" ယူနီကုတ်နှင့် ဖော်ဂျီ ဖောင့် နှစ်မျိုးစလုံးဖြင့် ဖတ်နိုင်အောင်( ၂၁-၀၂-၂၀၂၂ ) မှစ၍ဖတ်ရှုနိုင်ပါပြီ။ (  Microsoft Chrome ကို အသုံးပြုပါ ) "

Thursday, February 17, 2022

ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးႂကြမႈ- ဒ႑ာရီ သို႔မဟုတ္ အမွန္တရား။

THE I DIPLOMAT 

 Shafi Md Mostofa
February 15, 2022

ဘာသာၿပန္ေဆာင္းပါး၊

ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ားသည္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ဂ်ီဟတ္ဝါဒ၏ ဥဩေခၚသံကို အံ့အား သင့္ဖြယ္ ခံနိုင္ရည္ ရွိေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့သည္။


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံ၊ ေကာ့ဘဇားရွိ ဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုတြင္ အမည္မသိေသနတ္ သမား မ်ား က ထင္ရွား ေသာ ရိုဟင္ဂ်ာေခါင္းေဆာင္ မိုဟီဘူလာ ကို သတ္ျဖတ္ၿပီးေနာက္ ယမန္ ႏွစ္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာစစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) သည္ တစ္ကမၻာလုံးက အာ႐ုံစိုက္လာခဲ့သည္ ။ Mohibullah ၏ အစ္ကို Habibullah က ARSA သည္ ရိုဟင္ဂ်ာ အက်ပ္အတည္းကိုရေျဖရွင္းရန္ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အၾကမ္းမ ဖက္ ေသာ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ျဖင့္ စည္း႐ုံးလႈံ႔ေဆာ္မႈေၾကာင့္ ARSA တြင္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ေဒါသ ျဖစ္နိုင္သည္ဟု အခိုင္အမာဆိုသည္။

ရိုဟင္ဂ်ာအခြင့္အေရးကို ျငင္းပယ္ျခင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ျဖစ္ရိုး ျဖစ္စဥ္တရပ္ ကဲ့သို႔ရွိေနပါသည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး 1948 ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ားကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ တရားမဝင္ ေ့ရႊေၿပာင္း နထိုင္သူမ်ားအျဖစ္ ရႈျမင္ရန္ မူဝါဒ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကိုႏွင္ထုတ္ ခင္း ဆက္တိုက္ လုပ္ ေဆာင္ခဲ့သည္- Nagamin Operation (1978) Operation,  Pyithaya (1992) ႏွင့္ 2017 ခုႏွစ္တြင္ စစ္တပ္မွ “နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးစစ္ဆင္ေရး” တို႔တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ျမန္မာနိုင္ငံမွ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နိုင္ ငံသို႔ ထြက္ခြာသြားသည္ကို ျမင္ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ားကိုကမၻာ့အႀကီးဆုံးနိုင္ငံမဲ့အသိုက္အဝန္း အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးေစခဲ့ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံ နိုင္ငံသားျဖစ္မႈ အက္ဥပေဒျဖင့္ ၁၉၈၂ ခုႏွစ္တြင္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း ၏ အ ခြင့္အေရးမ်ားကို ျငင္းပယ္ျခင္း အား တရားဝင္ ျပဌာန္းခဲ့သည္ ။


