထို႔ျပင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) ၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ ယင္းအမႈ၏ ဆီေလ်ာ္ခိုင္မာမႈ (merits) ကို တရား႐ုံးက စီရင္ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ အေပၚတြင္လည္းေကာင္း၊ ေလၽွာက္ထားသည့္အမႈကို လက္ခံၾကား နာ ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍လည္းေကာင္း၊ အမႈ၏ ဆီေလ်ာ္ခိုင္မာမႈ (merits) ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း ႀကိဳတင္ဆုံးျဖတ္သည့္သေဘာ လုံးဝသက္ေရာက္ေစမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ICJ က အတည္ျပဳ ေျပာၾကားခဲ့ သည္ဟု ပါရွိသည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးအေနျဖင့္ အမႈကိစၥကို စတင္ကိုင္တြယ္ေဆာင္ရြက္ခ်ိန္တြင္ အကာအကြယ္ေပး ေရး အစီအမံမ်ားခ်မွတ္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံရနိုင္သည့္ အလားအလာမ်ားမွ ကာကြယ္နိုင္ရန္ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ခ်မွတ္ေလ့ရွိေသာ အစဥ္အလာရွိသည္ကိုလည္း သိရွိထားသင့္ ေၾကာင္း နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ ေဖာ္ျပထားသည္။

နိုင္ငံအခ်ဳပ္အျခာ ထိပါးမႈ ရွိ မရွိ

ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ထိခိုက္ေစသည့္အခ်က္မ်ား ပါဝင္ ၿခင္းမရွိဟု ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္က ေျပာၾကားခဲ့ေသာ္လည္း နိုင္ငံေရးပါတီအခ်ိဳ႕ႏွင့္ နိုင္ငံေရး ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေနသူမ်ားကမူ နိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခားအာဏာကို ထိပါးသည္ဟု ယူဆလ်က္ရွိသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ House of Orchid တြင္ ဇန္နဝါရီ ၂၅ ရက္က က်င္းပသည့္ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံၿဖိဳးေရး ပါတီႏွင့္ နိုင္ငံေရးပါတီအခ်ိဳ႕၏ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ပူးတြဲသတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ ရာတ ရား႐ုံး (ICJ) က ျမန္မာနိုင္ငံအား အခ်က္ေလးခ်က္ပါ ၾကားျဖတ္အစီအမံမ်ား ေဆာင္ရြက္ေစရန္ အမိန႔္ခ်မွတ္ မႈသည္ နိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာႏွင့္ တရားစီရင္ေရးကို ထိပါးေစာ္ကားမႈျဖစ္၍ လက္မခံေၾကာင္း ယင္းပါ တီ မ်ား၏ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေျပာၾကားသည္။

“ နိုင္ငံတစ္ခု ဒီလိုကိစၥ ေပၚေပါက္လာတာဟာ ၁၃ ႏွစ္နဲ႔ ၁၁ လ ၾကာခဲ့တာကို သြားေတြ႕ရတယ္။ ဒီအမႈမၿပီး မခ်င္း ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ သူတို႔ ခိုင္းေစတဲ့ဟာကို တင္ရမယ္ဆိုတဲ့ဟာသည္ ကၽြန္ေတာ္တို႔နိုင္ငံရဲ့ အခ်ဳပ္ အျခာ အာဏာထိပါးခံရမႈ၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နိုင္ငံရဲ့တရားစီရင္ေရးကို ထိပါးခံရမႈလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဒီလိုပဲျမင္ ပါတယ္” ဟု ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီ၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဦးသိန္းထြန္းဦးက ေျပာၾကားသည္။

ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ျပတ္ျပတ္သားသား တုံ႔ျပန္ျခင္းမရွိသလို ရိုဟင္ဂ်ာ မရွိေၾကာင္းကိုလည္း ျပတ္သားစြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားျခင္းမရွိဟု ျပည္ခိုင္ၿဖိဳးပါတီအပါအဝင္ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲတြင္ ပါဝင္သည့္ နိုင္ငံေရးပါတီအခ်ိဳ႕မွ တာဝန္ရွိသူမ်ားက ေဝဖန္ေျပာၾကားသည္။

ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္းျဖစ္သူ ဦးရဲထြဋ္ကမူ ICJ ၏ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္မႈႏွင့္ပတ္ သက္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ သက္ေရာက္လာနိုင္သည့္ အက်ိဳးတရားမ်ားကို အခ်က္သုံးခ်က္ျဖင့္ ေထာက္ျပ သည္။

ပထမအခ်က္တြင္ ICJ ၏ ၾကားျဖတ္စီမံ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္းသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပသ မဂၢ တို႔၏ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ မူဝါဒမ်ားအေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိနိုင္ျခင္း၊ ဒုတိယအခ်က္တြင္ နိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈႏွင့္ ခရီးသြားဝင္ေရာက္မႈ ေလ်ာ့က်နိုင္ျခင္းႏွင့္ ေနာက္ဆုံးအခ်က္တြင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ဦးတည္ေစမည့္ကိစၥမ်ား မျဖစ္ရန္ တားဆီးရမည္ဆိုျခင္းေၾကာင့္ အာဆာအဖြဲ႕က ေနာက္ထပ္တိုက္ ခိုက္မႈ မ်ားရွိလာလၽွင္ အစိုးရအေနျဖင့္ ယင္းအခ်က္ႏွင့္ ၿငိစြန္းမႈမရွိေစရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္အတြက္ လက္ကို ႀကိဳးခ်ည္ခံရသလို ျဖစ္သြားနိုင္ေၾကာင္း ဦးရဲထြဋ္က ၎၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရးသားထားသည္။

“ ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္အမိန႔္မွာ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကိုု ဦးတည္ေစတဲ့ ကိစၥေတြမျဖစ္ေအာင္ တားဆီးရမယ္ဆိုတာပါ။ ကြန္ဗင္းရွင္းရဲ့ အနက္ဖြင့္ဆိုခ်က္အရဆိုရင္ အဲဒါဟာ ႐ုပ္ပိုင္းေရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ပါပါဝင္တယ္။ အစိုးရရဲ့မူဝါဒတစ္ခုခု ဒါမွမဟုတ္ အာဆာအဖြဲ႕က ေနာက္ထပ္ တိုက္ ခိုက္ မႈ တစ္ခုခု လုပ္လာတဲ့အခါ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြရဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အားလုုံးဟာ ဒီအခ်က္နဲ႔ ၿငိစြန္းမႈ မရွိေအာင္ လုပ္ရေတာ့မယ္။ ဒါဟာ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အစိုးရဟာ လက္ကို ႀကိဳးခ်ည္ ခံထားရသလို ျဖစ္သြားတာပဲ” ဟု ဦးရဲထြဋ္က ေရးသားထားသည္။

ICJ က ၾကားျဖတ္လိုက္နာလုပ္ေဆာင္ရမည့္ အခ်က္ေလးခ်က္ ခ်မွတ္လိုက္ျခင္းသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္း ယခုထက္ပိုသည့္ ဖိအားမ်ား ဆက္တိုက္မ်ားလာမည့္ အေျခအေနျဖစ္ေၾကာင္း ေသနဂၤမဟာဗ်ဴဟာ ေလ့ လာေရးအဖြဲ႕ တည္ေထာင္သူ ေဒါက္တာနိုင္ေဆြဦးက ၎၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ သုံးသပ္ေရးသား ထားသည္။

လိုက္နာသင့္ မလိုက္နာသင့္

ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ေတာင္းဆိုထားသည့္ အခ်က္ေျခာက္ခ်က္အနက္ ေလးခ်က္ကိုသာ ICJ က ဆုံးျဖတ္ လိုက္ျခင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ကံေကာင္းသည္လား ကံဆိုးသည္လားဆိုသည္ကေတာ့ ၀ိ၀ါဒအမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

ဂမ္ဘီယာကေတာင္းဆိုသည့္ အခ်က္ေျခာက္ခ်က္အနက္ ICJ က ခ်မွတ္လိုက္သည့္ အခ်က္ေလးခ်က္သာ ခ်မွတ္လိုက္ျခင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ အဆိုးထဲမွ အေကာင္းဟု ေကာက္ခ်က္ခ်သူမ်ားလည္း ရွိသည္။

အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ေတာင္းဆိုထားသည့္ အခ်က္ေျခာက္စလုံးကိုခ်မွတ္လိုက္ပါက ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ကုလသမဂၢတို႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕နိုင္သည့္အေနအထားတြင္ ရွိေနသည္။

ဂမ္ဘီယာ၏ ေတာင္းဆိုခ်က္ထဲတြင္ ကုလသမဂၢ၏ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕အားလုံးႏွင့္ အျခားကု လ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလုံးက စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ဆိုသည့္ အခ်က္ပါဝင္ေန သည့္အတြက္ ICJ က အခ်က္ေျခာက္ခ်က္စလုံးကိုသာ ခ်မွတ္မည္ဆိုလၽွင္ ကုလသမဂၢ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕အားလုံးႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံက ပူးတြဲလုပ္ေဆာင္ရမည့္ အေနအထားမ်ိဳးတြင္ ရွိေနသည္။

“ Provisional Measures ေျခာက္ခုထဲမွ ေလးခုကိုအတည္ျပဳၿပီး ႏွစ္ခုကို ပယ္ခ်ခဲ့ တယ္။ ေတာ္ေသးတာေပါ့။ ေတာင္းဆိုခ်က္ ေျခာက္ခုကိုသာ လက္ခံလို႔ကေတာ့ UNSC နဲ႔ နဖူးေတြ႕ဒူးေတြ႕ ျဖစ္ရမယ့္ကိစၥ” ဟု နိုင္ငံတ ကာ ဥပေဒေရးရာကၽြမ္းက်င္သူ ျမန္မာနိုင္ငံ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ လုံျခဳံေရးအင္စတီက်ဳဒါရိုက္တာ ေဒါက္တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္က ေျပာၾကားသည္။

သို႔ေသာ္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ ရွိ မရွိ တရား႐ုံးက စစ္ေဆးေနစဥ္ကာလအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံဘက္မွ ေဆာင္ ရြက္မည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ေလးလအတြင္း တရား႐ုံးသို႔ အစီရင္ခံစာတင္ရန္ႏွင့္ ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ ပုံမွန္ အစီရင္ခံစာ တင္ရန္ဆိုသည့္ အခ်က္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံကို ခ်ည္တုပ္ထားသည့္ အခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္ တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္က သုံးသပ္သည္။

“ ျမန္မာျပည္ဖြား တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ စိတ္နာတယ္။ UN အဖြဲ႕ဝင္ေၾကးေတာင္မွ ပုံမွန္မေပးနိုင္တဲ့နိုင္ငံေလး ကလာၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံကို နိုင္ငံတကာမွာ လူဆိုး၊ လူညစ္၊ လူရစ္ တိုင္းျပည္ႀကီးလို႔ နဖူးမွာ တံဆိပ္အတပ္ခံရ တာေတာ့ ဘယ္လိုမွ မ်ိဳခ်လို႔ မရျဖစ္ေနတယ္” ဟု ေဒါက္တာဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္က ဆိုသည္။

ထိုအခ်က္ကပင္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ေထာင္ေခ်ာက္ျဖစ္နိုင္သည္ဟု သုံးသပ္မႈမ်ားလည္း ရွိေနသည္။ ထို႔ျပင္ ICJ ၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံပါက ဂ်ီနိုဆိုက္လုပ္သည္ဟု လက္ခံရာက်မည္ျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ ေနာင္လာ မည့္ အာဆာအၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကို တုံ႔ျပန္နိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ရခိုင္ပဋိပကၡ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မရွင္ တြင္ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ေဒါက္တာယဥ္ယဥ္ႏြယ္က ၎၏ လူမႈကြန္ရက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ေရး သား ထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လက္မခံလိုလၽွင္ အေမရိကန္နိုင္ငံ၏ျဖစ္ရပ္ႏွင့္ ႏွိုင္း ယွဥ္၍ လုပ္ေဆာင္နိုင္ေၾကာင္း ေဒါက္တာယဥ္ယဥ္ႏြယ္က ေရးသားထားသည္။

“ ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို လက္မခံလိုလၽွင္ ရွင္းပါသည္။ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ အေမရိကန္က နီကာရာဂြားနိုင္ငံကို ICJ မွာ ရႈံးသြားေသာအခါ အေမရိကန္အေပၚတြင္ ICJ က တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္ (jurisdiction) မရွိဟုဆိုၿပီး ICJ ၏ jurisdiction မွ ႏုတ္ထြက္လိုက္သည္။ ထိုအမႈသည္ ထင္ရွားစြာ Precedent ရွိပါသည္။ ICJ ဖြဲ႕စည္းပုံအရ ယင္း၏ တရားစီရင္ပိုင္ခြင့္သည္ တရားစီရင္ခံေနေသာနိုင္ငံ၏ သေဘာတူညီခ်က္လိုသည္။ “ jurisdiction on the basis of consent” ဟုေခၚသည္” ဟု ေဒါက္တာယဥ္ယဥ္ႏြယ္က ေရးသားထားသည္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး (ICJ) က ၾကားျဖတ္စီမံေဆာင္ရြက္ခ်က္ အခ်က္ေလးခ်က္ကို ခ်မွတ္ၿပီးေသာ္ လည္း ျပည္တြင္း၌ ယင္းအခ်က္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ၀ိ၀ါဒမ်ား ကြဲျပားလ်က္ရွိၾကသည္။ ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ အေပၚ အစိုးရဘက္က နိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာမထိခိုက္ဟု ယုံၾကည္ေနေသာ္လည္း အျခားတစ္ဖက္ တြင္မူ နိုင္ငံ့အခ်ဳပ္အျခာကို တိုက္ရိုက္ထိခိုက္ေနသည္ဟု ယူဆေနသူမ်ားလည္း ရွိသည္။

ထို႔ျပင္ ICJ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ လိုက္ နာေဆာင္ရြက္ျခင္း သင့္ မသင့္ႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳး အယူအဆအမ်ိဳးႏွင့္ သေဘာထားအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေနၾကသည့္အတြက္ အစိုးရအေနျဖင့္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္ မည္ ကို ဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္အျပင္ေနာက္ ဆက္တြဲေမးခြန္းမ်ားကလည္း ရွိေနဦးမည္ျဖစ္သည္။

“ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ျမန္မာနိုင္ငံသားအားလုံး အသိတရားနဲ႔ ပကတိအရွိကို ႀကိဳက္သည္ရွိေသာ္၊ မႀကိဳက္သည္ ရွိေသာ္ စဥ္းစားသုံးသပ္ၾကဖို႔ ICJ က ေခါင္းေလာင္းတီးေနပါၿပီ။ နားရွိသူတိုင္း ၾကားေစ၊ မ်က္စိရွိသူတိုင္း ျမင္ေစ၊ ဦးေႏွာက္ရွိသူတိုင္း စဥ္းစားသုံးသပ္နိုင္ၾကပါေစေသာ္” ဟု ေဒါက္တာဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္က ဆို သည္။

လင့္၊https://news-eleven.com/article/156373

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */