" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Monday, March 22, 2021

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

ေရးသားသူ – ေကာင္းစည္သူ(သုတအလင္းမဂၢဇင္း)


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

အင္ဒိုနီးရွားသမၼတနိုင္ငံသည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာႏွင့္ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအၾကား၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ တည္ရွိ သည့္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ဆိုင္ေသာ နိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္ကာ ကၽြန္းေပါင္း ၁၃၀၀၀ ေက်ာ္ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ ကမၻာ့အႀကီးဆုံးေသာ ကၽြန္းနိုင္ငံျဖစ္သည္။ ဧရိယာ ၇၃၅၃၅၈ စတုရန္းမိုင္က်ယ္ဝန္းသျဖင့္ အင္ဒိုနီးရွားသည္ ကမၻာေပၚတြင္ ၁၄ ခုေျမာက္ ကုန္းေျမအႀကီးဆုံး ႏွင့္ သတၱမေျမာက္ ပင္လယ္ႏွင့္ကုန္းေျမပူးေပါင္းဧရိယာ အ က်ယ္ဆုံးနိုင္ငံလည္းျဖစ္သည္။ 

 




















ကမၻာေပၚတြင္ စတုတၳေျမာက္လူဦးေရ အမ်ားဆုံးျဖစ္သည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္သန္ေခါင္ စာရင္း အရ လူဦးေရ ၂၃၇ ဒသမ ၆သန္းေနထိုင္ကာ လူဦးေရ ၅၈ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ ဂ်ာဗားကၽြန္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည္။ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ တစ္စတုရန္းမိုင္အတြင္း ပ်မ္းမၽွ လူဦးေရသိပ္သည္းဆသည္ ၃၅၇ ဦးျဖစ္ေသာ္လည္း ဂ်ာ ဗာကၽြန္း၏ လူဦး ေရသိပ္သည္းဆသည္ ၂၄၃၅ ဦးျဖစ္သည္။ၿမိဳ႕ေတာ္ ဂ်ာကာတာသည္ ကမၻာေပၚတြင္ ဒုတိယ လူဦးေရအထူထပ္ဆုံးၿမိဳ႕ေတာ္ တစ္ခုျဖစ္သည္။

ျပည္နယ္ ၃၄ ခု စုေပါင္းထားသည့္ အင္ဒိုနီးရွားသည္ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ သမၼတ စနစ္ကိုက်င့္သုံး သည္။ ပါပြားနယူးဂီနီ၊ အေရွ႕တီေမာ၊ မေလးရွားနိုင္ငံ အေရွ႕ပိုင္းတို႔ႏွင့္ ကုန္းေျမခ်င္းဆက္စပ္ေနၿပီး စကၤာပူ၊ ဗီယက္နမ္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ၾသစေၾတလ်၊ပလာယူႏွင့္ နီကိုဘာကၽြန္းတို႔သည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံႏွင့္ ပင္လယ္ေရျပင္ ထိစပ္ေနသည့္ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံ မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ေရနံ၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕၊သံျဖဴ၊ ေၾကးနီႏွင့္ ေရႊအပါအဝင္ သယံဇာတမ်ားေပါႂကြယ္ဝသည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ စိုက္ပ်ိဳးေရးထြက္ကုန္မ်ားစြာကိုျပည္ပသို႔ တင္ပို႔ေရာင္း ခ်ၿပီး တ႐ုတ္ ၊ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္၊ စကၤာပူ၊ အိႏၵိယတို႔ႏွင့္ အဓိက ကုန္သြယ္လ်က္ရွိသည္။ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ သည္ ကမၻာေပၚတြင္ စီးပြားေရးတိုးတက္ေကာင္းမြန္မႈအဆင့္ ၁၆ တြင္ရွိေနၿပီး ကုလသမဂၢအပါအဝင္ အဖြဲ႕အ စည္း မ်ားစြာတြင္ တက္ႂကြစြာ ပါဝင္လႈပ္ရွားလ်က္ရွိေနေပသည္။













အင္ဒိုနီးရွားအမည္ႏွင့္ သမိုင္းေနာက္ခံ

အင္ဒိုနီးရွားဟူသည့္ ေဝါဟာရသည္ ဂရိဘာသာစကား အင္ဒိုစ္(Indos) ႏွင့္ နီစို႔စ္(Nesos) တို႔မွဆင္းသက္လာ ကာ အိႏၵိယကၽြန္းမ်ားဟု အဓိပၸာယ္ရသည္။ယင္းအမည္ကို အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးမရမီ ၁၈ ရာစုတြင္ စတင္ သုံးစြဲခဲ့သည္။ ၁၈၅၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး လူမ်ိဳးစုေဗဒပညာရွင္ George Windsor Earl သည္ မေလးကၽြန္းဆြယ္သို႔မဟုတ္ အိႏၵိယ ကၽြန္းဆြယ္တြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ားကို အင္ဒိုနီးရွားမ်ားဟု အမည္ေပးရန္ အဆိုျပဳခဲ့သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ သူ၏တပည့္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဂ်ိမ္စ္ ရစ္ခ်တ္ဆန္ကိုဂန္သည္ Indian Archipelago စာအုပ္တြင္ Indonesia ဟူသည့္ အသုံးအႏႈန္း ကို ပထမဆုံး သုံးစြဲခဲ့ေသာ္လည္း ဒတ္ခ်္ ပညာရွင္မ်ားက အင္ဒိုနီးရွားဟု သုံး စြဲရန္ လက္တြန႔္ေနခဲ့ၾက သည္။၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပညာေရးအသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ ေဒသခံ လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား တြင္ အင္ဒိုနီးရွားဟူသည့္ အမည္သည္ အသုံးတြင္က်ယ္လာခဲ့သည္။ဘာလင္တကၠသိုလ္မွ Adolf Bastian သည္ Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipels, 1884–1894 စာအုပ္ကို ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့ ခ်ိန္ တြင္ အင္ဒိုနီးရွားဟူသည့္ အမည္သည္ပိုမိုလူသိမ်ားထင္ရွားခဲ့သည္။
















၁၉၁၃ ခုႏွစ္တြင္ အင္ဒိုနီးရွားေဒသခံ Ki Hajar Sewantara သည္ နယ္သာလန္နိုင္ငံတြင္ စာနယ္ဇင္းဗ်ဴရို (Indonesisch Pers-bureau ) တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ခ်ိန္တြင္ အင္ဒိုနီးရွားဟူသည့္ အမည္ကို သုံးစြဲခဲ့သည္။ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ တည္ရွိေနသည့္ ေနရာတြင္ ေတြ႕ရွိခဲ့သည့္ ေက်ာက္ျဖစ္႐ုပ္ႂကြင္းမ်ားႏွင့္ လက္နက္ကိရိယာ အႂကြင္း အက်န္ အေထာက္အထားမ်ားအရ အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္းစုမ်ားတြင္ ဂ်ာဗားလူ ေခၚ မတ္ရပ္ေရွးဦးလူသား (Homo erectus) မ်ား သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ တစ္သန္းခြဲႏွင့္ ႏွစ္ ၃၅၀၀၀ အၾကားတြင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္ဟု ဆိုသည္။

ၾသစထရို အာရွန္ မ်ားသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ နယ္ေျမမ်ားသို႔ ယခု တိုင္ဝမ္ကၽြန္းတည္ရွိသည့္ေနရာမွ လြန္ ေသာ ႏွစ္ ၄၀၀၀ က ဝင္ေရာက္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းတို႔သည္ ကၽြန္းစုမ်ားအတြင္း ျပန႔္ႏွံ့ေနထိုင္ခဲ့ၾကကာ အေရွ႕ ဘက္ အဖ်ားမွ တိုင္းရင္းမ်ိဳးႏြယ္ Melanesian မ်ားျဖစ္လာခဲ့ သည္။ လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၌ မ်ိဳး ႏြယ္စု ၃၀၀ ရွိသည္။ ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ရွစ္ရာစု အေစာပိုင္းတြင္ စပါးစိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းကို ကၽြမ္းက်င္လာ ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေက်းရြာမ်ား၊ ၿမိဳ႕ၿပ မ်ားေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္းစုမ်ား၏ ပင္လယ္ျပင္အေန အ ထားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ႏွင့္အိႏၵိယတို႔ႏွင့္ ကုန္သြယ္နိုင္ခဲ့ ကာကုန္သြယ္ေရးလုပ္ငန္းက အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံကို ပုံ ေပၚလာေစခဲ့ေပသည္။














ကုန္သြယ္မႈ ေကာင္းမြန္ခဲ့သျဖင့္ ေအဒီ ခုနစ္ရာစုတြင္ အင္အားႀကီးမားေသာ သီရိဝိဇယ မင္းဆက္ေပၚထြန္းခဲ့၍ အင္ဒိုနီးရွားေဒသတြင္ ဟိႏၵဴႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာမ်ားသည္ ရွစ္ရာစုႏွင့္ ၁၀ ရာစုအၾကားတြင္အားေကာင္းလာ ခဲ့ၾက သည္။ Borobudur ၊ Sewu ၊ Prembanan စသည့္ ဘာသာေရးအေဆာက္အအုံမ်ားကို တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းအခ်ိန္သည္ ဂ်ာဗားကၽြန္း တြင္ ဟိႏၵဴ ႏွင့္ ဗုဒၶ အႏုပညာမ်ား ထြန္းသစ္ခဲ့သည့္ ကာလျဖစ္ခဲ့သည္။

၁၀ ရာစုအေစာပိုင္းတြင္ နိုင္ငံ၏ ဗဟိုအခ်က္အခ်ာကို ဂ်ာဗားကၽြန္းအလယ္သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္းခဲ့ကာ Isyana မင္း ဆက္ကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။ဟိႏၵဴႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာတို႔သည္ ျမင့္လိုက္နိမ့္လိုက္ျဖစ္ခဲ့ၾကကာ ေအဒီ ၁၀၃၀ ျပည့္ ႏွစ္တြင္ ဂ်ာဗားကၽြန္း အေနာက္ ပိုင္း၌ Sunda မင္းဆက္ကို ထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ကၽြန္းအေနာက္ပိုင္းတြင္ Majapahit မင္းဆက္သည္ ၁၃ ရာစုအထိတည္ ရွိေနခဲ့သည္။ဘာလီကၽြန္းတြင္လည္း Warmadewas မင္းဆက္ကို ထူ ေထာင္ခဲ့သည္။

အစၥလာမ္ဘာသာကိုးကြယ္ၾကသူမ်ားသည္ ၁၃ ရာစုတြင္ ဆူမာၾထာကၽြန္းေျမာက္ပိုင္းတြင္ စတင္ ေနထိုင္ခဲ့ၾက ၿပီး အစၥလာမ္ဘာသာသည္ အျခားကၽြန္းစုမ်ားသို႔ ေရာက္ရွိခဲ့သြားသည္။၁၆ ရာစု အကုန္တြင္ ဂ်ာဗားႏွင့္ စူမာ ၾထာတြင္ အစၥလာမ္ ဘာသာ ႀကီးစိုးလာခဲ့ကာ ဂ်ာဗားကၽြန္းသည္ အစၥလာမ္ဘာကိုးကြယ္သူမ်ားေနထိုင္သည့္ အဓိကေနရာျဖစ္လာခဲ့သည္။