ရိုဟင္ဂ်ာ မူဂ်ာဟင္ဒင္မ်ား၏ မူလအစမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးစ အေစာပိုင္း ကာလမွ စတင္ခဲ့ျခင္း ၿဖစ္ သည္၊ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ သူပုန္ထမႈသည္ ဗဟိုအာဏာပိုင္မ်ား (နိုင္ငံေတာ္ ႏွင့္ တပ္မေတာ္အပါအဝင္ ) တိုင္းရင္းသား လူနည္းစုအုပ္စုမ်ား ၊ ပင္မနိုင္ငံ ေရးဇာတ္ေဆာင္မ်ား၏ နည္းပရိယာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထိုမူဂ်ာ ဟစ္မ်ားသည္ အေရွ႕ ပါကစၥတန္(ယခုဘဂၤလားေဒ့ရွ္)၏ အစိတ္အပိုင္း ျဖစ္လိုေသာ္လည္း ေနာက္ဆုံးတြင္ ၎တို႔သည္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားထံ လက္နက္ခ်ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းေၾကာင့္ ၁၉၆၁ ခုႏွစ္တြင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အတြက္ နိုင္ငံေရးအရ တရားဝင္မႈျဖစ္လာခဲ့သည့္ Mayu Frontier Administration (MFA) ေမယုနယ္ျခား ခရိုင္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ တည္ ေထာင္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီး ေနာက္ MFA ၏ အထူးအဆင့္ အတန္းကို အိပ္မက္အျဖစ္ အဆုံးသတ္ကာ ေခတ္သစ္တစ္ခုသို႔ ေျပာင္းလဲခဲ့ သည္။ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈႏွင့္ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းမႈ စတင္ခဲ့သည္။


၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္၏ နိုင္ငံေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ လြတ္ လပ္ေရးတပ္ R.I.F ( Rohingya Independence Force ) ရိုဟင္ဂ်ာေသြးစည္း ညီ ညြတ္ေရးအဖြဲ႕၊ R.S.O ( Rohingya Solidarity Organisation ) ရခိုင္ရိုဟင္ဂ်ာ အစၥ လာမ္မစ္တပ္ဦး၊ A.R.I.F ( Arakan Rohingya Islamic Front ) ရိုဟင္ဂ်ာေသြး စည္းညီ ညြတ္ေရးတပ္ေပါင္းစု R.S.A ( Rohingya Solidarity Alliance )ႏွင့္ R.P.F ( Rohingya Patriotic Front ) ရိုဟင္ဂ်ာ မ်ိဳးခ်စ္ တပ္ေပါင္းစုတို႔ အပါအဝင္ ရိုဟင္ဂ်ာ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားစြာကို တည္ေထာင္ခဲ့ပါသည္။ ယင္းအဖြဲ႕မ်ားထဲမွ အခ်ိဳ႕သည္ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္ လွန္ေရး လမ္းေၾကာင္းကို ေရြး ခ်ယ္ခဲ့ၾကၿပီး အခ်ိဳ႕က၎တို႔၏ ခ်ဥ္းကပ္မႈတြင္ အၾကမ္း မဖက္ဘဲရွိေနၾကသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအတြင္း လက္ နက္ႏွင့္ ေထာက္ပံ့ခြင့္ရရွိေရးမွာ  အ လြန္အကန႔္အသတ္ရွိၿပီး အုပ္စုဂိုဏ္းခြဲ ထားသည္။


ေနာက္ဆုံး ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) ကို Harakah al-Yaqin (Faith Movement) ဟုေခၚေသာအဖြဲ႕ သည္ “ ရခိုင္ ျပည္နယ္ က ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈရဲ့ ရလဒ္တစ္ခုပဲ” ဟု ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားက သုံးသပ္သည္ ။ ယင္းအဖြဲ႕သည္ ၂၀၁၆ ႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ လုံျခဳံ ေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားအား ႏွစ္ႀကိမ္ တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံရၿပီးေနာက္ မီဒီယာ မ်ား၏ အာ႐ုံစိုက္မႈကို ခံခဲ့ရသည္။ အဆိုပါ တိုက္ခိုက္မႈႏွစ္ခုသည္ ျမန္မာအစိုးရအတြက္ အခရာ က်သည့္ တိုက္ခိုက္မႈတစ္ခုအျဖစ္ရႈျမင္ၿပီး၊ ေနာက္ဆုံးတြင္   ARSA က လက္နက္အင္ အား မမၽွတမႈေၾကာင့္  ျမန္မာ စစ္တပ္၏ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူငယ္ မ်ားအပါအဝင္ ရိုဟင္ဂ်ာ အရပ္သားမ်ားအား ရက္ ရက္စက္စက္တိုက္ခိုက္မႈကို လက္ လႊတ္လိုက္ျခင္းျဖစ္သည္။  ယင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၇ ႏွင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာ ၁ သန္းနီးပါး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံသို႔ အတင္းအဓမၼ ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရသည္။ ကုလသမဂၢ အခ်က္ အ လက္ ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္က ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဤ “နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးစစ္ဆင္ေရး” သည္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ မႈျဖစ္နိုင္ေခ် ရွိသည့္ ပမာဏျဖစ္သည္ဟု ကုလသမဂၢက ဆုံး ျဖတ္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္အပါအဝင္ ျပည္ပနိုင္ငံ အခ်ိဳ႕သည္ 2018 ခုႏွစ္တြင္ စစ္ဗိုလ္ ခ်ဳပ္ အခ်ိဳ႕  အေပၚ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။


2016 ႏွင့္ 2017 ခုႏွစ္မ်ားတြင္ ARSA တိုက္ခိုက္မႈမ်ား မျပဳမီကပင္  I.C.J ( International Crisis Group ) နိုင္ငံတကာ အက်ပ္ အတည္းအုပ္စု ၊ RAND ေကာ္ ပိုေရးရွင္း ၊  ( Counter Extremism  Project )  အစြန္း ေရာက္ဝါဒ တန္ျပန္ေရး ပေရာ ဂ်က္ ႏွင့္ ပညာရွင္မ်ား ကဲ့သို႔ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ လာမည့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အစြန္း ေရာက္မႈ လွိုင္းလုံးႀကီးအတြက္ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကို ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။ ပညာရွင္မ်ား ( Researcher ) အေနျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးႂကြမ်ား ထြန္းကားလာမႈအတြက္ ျပည္တြင္း ျပည္ပ အေၾကာင္းရင္း မ်ားကို ေဖာ္ ထုတ္သင့္ပါသည္။ ျပည္တြင္း အေၾကာင္းရင္း မ်ား တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာေသာ စိတ္ဒဏ္ရာ၊ အေျခခံႏွင့္ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ား ျငင္းပယ္ခံရမႈ၊ လြတ္လပ္ေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အိပ္မက္ႏွင့္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ား၏ လူမႈဖြဲ႕စည္းပုံမ်ား ပါဝင္သည္။ ျပင္ပ အေၾကာင္းရင္း မ်ားတြင္ မူဆလင္ ညီအစ္ကိုေတာ္မ်ားအဖြဲ႕၏ အယူအဆမ်ား၊ နိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္အဖြဲ႕ ( Transnational Group) မ်ားက လႈံ႔ေဆာ္ မႈ၊ ဂ်ီဟတ္ဝါဒ၊ မြတ္ဆလင္မဟုတ္သူမ်ားကို မလိုမုန္းထားမႈ၊ ႏွင့္ ထိုကဲ့သို႔ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ဖြံ့ၿဖိဳး တိုးတက္မႈအတြက္ အဆင္ေျပေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တို႔ပါဝင္သည္။  ယင္းအခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အၾကား “ျမန္မာ အစိုးရႏွင့္ အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား၏ ဖိႏွိပ္ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္မႈ မ်ားကို ကာလ ရွည္ ၾကာစြာ ခံစားခဲ့ရေသာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အၾကားတြင္ အြမ္မာ (မြတ္စလင္အ သိုင္းအဝိုင္း)၏ စိတ္ဓာတ္ မ်ား ေကာင္းစြာ ႀကီးထြားလာနိုင္သည္။ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား၏ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ လကၡဏာကို အစြန္းေရာက္ အသြင္ကူး ေၿပာင္းေရး အတြက္ အေထာက္အကူ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ထားသည္။

 
နိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ ( Transnational Group ) စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕မ်ားသည္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား ၏  အခက္အခဲကို အ သုံးခ်ၿပီး 2017 ခုႏွစ္တြင္ ႏွင္ထုတ္ၿပီးေနာက္ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ ပညာရွင္ မ်ား၏ ေဟာကိန္းမ်ားသည္ လက္ ေတြ ႕ျဖစ္လာခဲ့သည္။ 2017 ခုႏွစ္ စက္တင္ ဘာလတြင္ အယ္လ္ကိုင္း ဒါးေခါင္းေဆာင္ Ayman al-Zawahiri မွ "ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ အိႏၵိယ၊ ပါကစၥ တန္၊ ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ရွိ မူဂ်ာဟစ္ညီအကိုမ်ားအားလုံး ၎တို႔၏ မြတ္ဆ လင္ညီအစ္ကိုမ်ားအား ကူညီရန္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ထြက္ခြာသြားၾကရန္" တိုက္တြန္းခဲ့ သည္ ။ အယ္လ္ ခိုင္းဒါး အဖြဲ႕သည္ ARSA ၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ရယူရန္ ႀကိဳး ပမ္းျခင္း ျဖင့္ သို႔မဟုတ္ ၎၏ ေဒသတြင္း ဂ်ီဟတ္ဝါဒီ ကြန္ရက္ကို ဖန္တီးျခင္းျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ပိုမိုခ်ဲ႕ထြင္ရန္ ႀကိဳးစားမည္ဟု  ေလ့လာသူအခ်ိဳ႕က ဆန႔္က်င္ၾကသည္။ ၎၏ မဂၢဇင္း Dabiq တြင္ အစၥလာမၼစ္ နိုင္ငံေတာ္ ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ “ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ အမာခံနယ္ ေျမတည္ေဆာက္ဖို႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ျမန္မာကို တိုက္ခိုက္ဖို႔ ပလက္ေဖာင္း တစ္ခုအေနနဲ႔ အသုံးျပဳဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။” အျခားနိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ Hizb ut Tahrir က ေကာ့စ္ဘဇားၿမိဳ႕ တြင္ လက္ကမ္း စာေစာင္မ်ား ေဝငွရာ တြင္ “ ျမန္မာ နိုင္ငံရွိ မြတ္ဆလင္ မ်ားကို လြတ္ေျမာက္ရန္ တစ္ခုတည္း ေသာနည္း လမ္းမွာ ရခိုင္ (ရခိုင္ျပည္နယ္) ကို သာသနာျပဳအျဖစ္ ထူေထာင္ျခင္းႏွင့္ တိုးခ်ဲ႕ျခင္း ျဖစ္သည္” ဟု ေဖာ္ျပ ထားသည္။ ဤေနရာတြင္ ARSA သည္ မည္သည့္ နိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ စစ္ေသြး ႂကြအဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္မၽွ ခ်ိတ္ဆက္ မႈမရွိေၾကာင္း ျငင္း ဆိုထားသည္။


အံ့ၾသစရာေကာင္းတာက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္က ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ စစ္ေသြး ႂကြ အဖြဲ႕အစည္း တခ်ိဳ႕ကို အၾကမ္းဖက္ရန္ပုံေငြနဲ႔ ဆက္ႏႊယ္မႈေတြေၾကာင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ က NGO အခ်ိဳ႕ကို စခန္းေတြမွာ အလုပ္လုပ္ခြင့္ ပိတ္ပင္ထား ေပမယ့္ စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုမွ ခိုင္မာတဲ့ေျခရာ မခ်ေသး ပါဘူး။ စစ္ေသြးႂကြေတြရဲ့ ရန္စ မႈေတြကို ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ခံနိုင္ရည္ရွိဖို႔ ျဖစ္နိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ဘာလဲ။ ဘဂၤ လားေဒ့ရွ္ တြင္ အစြန္းေရာက္ျခင္း၏ ေမာင္းႏွင္အားကို မၾကာေသးမီက ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ သုေတသနတြင္ အေၿဖ ရွိသည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ထင္ပါတယ္။ မၾကာေသးမီက စာအုပ္ တစ္အုပ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ရွိ စစ္ေသြးႂကြမ်ား ၏ လက္ရွိအဆင့္သည္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ Caliphate ၏ အစြန္းေရာက္ဝါဒေၾကာင့္ နက္ရွိုင္းစြာ လႊမ္းမိုးေန သည္ဟု ဆိုသည္။ ဆိုလို သည္မွာ ဤလွိုင္းသည္ အစြန္းေရာက္ျခင္းအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ၿပီး သဘာ ဝ အတိုင္း ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ေခတ္ေရစီးေၾကာင္းမ်ားကို လိုက္နာသည္ဟု ဆိုလို သည္။ ရလဒ္ အေနျဖင့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွစ၍ အစၥလမၼစ္နိုင္ငံေတာ္သည္ ၎၏ ႐ုပ္ပိုင္း ဆိုင္ရာနယ္ေျမႏွင့္ ၎၏ Caliph တို႔ကို ဆုံးရႈံးခဲ့ ရေသာေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာစခန္းမ်ားတြင္ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈ မ်ားစြာ မရရွိခဲ့ေပ။


ေကာ့ဘဇားရွိ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားသည္ မ်ိဳးေစ့တစ္ခုမၽွသာ လိုအပ္ၿပီး ေျမၾသဇာ ေကာင္းရန္ ေျမၾသဇာ ေကာင္းသည့္ ေကာ့စ္ဘဇားရွိ ေျမၾသဇာမ်ားျဖစ္သည့္ ကမၻာလုံး ဆိုင္ရာ သို႔မဟုတ္ ေဒသဆိုင္ရာ ျဒပ္စင္ မ်ား ပါရွိေသာ သေဘာတရားသည္ မ်ိဳးေစ့ခ်ရန္ လိုအပ္ေနေသးသည္။ ARSA စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ အကန႔္အ သတ္ျဖင့္ ေအာင္ျမင္မႈ မ်ား စြာ ရရွိခဲ့သျဖင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ စစ္ေသြးႂကြမ်ားသည္ ယခုအခ်ိန္အထိ ဒ႑ာရီထက္ သာလြန္ ေနပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္ဝါဒအေပၚ အလြန္အမင္း အေလးထား ျခင္းသည္ ရိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္အက်ပ္အတည္းအတြက္ ေရရွည္ တည္တံ့ေသာ ေၿဖ ရွင္းနည္းမ်ားမွ ကၽြန္ုပ္တို႔ကို အာ႐ုံ ေၿပာင္းသြား ေစနိုင္သည္။ ယင္းအစား၊ နိုင္ငံတြင္းႏွင့္ နိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အပါအဝင္ သ႐ုပ္ေဆာင္ အားလုံးသည္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အတြက္ အစြန္းေရာက္အယူဝါဒမ်ား၏ သားေကာင္မျဖစ္မိေစရန္ ေလးစားဖြယ္ အေၿဖ မ်ား ရွာေဖြရန္ အာ႐ုံစိုက္ရမည္ျဖစ္သည္။


စာေရးသူမ်ား
 
ေနာင္ေတာ္ႀကီး စာေရးသူ
Shafi Md Mostofa
Shafi Md Mostofa သည္ ဒါကာတကၠသိုလ္မွ ကမၻာ့ဘာသာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ပါေမာကၡျဖစ္ၿပီး ၾသစေၾတးလ်နိုင္ငံ၊ နယူးအဂၤလန္တကၠသိုလ္တြင္ တြဲဖက္ကထိကျဖစ္သည္။
ပရိုဖိုင္ကို ၾကည့္ရႈပါ။

ေဆာင္းပါးမူရင္း လင့္-Rohingya Militancy: Myth or Reality?

 
 


No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */