ယနေ့ ထိပ်တန်း သတင်းများ၂၀၂၆ ဇွန်လ

သတင်းများကို ကလစ်နှိပ်ခြင်းဖြင့်အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။  ယနေ့ထိပ်တန်းသတင်းများ

22.06.2026

ဘီဘီစီ

• တိုက်ချီတို၊ အင်ပီနဲ့ ပါပီ - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ခွေးကလေးတွေ
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ တိုက်ချီတို
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ခွေးကလေးတွေ 
• တိုက်ချီတိုနဲ့ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဘယ်လိုကွဲခဲ့ရလဲ
• တိုက်ချီတို၊ အင်ပီနဲ့ ပါပီ - ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နဲ့ ခွေးကလေးတွေ 
• ဖူးခက်လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဖမ်းမိတဲ့မြန်မာလုပ်သား ၅၀ ကျော်ထဲကတချို့ ရက်ပိုင်းအတွင်း နေရပ်ပြန်ပို့ခံရ
• မြင်းခြံခရိုင်မှာ PLA စခန်းတချို့ ကို NUG ရဲ့ တပ်ရင်းတချို့က စီးနင်း- PLA 
• ဆာ ကီယာစတာမာ နုတ်ထွက်မယ်လို့ ဘာကြောင့်ကြေညာ 
• ဗြိတိသျှဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်မယ်လို့ကြေညာ
• စစ်ကိုင်းထဲက မိုင် ၁၀၀ ကျော်ရှည်တဲ့အာရှအဝေးပြေးလမ်းပိုင်းကိုပြန်ထိန်းချုပ်ဖို့ စစ်တပ်ကြိုးပမ်း 
• အီရန်နဲ့ အမေရိကန် ဆွေးနွေးပွဲ တိုးတက်မှုရှိ
• ရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမှာ ခရီးသည်တင်ကား ၂ စီးတိုက်လို့ လူ ၃ ဦးသေဆုံး 
• FATF ရဲ့အမည်ပျက်စာရင်းမှာ မြန်မာဆက်ရှိ
• လွှတ်တော်ရဲတပ်သားကို ကျားဖောင်ကိုရောင်းစားတဲ့ ဗိုလ်မှူးဆိုသူအပါအဝင် ၃ ဦး ဖမ်းဆီးစစ်‌ဆေးနေ 
• ရေနံချောင်းနဲ့ နတ်မောက်က တော်လှန်ရေးတပ်တွေရဲ့ယာယီ စခန်း ၄ ခု ကို စစ်တပ်သိမ်း
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ရဲ့ အချစ်တော်ခွေးကလေး တိုက်ချီတို သေဆုံး 
• မလေးရှားမှာ ရက် ၂၀ အတွင်း မြန်မာ ၁၀၀ ကျော် ဖမ်းဆီးခံရ 
  

မဇ္စျိမ

• နွေဦးတော်လှန်ရေး မဇ္ဈိမနေ့စဉ်မှတ်စု
• တအာင်းဘာသာနဲ့ တင်ဆက်ပေးနေတဲ့ ရွှေဖီမြေရဲ့ ရုပ်သံအစီအစဉ် I 22 June 2026 
• မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း လာမယ့်ရက်တွေအတွင်း မိုးရွာသွန်းမှုတွေ ဆက်ပြီး ရှိနေနိုင်တယ်လို့ သတိပေးချက်တွေ ထွက်ပေါ်ထားပါတယ်။
• ဇွန်လ ၂၂ ရက်၊ ည ၇ နာရီ ၊ The Mizzima Primetime မဇ္စျိမ သတင်းအစီအစဥ် 
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ ခွေးလေး Taichito ကို သင်္ဂြိုဟ်သည့်မြင်ကွင်း (ဓာတ်ပုံသတင်း)
• နွေဦးတော်လှန်ရေး စစ်ရေးအလှည့်အပြောင်း၊ အမှည့်ခြွေစစ်နှင့်အတွင်းမီးပြဿနာ (Editorial Talk) 
• မလေးရှားတွင် မြန်မာနိုင်ငံသားများအပါအဝင် အထောက်အထားမဲ့ ရွှေ့ပြောင်းလုပ်သား ၂၀၀ နီးပါး ဖမ်းဆီးခံရ
• မြင်းခြံခရိုင်တွင် NUG တပ်များ စခန်းဝင်စီးသဖြင့် ဆုတ်ခွာပေးခဲ့ရပြီး ရဲဘော်မိသားစုဝင်များ ဖမ်းဆီးခြိမ်းခြောက်ခံနေရဟု PLA ပြော 
• မိုးအဆက်မပြတ်ရွာပြီး ရေကြီးနေတဲ့ ဖားကန့်မှာ မြေထပ်ပြိုလို့ လူ ၁ ဦး ပျောက်ဆုံး
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်ရေး အာဆီယံဖိအားပေးရန် လွှတ်တော်အမတ် ၁၃၄ ဦး တိုက်တွန်း 
• ဆော်ဒီကို ဝေဖန်သူများအနေဖြင့် ‘လက်တွေ့ကျသူများ’ ဖြစ်သင့်ဟု နည်းပြ ဒိုးနစ် ပြောကြား
• ရာသီကြို အာရှခရီးစဉ်အဖြစ် အက်စတွန်ဗီလာအသင်း ဂျာကာတာသို့ လာရောက်မည် 
• တရုတ်နိုင်ငံတွင် ပါရာဂလိုက်ဒါစီးသူ တာဝါကရိန်းပေါ်ငြိပြီး မီတာ ၆၀ အမြင့်၌ တွဲလောင်းချိတ်မိနေ
• ငွေလိမ်ဂိုဏ်းများနှင့် အမည်ခံလုပ်ငန်းများကို ထိုင်းက နှိမ်နင်းရာတွင် ဘတ် ၂၄ ဘီလီယံဖိုး သိမ်းဆည်းရမိ 
• စက်များက ဂျပန်၏ စစ်သား လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်တင်းပေးနိုင်မလား
• ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လွတ်မြောက်ရေး အာဆီယံဖိအားပေးရန် လွှတ်တော်အမတ် ၁၃၄ ဦး တိုက်တွန်း 
• နိုင်ငံတကာလျစ်လျူရှုမှုကြောင့် မြန်မာအရပ်သားများဒုက္ခ ပိုဆိုးလာကြောင်း ကုလဆို 
• ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ရာထူးမှ နုတ်ထွက် 
  

ဧရာဝတီ

• တရုတ်အကျိုးစီးပွားတွေကို ကာကွယ်မယ်လို့ အာဏာသိမ်းသမ္မတပြော
• အာဏာသိမ်းစစ်တပ် လူသတ်၊ ဓားပြတိုက်မှုတွေ ကျူးလွန်နေ (ရုပ်/သံ) 
• ထိုင်းအစိုးရရဲ့ ID ကတ်အစီအစဉ်အပေါ် မြန်မာဒုက္ခသည်တွေ စိုးရိမ် (ရုပ်/သံ) 
• ဦးမင်းဇင်ကို သူလျှိုစွပ်စွဲပြီး တရုတ်တို့ ဖမ်းရခြင်းနောက်ကွယ် 
• အသက်ရှင်လျက်တွေ့နိုင်ပါတော့မလား မသေချာဘူး (ရုပ်/သံ) 
• မြန်မာ့တော်လှန်ရေး လက်တွေ့ကျတဲ့ တရုတ်မူဝါဒ လိုနေပြီ 
• တရုတ်ကို မြန်မာတွေ ဘာကြောင့်မုန်းသလဲ (ရုပ်/သံ) 
• ရက်ပေါင်း ၁၀၀၀ ကျော် တရုတ် ငရဲခန်းထဲက လွတ်မြောက်ခဲ့သူ ချန်းလီ 
• Chip ပြားတွေ ထုတ်ဖို့ Apple နဲ့ Intel ပူးပေါင်းမယ်လို့ သမ္မတ ထရမ့် ပြော 
• ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ရုပ်ရှင် စစ်တပ်ဝါဒဖြန့်ချိရေးလား 

နိရဉ္စရာ 

• AAက ကချင်စာပေယဉ်ကျေးမှုထံမှတဆင့်စစ်ဘေးရှောင်များအား ဆန်အိတ် ၇၀ နီးပါးထောက်ပံ့ကူညီ 
• ကာတာတွင်စက်ရုံပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ၅၄ ဦး ဒဏ်ရာရရှိပြီး ၁၈ ဦး ပျောက်ဆုံးနေ 
• အာရက္ခမီဒီယာကောင်စီ(APC)ကိုရခိုင်သတင်းသမားများဖြင့် ဖွဲ့စည်း 
• မြန်မာစစ်တပ်မှတပ်သား ၁၆ ဦး KNU ထံ အလင်းဝင် 
• ကပစ (၁၆) အနီးရှိ ပွိုင့် ၅၀၀ ကုန်းဝန်းကျင်တွင် AA နှင့်မြန်မာစစ်တပ်တို့တိုက်ပွဲပြင်းထန်ဖြစ်ပွားနေ 

ဒီဗွီဘီ 

• မက်ဆီ၏စံချိန်တင်သွင်းဂိုးများဖြင့် အာဂျင်တီးနားအသင်းက ဩစတြီးယားကိုအနိုင်ရ  
• တိုက်ချီတိုဟာ သားအမိကြားက မေတ္တာတစိတ်တပိုင်းဖြစ်ဟု ကင်မ်အဲရစ် ပြော 
• တိုင်းပြည်ကိုချစ်၍ အာဏာစွန့်မည်ဟု ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် စတာမာ ကြေညာ 
• ငြိမ်းချမ်းသည့် ဒီမိုကရေစီခေတ်ရောက်ပြီဟု နေ့စဉ် ဗုံးကြဲလူသတ်နေသည့် စစ်အာဏာရှင်ပြော 
• PLA စခန်းအချို့ကို NUG တပ်က ဝင်ရောက်စီးနင်း ဖမ်းဆီးဟု ထုတ်ပြန် 
• ၃ နိုင်ငံ အဝေးပြေးလမ်းစီမံကိန်း ပြန်စရန် စစ်ကိုင်းတိုင်းထဲက လမ်းပိုင်းများကို စစ်တပ် ထိုးစစ်ဆင်  
• Without ဆိုင်ကယ်များကို လိုင်စင်လုပ်မပေးဟု စစ်အာဏာရှင်ခန့် ဒုဝန်ကြီးပြော 
• ဖားကန့်၌ ရေကြီး မြေပြိုပြီး အမျိုးသား ၁ ဦးသေဆုံး၊ မိုးကောင်း၌ ရေဘေးကူညီရေး ဆက်လုပ်နေ 
• ခါမ်းပါတ်ကို တော်လှန်ရေးအဖွဲ့ လက်လွှတ်လိုက်ရမှုက ဘာတွေသက်ရောက်လာနိုင်လဲ 
• တိုင်းပြည်ကိုချစ်၍ အာဏာစွန့်မည်ဟု ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် စတာမာ ကြေညာ 
• ဗြိတိန် စတုန်းဟန်းဂျ် ကျောက်တိုင်၌ လူ ၂၀,၀၀၀ စုရုံးပြီး နွေယဉ်စွန်းချိန်ကို ကြိုဆို 
• အိန္ဒိယဆေးကျောင်းဝင်ခွင့်စာမေးပွဲ မေးခွန်းပေါက်သဖြင့် ကျောင်းသား ၂ သန်း ပြန်ဖြေရ 
• နော်ဝေပရိသတ်များ နယူးယောက် တိုင်းမ်စကွဲ၌ ဗိုက်ကင်းလှေလှော်ဟန်ဖြင့် ပွဲခံနေ 
• ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန် ပြန်ပိတ်၊ သင်္ဘောအသွားအလာများ တန့်နေ 
• မင်းအောင်လှိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ “နိုင်ငံတော်သမ္မတ” မဟုတ်ပါ၊ ၎င်းနာမဂုဏ်ပုဒ်အား မှန်ကန်သ​ယောင် ​​ရေးသား​ဖော်ပြခြင်း မပြုပါနှင့် 

ခေတ်သစ်မီဒီယာ

• မြန်မာနိုင်ငံကို ငွေကြေးခဝါချမှု အန္တရာယ်မြင့်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ပြီး အမည်ပျက်စာရင်းတွင် ထပ်မံ ထည့်သွင်းထားဟု FATF က ကြေညာ
• အမေဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် အဖော်ဖြစ်စေရန် သားဖြစ်သူက ပေးအပ်ခဲ့သော အချစ်တော် ခွေးလေး တိုက်ချီတို အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် 
• မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၂ ဦးသေဆုံး
• ချင်းတောင်ပိုင်း တိုက်ပွဲများအတွင်း ထိခိုက် သေဆုံးသွားသော စစ်သားအ လောင်းများကို လမ်းဘေးတွင် ကျင်းကြီး၊ ကျင်းငယ်များတူးကာ ဖြစ်သလို မြှုပ်နှံထား 
• မြောင်၊ ရွှေကူမြို့နှင့် မြိုင်မြို့နယ်ရှိ ကျေးရွာများကို စစ်တပ်က တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်းမရှိဘဲ ဂျက်ဖိုက်တာ ၊ အသေခံဒရုန်း၊ လက်နက်ကြီးများဖြင့် တိုက်ခိုက် အသက် ၄၀ အရွယ်အမျိုးသား တစ်ဦးသေဆုံး
• ချောက်မြို့နယ်၊ လမ်းပိုင်းတနေရာတွင် ဆက်ကြေးကောက်၊ ပေါ်တာဆွဲရန် ထွက်လာသော ဂွေးပင် စခန်းမှူးပါအဖွဲ့ကို တိုက်ခိုက်မှု စခန်းမှူး လှမိုးအောင် သေဆုံးပြီး နယ်ထိန်း တင်လင်း အပြင်းအထန် ဒဏ်ရာရ 
• မြင်းခြံခရိုင်အတွင်းရှိ PLA စခန်း ၂ ခုကို NUG အစိုးရတပ်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းပြီး မြင်းခြံခရိုင် အ တွင်းမှ တပ်များအားလုံးထွက်ခွာရန် ဖိအားပေးနေ
• မြန်မာနိုင်ငံက ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး စိတ်ကြွဆေး-မက်သဖက်တမင်း ထုတ်လုပ်ရာနိုင်ငံ ဖြစ်လာဟု ကုလသမဂ္ဂ (UNODC) အတည်ပြုထုတ်ပြန် 
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ ဇွန် ၂၂ ရက် ညနေပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ် 
• ပြည်သူတစ်ရပ်လုံးပါဝင်ခဲ့သော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ မွေးနေ့အထိမ်း အမှတ် နှင်းဆီလှုပ်ရှားမှုကြောင့် တော်လှန်ရေး အနိုင်ရမည်ဟု ထုတ်ပြန်ကြေညာ 
• ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်အရေးကို အာဆီယံယန္တရားဖြင့် ဖြေရှင်းရန်၊ မြန်မာစစ်တပ်အပါအဝင် သက်ဆိုင်သူအားလုံးနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရန် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် မလေးရှားခေါင်းဆောင်များ သဘောတူညီ
• ရွှေပြည်သာရှိ Myanmar Chaofa အိတ်ချုပ်စက်ရုံတွင် အလုပ်သမား ၂၀၀ ကျော် လုပ်ခလစာတိုးမြှင့်ရေး ဆန္ဒပြနေပြီး အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာနက အလုပ်ရှင် စက်ရုံဘက်မှ ရပ်တည်ကာကွယ်နေ 
• ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း ဆန်ခရမ်မန်တိုမြို့ရှိ Granite Regionlan ပန်းခြံတွင် လူထု ခေါင်း ဆောင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ် နှင်းဆီလှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်
• မိခင်ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့် ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခွင့်မရဘဲ ကွယ်လွန်သွားသည့် အချစ်တော်ခွေးလေး တိုက်ချီတိုအတွက် အလွန်နာကျင်ရပြီး မိခင်ကို အမြန်ဆုံး လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးရန် သားငယ် ကိုထိန်လင်း တောင်းဆို 
• မြစ်ကြီးနား ခလရ ၂၁ ယာယီတပ်ရင်းမှူး ဗိုလ်မှူးကျော်စွာဟိန်းနှင့် ဇနီးတို့က တပ်တွင်းစက်သုံးဆီနှင့် ရိက္ခာခွဲတမ်းများကို ခိုးထုတ်ရောင်းချပြီး PDF ဒရုန်းရန်ကြောက်၍ ပြင်ပတွင် အပ်နှံထားဟု လိမ်လည်တင်ပြ
• ဖူးခက်ရှိ အဆင့်မြင့်အိမ်ရာစီမံကိန်းကို ထိုင်းစစ်တပ် ဝင်စီးရာ တရားမဝင် မြန်မာလုပ်သား ၆၂ ဦးနှင့် တရုတ်လုပ်ငန်းရှင် ၁၆ ဦး ဖမ်းဆီးခံရ၊ မဲဆောက်တွင်လည်း မြန်မာ ၄ ဦး ထပ်မံဖမ်းမိ 
• ရွာငံတွင် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ အမည်သုံးကာ ဓားပြတိုက်သည့်အဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး ဖမ်းမိ၊ မူးမြို့နယ်ရှိ စစ်တပ်စခန်းကို တိုက်ခိုက်မှု လက်နက် ၃ လက် သိမ်းဆည်းရမိ
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ ဇွန် ၂၂ ရက် နေ့လယ်ပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  
• ဖားကန့်တွင် ဥရုချောင်းရေလျှံ၍ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်များ ရေနစ်မြှုပ်ပြီး မြေပြိုမှုကြောင့် အမျိုးသား ၁ ဦး သေဆုံး၊ မိုးကောင်းနှင့် နမ္မတီးတွင်လည်း ရေကြီးမှုများဖြစ်ပွား
• ကျောက်ဆည်တွင် စစ်တပ်နှင့် ပူးပေါင်းသွားသည့် ပကဖ တပ်ဖွဲ့ဝင်ဟောင်းတစ်ဦးကို ဖမ်းမိ၊ သူ၏ သတင်းပေးမှုကြောင့် တော်လှန်ရေးတပ် စခန်းများ စွန့်ခွာရပြီး နယ်မြေအချို့ လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရ 
• စလင်းနှင့် ကျိုက်ထိုမြို့နယ်တို့တွင် စစ်တပ်က စစ်ကြောင်းထိုး တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပြည်သူများ ထိခိုက်သေဆုံးပြီး ထောင်ချီ ထွက်ပြေးနေရ 
• မြန်မာနိုင်ငံကို ငွေကြေးခဝါချမှု အန္တရာယ်မြင့်နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက်သတ်မှတ်ပြီး အမည်ပျက်စာရင်းတွင် ထပ်မံ ထည့်သွင်းထားဟု FATF က ကြေညာ 
• မော်လမြိုင်တွင် မွန်ပြည်နယ် လွှတ်တော်လုံခြုံရေးအစောင့် ရဲ ၁ ဦးကို ရေလုပ်သားအဖြစ် ရောင်းစားရန် ဖမ်းဆီးခေါ်သည့် တပ်သားစုဆောင်းရေး တာဝန်ယူထားသော ပျူစောထီး ၃ ဦးကို ဖမ်းဆီး
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ ဇွန် ၂၂ ရက် မနက်ပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  
• အကြမ်းဖက်စစ်တပ် ကျူးလွန်သော ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုများအတွက် စစ်အုပ်စုမှ တရားခံများ ဖမ်းဆီးနိုင်ရေး SCEF က တရားစီရေး ယန္တရား ပြင်ဆင်လျက်ရှိဟု သံအမတ်ကြီး ဦးကျော်မိုးထွန်းပြော
• အမေဖြစ်သူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အတွက် အဖော်ဖြစ်စေရန် သားဖြစ်သူက ပေးအပ်ခဲ့သော အချစ် တော်ခွေးလေး တိုက်ချီတို အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်တွင် ကွယ်လွန် 

 Myanmar Now

• မကွေးထောင်မှ အကျဉ်းသား ၄၇ ဦး ထောင်ဒဏ် ၇ နှစ်စီ ထပ်မံချမှတ်ခံခဲ့ရ 

ယနေ့သတင်းစာများ(ကြေးမုံ+မြန်မာ့အလင်း)ဇွန်လ၂၀၂၆

 ယနေ့သတင်းစာများ(ကြေးမုံ+မြန်မာ့အလင်း) ဇွန်လ ၂၀၂၆

မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ

23.06.2026.

ICJ ကြားဖြတ်အမိန့် နဲ့ နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်မှုတွေကြားက အာရ်ကာန်မြေယာပြဿနာ

ICJ ကြားဖြတ်အမိန့် နဲ့ နိုင်ငံတကာစောင့်ကြည့်မှုတွေကြားက အာရ်ကာန်မြေယာပြဿနာ
===========================================================

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ) ကြားဖြတ်အမိန့်(Provisional Measures)ဟာ လူမျိုးတုန်းသတ် ဖြတ်မှု၊ လူအုပ်စုတစုကို မြေပေါ်က ရှင်းလင်းဖယ်ရှားမှုအတွက် မြေပြင်ပေါ်မှာ မူလသက်သေခံ လက္ခ ဏာတွေ ဆက်ရှိနေဖို့အတွက်လည်း ပါတာကြောင့် မြေယာကိစ္စနဲ့ပါ ပတ်သက်မှုရှိလာပါတယ်။
အဲဒီစွန့်ခွာမြေနေရာတွေပေါ်မှာ မူလသက်သေခံလက္ခဏာတွေ ပျောက်ပျက်သွားစေမယ့် မြေညှိတာ၊ ပုံစံပြောင်းလဲတာ၊စီမံကိန်းအသစ်တွေ အကြီးအကျယ်လုပ်တာ၊တခြားနေရာက ပြည်တွင်းနေရပ်စွန့်ခွာသူတွေ(IDPs)၊ စစ်ဘေးရှောင်တွေကို နေရာချတာတွေကို လုပ်ဆောင်ရင် လုပ်ဆောင်တဲ့ဘယ်သူမဆို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)ရဲ့ ကြားဖြတ်အမိန့်ကို ချိုးဖောက်ရာရောက်တာကိုလည်း သတိပြုဖို့လိုပါတယ်။ 

ဗမာ (မြန်မာ) နိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မွတ်စလင် အခြေချနေထိုင်မှု နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ထွန်းလာပုံ အပိုင်း(၄)

 

အပိုင်း(၄)...........

ဗမာ (မြန်မာ) နိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း မွတ်စလင် အခြေချနေထိုင်မှု နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်ထွန်းလာပုံ

---------------------------------------------------------------

ဆရာကြီး ‌ဒေါက်တာ အေးချမ်း ။ ခန်ဒါ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လေ့လာရေး တက္ကသိုလ်။

(Kanda University of International Studies)၏ စာတမ်းကို မြန်မာဘာသာပြန်ဆိုတင်ဆက်သည်။

အောင်ဆန်း-အက်တလီ စာချုပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးသောအခါ ဦးစိန္ဒက လူသိရှင်ကြား ကန့်ကွက်ရှုံ့ချခဲ့သည်။

၁၉၄၇ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့တွင် မြေပုံမြို့၌ "လုံးဆိုင်ရာ ရခိုင်ညီလာခံ" ကို ကျင်းပခဲ့ပြီး ရခိုင်ရှိ ပါတီအားလုံးမှ လူပေါင်း တစ်သောင်းခန့် တက်ရောက်ခဲ့သည်။ 

 

ရသေ့တောင်မြို့၏ တောင်ဘက် ၁၅ မိုင်ခန့်အကွာရှိ ချက်တဂုံ (Chittagonian) ရွာတစ်ရွာတွင် အိမ်ခြေ ၇၇ လုံးရှိပြီး၊ အာရကန် (Arakanese) ရွာသားများက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ကာ မီးရှို့

 September 23, 1934. ( the date of the document is)

The image is old and blurry, so some words are difficult to read. Here is the clearest transcription I can make out:

 

INDIAN POSTS AND TELEGRAPHS DEPARTMENT

ဤစာရွက်စာတမ်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ပို့ခဲ့သော လျှို့ဝှက် (Confidential) ကြေးနန်းစာတစ်စောင် ဖြစ်ပါသည်။

ဤစာရွက်စာတမ်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ပို့ခဲ့သော လျှို့ဝှက် (Confidential) ကြေးနန်းစာတစ်စောင် ဖြစ်ပါသည်။

ဒုက္ခသည်တွေ ပြန်လက်ခံမယ့်နေရာကို ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး စစ်ဆေး

RFA
2017.12.21

မောင်တောမြို့နယ် တောင်ပြိုလက်ဝဲမှာ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဝင်းမြတ်အေးနဲ့အဖွဲ့ကို ၂ဝ၁၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၁ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ် (Photo: Min Thein Aung/RFA)

လူမှုဝန်ထမ်း ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာဝင်းမြတ်အေး နဲ့ အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဘက်ကို ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သွားကြတဲ့ မွတ်စလင်တွေကို ပြန်လည်လက်ခံမယ့် မောင်တောမြို့နယ် တောင်ပြိုလက်ဝဲနဲ့ ငခူရ ကျေး ရွာတွေကို ဒီနေ့ သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့ ပါတယ်။

တိုင်းရင်းသားလူမျိုး( ၁၄၄ ) မျိုး နှင့် နိုင်ငံခြားသားလူမျိုး ( ၂၆ ) မျိုး

တချိန်ကရိုဟင်ဂျာအပါဝင် တိုင်းရင်းသားလူမျိုး (၁၄၄)မျိုးနှင့် နိုင်ငံခြားသား(၂၆)မျိုးရှိခဲ့ တစ်ချိန်ကရိုဟင်ဂျာအပါအဝင်တိုင်းရင်းသားလူမျိုး( ၁၄၄ ) မျိုး နှင့် နိုင်ငံခြားသားလူမျိုး ( ၂၆ ) မျိုးရှိခဲ့

အမှာစကား

လူတိုင်းတိုင်းသည်နိုင်ငံချစ်စိတ်ထားရှိရမည်။မိမိလူမျိုးကိုချစ်မြတ်နိုးသည်ဆိုပြီး လူမျိုးကို ခုတုံး လုပ်ပြီး တိုင်းပြည်မငြိမ် မသက်ပြု လုပ် သူသည် နိုင်ငံတော်သစ္စဖေါက်ဖြစ် သည်။ တိုင်း ပြည် တည်ငြိမ် အောင်၊ အန္တရယ် မ ရောက် စေရန်အကာအကွယ်ပေး ရန်နိုင်ငံသား တိုင်း တွင် တာဝန်ရှိသည်။ သမိုင်း အမှန်ကိုဖုံးကွယ်ပြီး လူမျိုးရေး ပုတ်ခတ် ပြော ဆို ကာဝါဒဖြန့်ချီခြင်း၊ ဝပ်ဆိုဒ်အသီသီး မဟုတ် မမှန် လုပ်ကြံပြောဆို ရေးသားခြင်းဖြင့် တိုင်းရင်းသား အချင်းချင်း စိတ် ဝမ်း ကွဲအောင်ဖန်တီးပြီး လူမျိုးရေး အဓိကရုဏ်းဖြစ် အောင် ဖန်တီး သူများ သည် နိုင်ငံတော် သစ္စဖေါက်များဖြစ် သည်။ တိုင်းချစ်စိတ်၊ နိုင်ငံချစ်စိတ်မရှိသူဖြစ်သည်။ဝပ် ဆိုဒ် အသီးသီး တွင် ရိုဟင်ဂျာ လူမျိုးနှင့်ပါတ်သက်၍ သမိုင်း အမှန်က ဖုံးကွယ်ပြီးမဟုတ်မမှန် လီဆယ် ရေး သားကာ တိုင်းသားအချင်းချင်း စည်းလုံး ညီညွတ်မှု ပြိုကွဲအောင် လုပ်ပြီး လူမျိုးရေးပဋိပက္ခ ကုလားရခိုင် အဓိကရုဏ်းဖြစ်အောင် ပြသနာ ဖန်တီး နေခြင်းဖြစ်သည်။

တပ်မတော် ဘာလဲ ဘယ်လဲ? ရေးသားသူ ကိုရေးမိုး

History of Myanmar Military by Ye Moe by Rthr Aung

ပါတီဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ၆၈ ရက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး

 ပါတီဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ၆၈ ရက် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် NLD ပါတီဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်မှူးချုပ်အောင်ကြီး

-----------------
စိုးမြင့်မိုး ( ဘူမိ)

၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၇ ရက်တွင် စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သည့် အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (National League for Democracy-NLD) ၏ ပထမဦးဆုံး သော ဥက္ကဋ္ဌကြီးမှာ ဦးအောင်ကြီး(ဗိုလ်မှူးချုပ် ဟောင်း) (အများခေါ်ဝေါ်ကြသည်မှာ ဗိုလ်ချုပ်အောင်ကြီး) ဖြစ်ပြီး ဒု-ဥက္ကဋ္ဌမှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးဟောင်း သူရဦးတင်ဦးနှင့် အထွေထွေ အတွင်း ရေးမှူး မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဒီချုပ် ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ အင်န်အယ်ဒီ (NLD) ဟူ၍ လည်းကောင်း အတိုကောက် ခေါ်ဝေါ်ကြသော အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်သည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက် ပွဲကော်မရှင်တွင် ၁၉၈၈ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်၌ မှတ်ပုံတင်ခဲ့သည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်တရားရုံး (ICC)ရဲ့ရောမစာချုပ်(Rome Statute) အရမြေနဲ့ဆိုင်တဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေကိုဖော်ပြထားတာတွေလည်းရှိပါတယ်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာရာဇဝတ်တရားရုံး (ICC)ရဲ့ရောမစာချုပ်(Rome Statute) အရမြေနဲ့ဆိုင်တဲ့ရာဇဝတ်မှုတွေကိုဖော်ပြထားတာတွေလည်းရှိပါတယ်။

<><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><><> 

 
လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ရာဇဝတ်မှု(Crimes Against Humanity) အဖြစ်သတ်မှတ်နိုင်တဲ့အမှုတွေ

 
၁ - ICC ပဋိညာဉ်ပုဒ်မ ၇ (၁) (ဃ) [Article 7 (1) (d)] 

 
အတင်းအဓမ္မနေရာရွေ့ပြောင်းမှု (Deportation or forcible transfer of population)အရ"နိုင်ငံတကာဥပဒေက ခွင့်ပြုထားတဲ့အကြောင်းပြချက်မရှိဘဲလူပုဂ္ဂိုလ်တွေကို သူတို့ တရားဝင်နေထို င်ရာဒေသက အတင်းအဓမ္မမောင်းထု တ်တာ သို့မဟုတ် တခြားနေရာသို့ ရွှေ့ ပြောင်းစေမှုဟာ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုမြောက်ပါတယ် ။

၂ - ICC ပဋိညာဉ် ပုဒ်မ ၇ (၁) (င) [Article 7 (1) (e)] ပြင်းထန်စွာ လွတ်လပ်ခွင့် ကန့်သတ်မှု/ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်မှု (Imprisonment or other severe deprivation of physical liberty)

 
နိုင်ငံတကာဥပဒေရဲ့အခြေခံစည်းမျဉ်းတွေကိုချိုးဖောက်ပြီး လူပုဂ္ဂိုလ်တဦးချင်းစီရဲ့သွားလာလှုပ်ရှားခွင့်နဲ့ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ပြင်းပြင်း ထန်ထန်ပိတ်ပင်ကန့်သတ်တာ၊အကျဉ်း ချတာ သို့မဟုတ် တရားမဝင်ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်တာဟာလည်း လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုပါပဲ။ အဲဒီအချက်ထဲမှာ ဒီမြေဒီနေရာကလွှဲပြီး တခြားနေရာကို မသွားရဘူးဆိုတဲ့ပြင်းထန်တဲ့အစုလိုက် အပြုံလိုက်ပိတ်ပင်ချက်လည်း ပါပါတယ်။စစ်ရာဇဝတ်မှု(War Crimes)အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်တဲ့ပုဒ်မ တွေ ICC ပဋိညာဉ်ပုဒ်မ ၈ အောက်မှာ အတင်းအဓမ္မနေရာရွှေ့ပြောင်းမှုနဲ့သွားလာမှုကန့်သတ်တာတွေကို စစ်ပွဲကာလ(လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ)အတွင်း ကျူးလွန်ရင် စစ်ရာဇဝတ်မှုအဖြစ်သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

၁ - ICC ပဋိညာဉ်ပုဒ်မ ၈ (၂) (က) (၇) [Article 8 (2) (a) (vii)]အရနိုင်ငံတကာလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ (International Armed Conflicts)တွေထဲမှာ ဂျနီဗာကွန်ဗင်းရှင်း (Geneva Conventions) အရ အကာအကွယ်ပေးထားတဲ့ အရပ်သား သို့မဟုတ် ဖမ်းဆီးခံထားရသူတွေကို တရားမဝင်ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးတာ၊နေရာရွှေ့ပြောင်းတာ သို့မဟုတ် တရားမဝင်ဥပဒေမဲ့ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်တာစတဲ့လုပ် ရပ်တွေဟာ စစ်ရာ ဇဝတ်မှုမြောက်ပါတယ်။

၂ - ICCပဋိညာဉ်ပုဒ်မ ၈ (၂) (ဘ) (၈) [Article 8 (2) (b) (viii)]အရ သိမ်းပိုက်ထားတဲ့နယ်မြေက ဒေသခံပြည်သူတွေကို တစိတ်တပိုင်းဖြစ်စေ၊အားလုံးဖြစ်စေ အတင်းအဓမ္မပြည်နှင်ဒဏ်ပေးတာသို့မဟုတ် နယ်မြေရွှေ့ပြောင်းစေတာဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်ပါတယ်။

နိုင်ငံတွင်းလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေ(Non-International Armed Conflicts) တွေဖြစ်တဲ့ပြည်တွင်းစစ် သို့မဟုတ် အစိုးရတပ်နဲ့တိုင်းရင်းသား/တော်လှန်ရေး လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေကြား ဖြစ်ပွားတဲ့ပဋိပ က္ခတွေအတွင်း မြေနဲ့သက်ဆိုင်တဲ့စစ်ရာဇဝတ်မှုတွေရှိပါတယ်။

၃ - ICC ပဋိညာဉ်ပုဒ်မ ၈ (၂) (စ) (၈) [Article 8 (2) (e) (viii)]အရ ပြည်တွင်းစစ်ထဲမှာ ဘယ်အဖွဲ့ပဲဖြစ်ဖြစ်ပြည်သူ လူထုရဲ့လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် မလွှဲမရှောင်သာတဲ့စစ်ရေးအရလိုအပ်ချက်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ပဋိပက္ခနဲ့ဆက်နွှယ်ပြီး အရပ်သားပြည်သူတွေကို သူတို့ရဲ့ ဆန္ဒမပါဘဲ အတင်းအဓမ္မနေရာရွှေ့ပြောင်းခို င်းတာ(Ordering the displacement of the civilian population)ဟာ စစ်ရာဇဝတ်မှုမြောက်ပါတယ်။

ICC ပုဒ်မ(၇)နဲ့ပုဒ်မ(၈)ဘာကွာသလဲ။

ပုဒ်မ ၇ ဟာ(လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်တဲ့ရာဇဝတ်မှု)ဖြစ်ပြီး စစ်ဖြစ်နေသည်ဖြစ်စေ၊ငြိမ်းချမ်းနေသည်ဖြစ်စေ အရပ်သားတွေကို စနစ်တကျနဲ့ကျ ယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပစ်မှတ်ထားပြုလုပ်ရင်အကျုံးဝင်ပါတယ်။

ပုဒ်မ ၈ ဟာ(စစ်ရာဇဝတ်မှု)ဖြစ်ပြီး လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ(စစ်ပွဲ)ဖြစ်ပွားနေတဲ့ အခြေအနေနဲ့တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်ပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းတွေ(ဥပမာ - ဂျီနီဗာကွန်ဗင့်ရှင်း)ကို ချိုးဖောက်ကာ ပြုလုပ်ရင် အကျုံးဝင်ပါတယ်။

အထက်ပါပုဒ်မတွေနဲ့ ICC က အရေးယူနိုင်ဖို့အတွက် သာမန်ရာဇဝတ်မှုအဆင့်မျိုး မဟုတ်ဘဲ အရပ် သားပြည်သူလူထုအပေါ် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ စနစ်တကျ သို့ မဟုတ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် တိုက်ခိုက်မှု(Widespread or systematic attack)ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတခုအနေနဲ့ ကျူးလွန်ခဲ့တာဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ 

ဥပမာ - နယ်မြေထိန်းချုပ်ထားသူတွေက နိုင်ငံရေးအကျိုးစီးပွားတွေအတွက် လူတွေကို နေရာဖယ်ပေးခိုင်းတာမျိုးဟာ ပြည်သူလူထုအပေါ် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိကျူးလွန်မှုမြောက်ပါတယ်။

ယနေ့ ထိပ်တန်း သတင်းများ၂၀၂၆ မေလ

သတင်းများကို ကလစ်နှိပ်ခြင်းဖြင့်အပြည့်အစုံ ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။  ယနေ့ထိပ်တန်းသတင်းများ

31.05.2026

ဘီဘီစီ

• နန့်ခမ်းပေါက်ကွဲမှု သေဆုံးသူ ၁၅ ဦးထက်မနည်းရှိ
• "မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ဟာ အာဆီယံအတွက်အစွန်းအထင်းဖြစ်စေ" - အရှေ့တီမော သမ္မတ 
• နမ့်ခမ်းမြို့အနီး ပေါက်ကွဲမှုကြီး တစ်ခုဖြစ်၊ ထိခိုက်သေဆုံးသူများနိုင်တယ်လို့ဆို 
• စစ်ကား ၂၀၀ နီးပါး ကသာမြို့ကနေ တက်လာတယ်လို့ KIA ပြော 
• မန္တလေးမှာ ဘောလုံးပွဲအကြောင်း စနောက်ရာကနေ ရိုက်နှက်မှုဖြစ် 
• ပြင်သစ်မှာ PSG နိုင်ပွဲကို အောင်ပွဲခံရင်း ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်လို့ လူ ၄၀၀ ကျော် အဖမ်းခံရ 
• ပုဂံပြတိုက်က ရွှေ့လိုက်တဲ့ ကြေးကြာဖူး ဘယ်မှာလဲ 
• အီရန်စစ်ပွဲရဲ့ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ဖြစ်လာတဲ့သမ္မတဟောင်း 
• အစ္စရေးအတွက် အသုံးတည့်တဲ့ရန်သူလား 
• အာဏာရပြီးတဲ့နောက် ပုံရိပ်ပြောင်းလဲ 
• အမေရိကန်အကဲခတ်တွေကတော့ သတိကြီးကြီးထား  
• အစ္စရေးဘက်က တုံ့ပြန်ပုံ  
• ဒါဆို အမာဒီနီဂျက်ရဲ့နာမည် ဘာကြောင့်ထွက်လာ 
• ဆိုတော့ အမာဒီနီဂျက်က ဘယ်လို လူမျိုးလဲ 
• အိန္ဒိယက တရုတ်နဲ့အပြိုင် နေပြည်တော်ကိုဘာကြောင့် လက်မလွှတ်တာလဲ 
• တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယ အင်အားပြိုင်မှုကြားက မြန်မာ 
• အိန္ဒိယနဲ့ နေပြည်တော် ဆက်ဆံရေး  

မဇ္စျိမ

• ဆန်ထောက်ပံ့ပေးသည့် မီဇိုရမ်အစိုးရကို ကျေးဇူးတင်ကြောင်း မြန်မာစစ်ဘေးရှောင်များ ပြော
• နွေဦးတော်လှန်ရေး နေ့စဉ်မှတ်စု (၃၁ မေ ၂၀၂၆ ) 
• ဖားကန့်တွင် ကျောင်းဖွင့်တော့မည်ဖြစ်သော်လည်း ဆရာ၊ ဆရာမများ ပြန်မရောက်သေးဟုဆို 
• ထိုင်းအာဏာပိုင်မှ ငွေကြေးခဝါချမှု သံသယရှိသူ စောချစ်သူမိသားစု တည်ထောင်သည့် အသင်းနှင့် ဖိတ်ခေါ်ဘောလုံးပြိုင်ပွဲကျင်းပမှုအပေါ် ဝေဖန်မှုများရှိ 
• မေလ သတင်းတုစစ်တမ်း 
• ပုံဟောင်းတွေနဲ့ ကျောင်းသုံးပစ္စည်းသယ်လာတဲ့ကားကို PDF တွေကဖမ်းဆီးတယ်လို့ ဖန်တီးဖြန့်ဝေ 
• အဆိုတော် တင့်တင့်ထွန်း (ခေါ်) ဆရာလေး ဒေါ်နန္ဒမာလာ ကွယ်လွန်တဲ့ သတင်းမှား 
• နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ကျေးရွာအနီး ပြင်းထန်ပေါက်ကွဲမှု အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံး 
• UFC ချန်ပီယံ ဂျိုရှုဝါဗန် အောင်မြင်မှုသည် မျိုးနွယ်စုများ၏ သွေးစည်းမှုဖြစ်ကြောင်း မီဇိုရမ်ဝန်ကြီးချုပ်ပြောကြား 
• အဆိုးဝါးဆုံး ပြည်တွင်းစစ်ကို ကြုံတွေ့နေရပြီး အစုတ်ပြတ်သတ်ဆုံး အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံအဆင့်သို့ ရောက်နေကြောင်း AA ပြော 
• ကမ္ဘောဒီးယားတွင် တရုတ်အမျိုးသမီး ၃ ဦးကို မြန်မာနိုင်ငံသား ၂ ဦးက ပြန်ပေးဆွဲ ငွေညှစ် 
• ‘ဒီနှစ် ချန်ပီယံဆုက ပိုလို့တောင် ကြီးကျယ်ခမ်းနားတာပါ’ – ချန်ပီယံလိဂ်ဖလားကို PSG အသင်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် လူးဝစ် အင်းနရီကေး ပြောကြား 
•  မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး ၁ ဦးဦးကို ခန့်အပ်ရန် အရှေ့တီမော အကြံပြု
• အာကာသအတွင်း လူသားမျိုးပွားနိုင်မှုကို လေ့လာရန် လူလုပ်သန္ဓေသားလောင်းများကို တရုတ်သိပ္ပံပညာရှင်များ ပထမဆုံးအကြိမ် စေလွှတ် 
• ၈၁ နှစ်ပြည့်တော့မည့် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ဟာ စစ်အာဏာရှင်တွေကြောင့် အကျဉ်းထောင်နဲ့ နေအိမ်အကျယ်ချုပ်အတွင်း ဘယ်နှစ်နှစ် ဖြတ်သန်းခဲ့ရလဲ 
• ရုရှား၏ တရုတ်ကို ပို၍ မှီခိုရမှုနှင့် ဥရောပ၏ တရုတ်ရေးရာ အကျပ်အတည်း 
• ပြိုဆင်းသော စီးပွားရေး၊ ရဲတင်းသော အာဏာရှင် – စစ်ဒဏ်ကြားက ပစ်ပယ်ခံ အီရန်ပြည်သူများ 
• အမေရိကန် F-15 တိုက်လေယာဉ်ကို တရုတ်လုပ် ဒုံးကျည်ဖြင့် အီရန် ပစ်ချဟု ထောက်လှမ်းရေး ပြော 
• ဒီမိုကရေစီချင်း တူညီသည့် တန်ဖိုးထားမှုများ ပိုမို ခိုင်မာစေရန် ချက်အထက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ထိုင်ဝမ်သို့ လာရောက်မည် 

ဧရာဝတီ

• အပူချိန် စံချိန်တင် မြင့်တက် နေဦးမယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ သတိပေး
• မြန်မာနိုင်ငံကိုချစ်ပြီး မြန်မာအနုပညာရှင်တွေနဲ့ နီးစပ်တဲ့ UFC ချန်ပီယံ ဗန် 
• တရုတ်နှင့် ချိန်ခွင်ညှာညှိရန် အိန္ဒိယသို့ မြန်မာအာဏာသိမ်းသမ္မတ ခရီးထွက်
• မွေးမြူရေးတိုးလုပ်ဆိုပေမယ့် သားငါးဈေးက မကျ 
• ကျနော်တို့ ဆက်ရုန်းနေတယ် (ရုပ်/သံ)
• တောင်မော်ဦး တိုက်ပွဲနှင့် “ပို့မလောက် ကျောက်ဖြူ” စစ်မျက်နှာ 
• အီဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ခရီးသွားလာခွင့်များ တင်းကျပ် 
  

နိရဉ္စရာ 

•  ရခိုင်မှ စစ်ရှောင် ၂ဝဝ ကျော်ကို အာရက္ခပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာန မျက်စိအခမဲ့ကုသပေး
• ယောဒေသတွင်တိုက်ပွဲပေါင်း ၁၀၀ ထက်မနည်းဖြစ်ပွားပြီး အာဏာသိမ်းစစ်တပ်မှ ၈၀ ကျော် သေဆုံးကာ ၁၀၀ကျော်ဒဏ်ရာရှိသွားကြောင်း ယောတပ်တော်ထုတ်ပြန် 
• ရခိုင်တွင် ရေသန့်စက်ရုံ ၄၆ ရုံရှိသည့်အနက် စံမီသည့်စက်ရုံ ရှစ်ရုံသာရှိဟု FDA ပြော 
• တောင်မော်ဦးရေတပ်အနီးမြန်မာစစ်တပ်အလောင်း ၃၀ ကျော်နှင့် လက်နက်ခဲယမ်းများ သိမ်းဆည်းရမိ 
• ကရင်နီတော်လှန်ရေးကာလအတွင်း ပေးဆပ် စွန့်လွှတ်ခဲ့ကြသောသူများကို လေးနက်စွာတန်ဖိုးထားကြောင်း AA ဂုဏ်ပြုပြောဆို 
• လေယာဉ်ပစ်ကူမရရာမှ ပဇီနှင့်ဂုတ်ကြီးကိုထိုးစစ်ဆင်လာသောစစ်ကြောင်းတိုက်ပွဲဖြစ်ပြီး မိနစ် ၃၀ အကြာ တွင် နောက်ဆုတ်ထွက်ပြေး 
• တိုက်ပွဲများကြောင့် စစ်တွေမြို့လုံခြုံရေးတိုးမြှင့်ပြီး ဧည့်စာရင်းစစ်ဆေးမှုတိုးလုပ်လာ
• တိုက်ပွဲဖြစ်နေသည့် ဧရာ၀တီတိုင်းတွင် စာသင်ကျောင်း ၆၈ကျောင်း ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်းမရှိ 
• ထိုင်းနိုင်ငံ ရနောင်းထိန်းသိမ်းရေးစခန်းမှ မြန်မာနိုင်ငံသား၁၀၇ဦး ကော့သောင်းသို့ပြန်ပို့ 

ဒီဗွီဘီ 

• နမ့်ခမ်းမြို့ ကောင်းတပ်ရွာ ပေါက်ကွဲမှု သေဆုံးသူ ၂၀ နီးပါး ရှိလာ 
• နမ့်ခမ်းတွင် ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ပြီး ထိခိုက်သေဆုံးသူ များပြား  
• အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တွေ့ဆုံပြီး စစ်အာဏာရှင် ထွက်ပေါက်ရှာရန် အားထုတ်နေ  
• စစ်အာဏာရှင်နှင့်အဖွဲ့ ဗုဒ္ဓဂါယာသို့ သွားရောက် 
• ဗိုလ်လောင်းသိန်းဟန် သေဆုံးမှု လပခတိုင်းမှူးနှင့် ကျောင်းအုပ်ကြီး စစ်ဆေးခံနေရ 
• ထိုင်းမျိုးချစ်အဖွဲ့၏ ကန့်ကွက်မှုများကြောင့် ရွှေ့ပြောင်းပညာရေး စိန်ခေါ်မှု ကြုံတွေ့နေ
• လားရှိုးတွင် ကျောင်းပိုင်မြေက လူနေအိမ်များကို ဘူဒိုဇာဖြင့် ဖြိုချ 
• ပြောင်းရွှေ့နှုတ်ဆက်ပွဲတွင် ငွေသိန်း ၇၀ ကြဲသည့် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး စစ်ဆေးခံနေရ
• တရုတ်နိုင်ငံက လက်နက်အလျင်အမြန် တပ်ဆင်နေဟု ဂျပန်ပြော  
• တူရကီ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် မြို့တော်တလျှောက် ဆန္ဒပြမှုကို ဦးဆောင်  
• ရုရှား၏ အစုလိုက်အပြုံလိုက် တိုက်ခိုက်မည့်အန္တရာယ် က်ရှိနိုင်ဟု ယူကရိန်းသမ္မတ သတိပေး 
• အာဖဂန်ဒုက္ခသည်များ လိုက်ပါလာသည့် ထရပ်ကားမှောက်ပြီး ၂၂ ဦး သေဆုံး၊ ၃၆ ဦး ဒဏ်ရာရ 
• တရုတ် ခြိမ်းခြောက်မှုအောက်ရှိနေဆဲဟု ဖိလစ်ပိုင် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပြော 

ခေတ်သစ်မီဒီယာ

• ပြင်ဦးလွင်စစ်တက္ကသိုလ်တွင် အချင်းချင်းထိုးကြိတ်မှုကြောင့် ဗိုလ်လောင်း သိန်းဟန် သေဆုံးသည့် သတင်း ပေါက်ကြား၍ အရာရှိ၊ စစ်သည်နှင့်မိသားစုဝင်များကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ဖမ်းဆီးစစ်ဆေး
• ထိုင်းနိုင်ငံမှ ဖမ်းဆီး ပြန်ပို့လိုက်သော မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၁၁ ဦးအနက်မှ အသက် ၁၈ နှစ်နှင့် အသက် ၃၅ နှစ်အကြား လူငယ်များကို စစ်မှုထမ်းခိုင်းရန် ကော့သောင်းအခြေစိုက် ခမရ ၂၆၂ တပ်ရင်းထဲတွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ထား 
• မြန်မာနိုင်ငံတစ်ဝန်း စစ်ကောင်စီတပ်ဖွဲ့ဝင် ၈၄ ဦးသေဆုံး 
• မြစ်ခြေမြို့အပါအဝင် အနီးအနားကျေးရွာပေါင်း ၃၀ ကျော်မှ ပြည်သူ ၁၅ ဦးထက်မနည်းကို စစ် တပ်က သတ်ဖြတ်ထားပြီး မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် နေအိမ် ၁၀၀၀ ကျော်ဆုံးရှုံးနိုင်၊ ပြည်သူ ၈ သောင်းကျော် စစ်ဘေးရှောင်နေရ 
• နမ့်ခမ်းမြို့နယ်၊ ကောင်းတပ်ကျေးရွာရှိ TNLA စီးပွားရေးဌာနမှ ယမ်းသိုလှောင်ရုံ မတော်တဆပေါက်ကွဲမှုဖြစ်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ ၂၀ ခန့် သေဆုံး  
• မတရားဖမ်းဆီးခံထားရသော နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသူ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကို ကမ္ဘာကြီးက မေ့လျော့နေဟု သားဖြစ်သူ ကိုထိန်လင်း(ခ) ကင်မ်အဲရစ်ပြော 
• ဆောမြို့နယ်၊ ပုံတောင်နတ်ထိပ်တိုက်ပွဲ ဗိုလ်မှူး စိုင်းအောင်မောင်းအပါအဝင် စစ်သား ၈၀ ကျော် သေဆုံးပြီး စစ်သုံ့ပန်းများနှင့်အတူ လက်နက်ခဲယမ်းများလည်း သိမ်းဆည်းရရှိ 
• မင်းအောင်လှိုင်က တပ်ချုပ် ရဲဝင်းဦး၊ ဒုတပ်ချုပ်ကျော်စွာလင်း၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး အပါအဝင် စစ်ခေါင်း ဆောင်များကို သူ့လက်အောက်ခံများအဖြစ် ထည့်သွင်းပြီး အဖွဲ့ဝင် ၁၁ ဦးပါ အမျိုးသားလုံခြုံရေးအဖွဲ့ ထပ်မံ ဖွဲ့စည်း 
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ မေ ၃၁ ရက် ညနေပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  
• စစ်အာဏာရှင်တော်လှန်ရေး၊ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ် ထူထောင်ရေး အတွက် မဟာမိတ်အင်အားစုများဖြင့် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းသွားမည်ဟု KNDF ကတိပြု 
• ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကန်ချနဘူရီခရိုင်ရှိ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တစ်ခုတွင် တရားမဝင် ခိုးဝင်လာသော မြန်မာအလုပ် သမား ၇ ဦးကို ထိုင်းအာဏာပိုင်များက ဖမ်းဆီး 
• ဒီမိုကရေစီဖျက်ဆီးသူ မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖိတ်ခေါ်ကြိုဆိုခဲ့သည့် အိန္ဒိယနိုင်ငံကို SIF က ပြင်းပြင်း ထန်ထန် ကန့်ကွက်ရှုတ်ချ 
• ဂန့်ဂေါမြို့ရှိ ခလရ ၅၀ တပ်ရင်းမှ စစ်မှုထမ်းတပ်သားသစ်တစ်ဦး သေနတ်တစ်လက်နှင့် ခဲယမ်းများ ယူဆောင်လာပြီး အလင်းဝင် 
• TNLA ထိန်းချုပ်ထားသော နမ့်ခမ်းမြို့ အနီး ကောင်းတပ်ကျေးရွာတွင် ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် အရပ်သားပြည်သူသေဆုံးမှုများ ရှိနေပြီး ရွာလုံးကျွတ် ပျက်စီးမှုများပြား (ရုပ်/သံ) 
• တောင်တွင်း-မကွေး လမ်းပိုင်းတွင် ဆက်ကြေးကောက်ပြီး လူငယ်များကို ပေါ်တာဆွဲ ဖမ်းဆီးနေသည့် စစ်တပ်ပူးပေါင်းဂိတ်ကို ၄၀ မမ ဗုံးများဖြင့် ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်မှု စစ်တပ်ဘက်မှ ထိခိုက်မှုရှိ 
• ပြင်ဦးလွင်စစ်တက္ကသိုလ်တွင် အချင်းချင်းထိုးကြိတ်မှုကြောင့် ဗိုလ်လောင်း သိန်းဟန် သေဆုံးသည့် သတင်း ပေါက်ကြား၍ အရာရှိ၊ စစ်သည်နှင့်မိသားစုဝင်များကို စစ်တပ်က ပြန်လည်ဖမ်းဆီးစစ်ဆေး 
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ မေ ၃၁ ရက် နေ့လယ်ပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  
• စစ်အာဏာသိမ်းမှုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှာ အရှေ့တောင်အာရှတွင် အစုတ်ပြတ်ဆုံးနိုင်ငံအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေရဟု AA ပြော 
• ထိုင်းနိုင်ငံမှ ဖမ်းဆီး ပြန်ပို့လိုက်သော မြန်မာနိုင်ငံသား ၁၁၁ ဦးအနက်မှ အသက် ၁၈ နှစ်နှင့် အသက် ၃၅ နှစ်အကြား လူငယ်များကို စစ်မှုထမ်းခိုင်းရန် ကော့သောင်းအခြေစိုက် ခမရ ၂၆၂ တပ်ရင်းထဲတွင် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ထား 
• ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု ပေါ်ပေါက်ရေးဦးဆောင်ကောင်စီ (SCEF) ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ ကနေဒါနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိ 
• အာဆီယံခေါင်းဆောင်များနှင့် ရုရှားသမ္မတတို့ တွေ့ဆုံမည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ မင်းအောင် လှိုင် တက်ရောက်ခွင့်ရဖွယ်မရှိဟုဆို 
•  မြန်မာ့အရေးက အာဆီယံအတွက် အမည်းစက်ဖြစ်နေပြီး ဘယ်သူမှ မနိုင်သည့်စစ်ပွဲကို တိုက်နေကြကာ တစ်နိုင်ငံလုံး စီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူများအတွက် ပျက်စီးမှုများဖြစ်နေဟု အရှေ့တီမောသမ္မတ သတိပေး
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ မေ ၃၁ ရက် မနက်ပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  
• အာဏာရှင် ယန္တယားအောက်က ခွဲခြားခံနေရဆဲ လူနည်းစုများ 
• မင်းတပ်မြို့နယ်ရှိ ထင်ချောင်းရွာနှင့် ကြက်ဥတင်ရွာကို စစ်တပ်က ယနေ့ ညနေပိုင်းမှ စတင်၍ မီးရှို့ဖျက်ဆီးနေ 
• ယင်းမာပင်တွင် စစ်တပ်က ပေါင်တိုင်ကျေးရွာမှ ကိုသိန်းမြင့်ဆွေကို စကားပြောစက်တွေ့သည်ဟုဆိုကာ လက်ပြန်ကြိုးတုပ်၍ ပစ်သတ်ပြီး ရုပ်အလောင်းကို လမ်းဘေးတွင် စွန့်ပစ်ခဲ့ 
• မြစ်ခြေမြို့အဝင်ရှိ ဆွဲကြီးရွာတွင် စစ်တပ်က သတ်ဖြတ်ထားသော ပြည်သူ ၄ ဦး၏ ရုပ်အလောင်းများ ထပ်မံတွေ့ရှိ၊ မြို့ပေါ် ရပ်ကွက်များနှင့် ကျေးရွာများကို စစ်တပ်မီးရှို့ဖျက်ဆီးမှု နေအိမ် ၁၀၀၀ နီးပါး မီးလောင်ပြာကျ 
• ကျောက်ထုမြို့နှင့် ဆောမြို့အနီးရှိ ကျေးရွာများကို စစ်တပ်က စစ်ကြောင်း ၂ ခုဖြင့် ဝင်ရောက်စီးနင်းနေ၍ ရွာပေါင်း ၁၀ ခုကျော်မှ သောင်းနှင့်ချီသော ပြည်သူများ ဘေးလွတ်ရာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရ 
• ထောက်ပို့ပြည်သူ တစ်ဦး၏အသံ 
• အကြမ်းဖက် မင်းအောင်လှိုင်ကို ဖိတ်ကြားသည့် အိန္ဒိယခရီးစဉ် တရုတ်ကို တန်ပြန်ရန် ရည်ရွယ်ပုံရပြီး နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် မြေရှားသတ္တုကိစ္စများ ဆွေးနွေးမည်ဟုဆို 
• Khit Thit သတင်းဌာန၏ မေ ၃၀ ရက် ညနေပိုင်း ရုပ်သံသတင်းအစီအစဉ်  

 

ယနေ့သတင်းစာများ(ကြေးမုံ+မြန်မာ့အလင်း)မေလ၂၀၂၆

ယနေ့သတင်းစာများ(ကြေးမုံ+မြန်မာ့အလင်း) မေလ ၂၀၂၆

မြန်မာ့အလင်း သတင်းစာ

31.05.2026

ရခိုင်ပြည်နယ်နှင့် ရိုဟင်ဂျာအမည်ခံ ဘင်္ဂလီများပြဿနာစာတမ်း

ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရိုဟင္ဂ်ာအမည္ခံ ဘဂၤါလီမ်ားျပႆနာစာတမ္း-ဘံုေပါက္သာေက်ာ္ by Maung Maung

ရခိုင်ဒေသရှိ မြို့များ၏ရာဇဝင်

ရခိုင္ေဒသရွိ ၿမိဳ႕မ်ား၏ရာဇဝင္ by Htet Aaron

Pyithu Hluttaw - ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခဆိုင်ရာ စာတမ်းတို

Pyithu Hluttaw - ရခိုင်ပြည်နယ် ပဋိပက္ခဆိုင်ရာ စာတမ်းတို by Informer

နိုင်ဦး မြန်မာနိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ် 1

နိုင်ဦး_မြန်မာနိုင်ငံရေးအတွေးအခေါ်_1 by Min Tun

စစ်တွင်းကာလနှင့်၁၉၄၂ခုနှစ်ရခိုင်ပြည်နယ်လူမျိုးရေးအရေးအခင်း ဖြစ်စဉ်အမှန်

   စစ်တွင်းကာလနှင့်၁၉၄၂ခုနှစ်ရခိုင်ပြည်နယ်လူမျိုးရေးအရေးအခင်း ဖြစ်စဉ်အမှန်

ဒုတိယကမ္ဘာစစ် ဖြစ်ပွားနေသော အချိန်ကာလသည်အရေးကြီးသော အချိန်အခါဖြစ်သည်။ ပြည်သူ များ၏ အသက်အိုးအိမ် ဆုံးရှုံးမှု ပမာဏသည်လည်း နှိုင်းမရလောက်အောင် ကြီးမားခဲ့ပေသည်။ ၁၉၄၁ မှ ၁၉၄၆ခုနှစ်များ အတွင်း ရခိုင်ဒေသတွင်အုပ်ချုပ်ရေး ၃၊၄ မျိုးပြောင်းလဲပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ပြည်သူ အားလုံး တစ်နည်းမဟုတ် တစ်နည်း တော်လှန်ရေး အခတ်အခဲ ၊ စစ်ဘေးဒဏ် ၊ လူမျိုးရေး အဓိက ရုဏ်း၏ အနိဠာရုံများအလူးအလဲခံခဲ့ရပေ သည်။ တန်ဖိုးရှိသော လူသား အရင်း အမြစ်များ စတေးခံ ဘဝသို့တနည်း နည်းဖြင့် ရောက်ခဲ့ရသည်။ အထူး သဖြင့် မူဆလင် - ရခိုင် အဓိကရုဏ်း ကြောင့် ဖြစ်ပျက်ခဲ့လေသမျှ နိုင်ငံရေး လူမျိုးရေး ဆက်နွယ်နေပါသဖြင့် ရေး သားတင်ပြသူများ ဘက်တွင် ချဲ့ ကား မှု များ ဘက်လိုက် မှုများရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ ရသည်။

ဒေသတွင်းနေ လူမျိုးစုများကြားအပြန်အလှန်ယုံကြည်လေးစားမှုများ ဖြစ်တည်လာရေးနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေး ကို ရှေ့ရှု၍အတိတ်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သောထိုအနိဠာရုံများအား တင်ပြရာတွင် ဘက်လိုက်မှု မရှိဘဲအတတ်နိုင်ဆုံးအမှန်ကန် ဆုံး အသင့်တော်ဆုံး ပုံစံဖြင့် တင်ပြရန် လိုအပ်ပေသည်။ ထိုသို့တင်ပြရာတွင်လည်း အာဃတကြီးထွားပြီ ပဋိပက္ခ များ ထက်မှန်ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော သွေးထိုးမြောက်ပင့်ပေးခြင်းမျိုး သက်ရောက်နိုင်သော အရေးအသားမျိုးကိုအတတ် နိုင်ဆုံး ရှောင်ကျဉ်းရမည် ဖြစ်ပေသည်။ ဤအကြောင်းကို ရခိုင်ရိုဟင်ဂျာပြည်သူအများ လက်ခံနိုင်ရေးကို ဦးတည်ပြီ ရခိုင်အမျိုးနိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင် ဘုံပေါက်သာကျော်၏ ရေးသားချက်များနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ သား moshe yegar ၏ မှတ် တမ်းများကိုကိုးကား၍ တင် ပြလိုပါသည်။

၁၉၄၁ ခုနှစ်ဦးပိုင်းတွင် B.I.A နှင့်ဂျပန်တပ်များသည် မော်လမြိုင်၊ ပဲခူး၊ ရန်ကုန်မြို များသို့ ရောက် ရှိလာပြီး စတင်ဗုံးကြဲချိန်မှလွဲ၍ အိန္ဒိယလူမျိုးပေါင်းစုံ တို့သည်ရရာ လမ်းကြောင်းများဖြင့် ပြည် တော် ပြန်ခဲ့ကြသည်။

 

၁၉၄၂ ခုနှစ် မူဆလင်လူမျိုးများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

 

၁၉၄၂ ခုနှစ် မူဆလင်လူမျိုးများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု

ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီး အာကန် (ရခိုင်) ပြည်နယ်တွင် အုပ်ချုပ်မှု အာဏာ မရှိသလို ဖြစ်သွားသော ၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလတွင် U Kyaw Khin ဦးဆောင်သော အာရကန်ဗုဒ္ဓဘာသာ အစွန်းရောက်များသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ် သော လူမျိုးသတ်ဖြတ်မှုကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။ ဗြိတိသျှ စစ်သားများစွာကို အာကန်ရှိ ရခိုင်နှင့် မွတ်စလင် လူမျိုးများအကြား ငြိမ်းချမ်းရေး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့ရသည်။

အာကန်တွင် ဗမာတို့၏ မျိုးနွယ်ရေး အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သည်။ မဂ် (ရခိုင်) များသည် Minbya Township ရှိ Chanbilli ရွာတွင် မူဆလင် ၅,၀၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ မူဆလင်များအား ဗုဒ္ဓဘာသာတို့က တိုက်ခိုက်နေကြောင်း သတင်းသည် မြောက်ဘက်သို့ ပျံ့နှံ့သွားပြီးနောက် မူဆလင်များသည် မြို့များနှင့် ရွာများမှ ထွက်ပြေးကြရသည်။ အမျိုးသမီးများကို အဓမ္မပြုကျင့်ခံရပြီးနောက် သတ်ဖြတ်ခံရသည်။ မြို့များနှင့် ရွာများစွာ မီးရှို့ဖျက်ဆီးခံရသည်။ Rohingya များသည် မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးသွားခဲ့ကြပြီး Buthidaung နှင့် Maungdaw မြို့နယ်များတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ Rohingya များသည် မြို့များနှင့် ရွာများတွင် မီးလောင်နေသော မီးများကို မြင်တွေ့ခဲ့ရပြီး၊ အနောက်ဘက်မှ ထွက်ပေါ်လာသော မီးခိုးများသည် နေဝင်ချိန်ကိုပင် ဖုံးကွယ်သွားစေခဲ့သည်။ မြစ်များနှင့် ချောင်းများတွင်လည်း လူသေများ၏ အလောင်းများ ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။

Shuja နှင့် သူ၏ နောက်လိုက်များသည် ၁၆၆၂ ခုနှစ်တွင် အာကန်တွင် ခိုလှုံရန် ရောက်ရှိလာသောအခါ၊ ရခိုင်ဘုရင် Sandathudama က သူတို့အား အလွန်ကောင်းမွန်စွာ ကြိုဆိုခဲ့သည်။ ဘုရင်သည် သူတို့အား နေထိုင်ရန် မြေယာများပေးခဲ့ပြီး၊ လက်ဆောင်အဖြစ် ရွှေနှင့် ငွေများကိုလည်း ပေးအပ်ခဲ့သည်။ Shuja သည် Mrauk-U (မြောက်ဦး) မြို့အနီးတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ အုတ်ဂူကို ယနေ့ထိ Moulvi များက ထိန်းသိမ်းထားဆဲဖြစ်သည်။

၁၉၄၂ ခုနှစ် မေလတွင် ရခိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာများက Rohingya များကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု စတင်ခဲ့သည်။ Rohingya များသည် အသတ်ခံရပြီး အမျိုးသမီးများ အဓမ္မပြုကျင့်ခံခဲ့ရသည်။ Sultan Shuja ၏ အမျိုးသမီးများကို ရက်ပေါင်း ၁၅၀ ကြာ မဂ်များက အဓမ္မပြုကျင့်ခဲ့ကြသည်။ အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးများ၏ အရေပြားကို ဖောက်ကာ ဗိုက်ထဲတွင် ပေါက်နေသော ကလေးငယ်များကိုပါ သတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ စုစုပေါင်း လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် အသတ်ခံရပြီး အမျိုးသမီးနှင့် ကလေး ၈၀,၀၀၀ ကို Taungup, Nyo, Inn, Yedwinkywa နှင့် Pauktaw ရွာများတွင် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။

Akyab (စစ်တွေ) နှင့် Lanmadaw ရှိ မွတ်စလင်များကိုလည်း Taungup မြို့နယ်ရှိ ရခိုင်ဗုဒ္ဓဘာသာများက တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဧပြီလတွင် လူပေါင်း ၁၅,၀၀၀ ကို လူ ၄ ရွာတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။

ဗြိတိသျှတို့ ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဗုဒ္ဓဘာသာများနှင့် မွတ်စလင်များအကြား ပြင်းထန်သော လူမျိုးရေး အဓိကရုဏ်းများ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ Kyauktaw ရှိ မွတ်စလင်များကို ဗြိတိသျှ တပ်ဖွဲ့များက ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။ ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဧပြီလ ၈ ရက်နေ့တွင် မဂ်များသည် Kyauktaw, Mrohaung, Pauktaw နှင့် Rathedaung ရွာများတွင် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည်။

The Muslim massacre of 1942

By AFK Jilani

When British withdrew, the administration of Arakan division was entrusted to a Magh Buddhist extremist, U Kyaw Khine, with the power of commissioner of Arakan division. Many British soldiers left leaving behind a large number of arms, which easily reached the hand of Maghs.

 

The barbaric Muslim massacre started on 28th March 1942 at the order of Thakin leaders of Arakan. The Magh fell upon the innocent Muslims of Chanbilli village of Minbya Township. The carnage was unbelievable and hundreds of Muslims including children and women met their fatal end. Many Muslims jumped into the river and hid in the forest. People in water were shot dead. With their long swords the Maghs butchered the half-dead men, women and children. Those still alive in the carnage were stabbed with the pointed spears and cut them into pieces. Rohingya girls and women after having been raped were murdered and the children were mercilessly slaughtered by throwing them upward and putting the sharp side of the long-dahs or swords under them. The breasts of the women were peeled.

 

The same event of the tragic end of Shah Shuja and his followers in 1662 was just repeated once more in 1942. The Maghs of the neighbourhood carried away their cattle, rice, paddy and even clothes. The Thakin leaders took costly things like gold and silver and other booties were given to savage plunderers. The waters of the historic Lemro River had once more turned red with the blood of Muslims.

 

The next day on 29th March the armed Maghs attacked Lombaissor. The Rohingya resisted but were defeated and many Muslims were massacred. Like the daughter of Sultan Shuja many women in order to save their modesty threw themselves into the river. Some escaping group of 15000 Muslims were intercepted at Taungyi Nyo by the Maghs and were killed after looting their belongings. Women were killed after being raped for some days. Also, 10,000 men, women and children were killed at Apawkwa pass in the same way as Taungyi Nyo.

 

After destroying Chanbilli and Lambaissor in Minbya Township the Thakin attacked Raichaung and Pankha villages of Myebon Township on 1st April 1942. Almost all of 15,000 Muslims of these two villages were massacred.

 

Attempts were made to carry out massacre at Kyauknimaw of Ramree Township, but they were saved in a miraculous way. The Muslims of Kyaukpyu were given protection by British forces. On 8th April 1942 the Magh carried out the massacre at the villages of Kyauktaw, Mrohaung, Pauktaw and Rathidaung.

 

Abedin the richest man of Afouk (Apawkwa) used to say that “the Maghs are like dogs, if you throw bones at the dogs they are silent. Similarly if you give money to the Maghs they would not harm you.” But at the last moment his wealth could not save him. Although he narrowly escaped the massacre he had to breathe his last in refugee camps at Rangpur, needy and broken heart. It is one of the thousands of examples.

 

At the end of April the onslaught swept over the township of Rathidaung and Buthidaung. The villages up to Khwachoung in the township of Buthidaung were destroyed and burnt down. Taung Bazar, north of Buthidaung and its surrounding villages also came under Magh attack.

 

Three fourths of the Muslims of Rathidaung Township were massacred. The rest were lucky enough to reach Akyab. The Muslims of Akyab had the opportunity of acquiring some arms and training to defend themselves. Both offensive and defensive preparations of the Muslims in Akyab under the leadership of Sultan Mahmud, Tambi Maracan and others frightened the Maghs.

 

The result of the Muslim massacre of 1942 is that, 307 Muslim villages had disappeared from the soil of Arakan. More than 100,000 Muslims were massacred and 80,000 fled to Chittagong and Rangpur Refugee camps. The Muslim majority area of the east of Kaladan River had turned into a Muslim minority area. But the loss in terms of human civilisation and moral value is much greater. The 1942 massacre gave the scar mark of bitterness in the minds of the two-sister people against one another who, otherwise, peacefully co-existed in Arakan since 1200 years back.

 

 

 

Office of the Military Administration, North Arakan. ORDER. No. 110A-CC/42, dated the 31st December, 1942. ( မြန်မာဘာသာပြန် )

 

Office of the Military Administration, North Arakan.

ORDER. No. 110A-CC/42, dated the 31st December, 1942.

In supersession of all previous order on the subject, the following provisional arrangements are prescribed for the administration of the Muslim Area of North Arakan.

2. The Muslims Area of North Arakan comprises the whole of the Maungdaw and Buthidaung townships and that portion of the Rathedaung township which lies to the west of Mayu River. This area is under the administrative control of the Military Administrator (Lt.Col. D.C.P.Phelps) whose headquarters are at Maungdaw. The Military Administrator is assisted in the execution of his duties by the Civil Adviser (Mr. A. A. Shah, I C S).