ကိုလိုနီေခတ္ အင္ဒိုနီးရွား

အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္းစုမ်ားတြင္ေနထိုင္ၾကသူမ်ားသည္ ၁၅၁၂ ခုႏွစ္မွစတင္၍ ဥေရာပတိုက္ႏွင့္ ပထမဆုံးပုံမွန္ ဆက္သြယ္ မႈမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။Francisco Serrão ဦးေဆာင္သည့္ ေပၚတူဂီကုန္သည္မ်ားသည္ ဇာတိပၹိဳလ္ သီး၊ေလးညႇင္းႏွင့္ ျငဳတ္ ေကာင္း ကုန္သြယ္မႈမ်ားကို လက္ဝါးႀကီးအုပ္ရန္ ႀကံရြယ္ခဲ့ၾကသည္။ဒတ္ခ်္ႏွင့္ ၿဗိတိသၽွ ကုန္သည္မ်ားကလည္း ေပၚတူဂီတို႔ လမ္းကိုလိုက္ခဲ့ၾကၿပီး ၁၆၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ဒတ္ခ်္ အေရွ႕အိႏၵိယကုမၸဏီကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။ယင္းကုမၸဏီသည္ အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္း စုမ်ားကို ႏွစ္ ၂၀၀ နီးပါးအုပ္စိုးထားခဲ့ၿပီး ၁၈၀၀ ျပည့္ ႏွစ္တြင္ ကုမၸဏီကို ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္။ထိုအခ်ိန္တြင္ နယ္သာလန္က ဒတ္ခ်္ အေရွ႕ အင္ဒီကို ထူေထာင္၍ကိုလို နီျပဳခဲ့ရာ ၁၉ ရာစု တစ္ေလၽွာက္လုံးနီးပါး အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္းစုမ်ားကို ၾသဇာလႊမ္းမိုးခဲ့သည္။



















နယ္သာလန္တို႔သည္ ၁၉၀၁ ခုႏွစ္တြင္ ေဒသေနျပည္သူမ်ား၏ လူေနမႈ ဘဝမ်ား အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္၊ ပညာမ်ား ပိုမို သင္ၾကားေပးရန္ ရည္ရြယ္လ်က္ Dutch Ethical Polilcy ကိုခ်မွတ္ခဲ့ကာ ဒတ္ခ်္တို႔ခ်ဳပ္ကိုင္မႈျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္ အစိုးရတစ္ရပ္ဖြဲ႕ စည္းရန္ ႀကံစည္ခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ ယင္းမူဝါဒသည္ နယ္သာလန္တို႔ေမၽွာ္မွန္း သကဲ့သို႔ျဖစ္မ လာဘဲ အင္ဒိုနီးရွားျပည္သူမ်ားကို အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ားနိုးထေစခဲ့ကာ လြတ္လပ္ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားကို ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။

၁၉၄၂ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္တို႔က အင္ဒိုနီးရွားကၽြန္းမ်ားသို႔ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္လာခဲ့ခ်ိန္တြင္ ဒတ္ခ်္တို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ ထားမႈ အဆုံးသတ္ခဲ့သည္။ဂ်ပန္တို႔သည္ တစ္ခ်ိန္က ဖိႏွိပ္ခံခဲ့ရသည့္ အင္ဒိုနီးရွားတို႔၏ လြတ္လပ္ေရးႀကိဳး ပမ္း မႈကို အားေပးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ကုလသမဂၢအစီရင္ခံစာအရ ဂ်ပန္တို႔ အုပ္စိုးခဲ့စဥ္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတြင္ ငတ္ မြတ္မႈႏွင့္ အဓမၼခိုင္းေစမႈ မ်ားေၾကာင့္ လူ ေလးသန္း အသက္ဆုံးရႈံးခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အ တြင္း ဂ်ပန္တို႔ လက္နက္ခ်ခဲ့ၿပီး ႏွစ္ရက္အၾကာ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၇ ရက္တြင္ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံ လြတ္ လပ္ေရး ကို ေၾကညာခဲ့ကာ ပထမဆုံး သမၼတႏွင့္ ဒုတိယ သမၼတကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့သည္။နယ္သာလန္တို႔သည္ အင္ဒိုနီး ရွားကို ျပန္လည္ အုပ္စိုးရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ေသးေသာ္လည္း နိုင္ငံတကာ ဖိအားေပးမႈမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ အင္ဒို နီးရွားနိုင္ငံကို တရားဝင္ အသိအမွတ္ ျပဳခဲ့သည္။













လြတ္လပ္ေရးရရွိၿပီး ေနာက္ပိုင္း

၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဆူကာနိုသည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံကို ဒီမိုကေရစီစနစ္မွ အာဏာရွင္စနစ္သို႔ ကူး ေၿပာင္းခဲ့ ကာ စစ္တပ္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွား ကြန္ျမဴနစ္ပါတီကို ခ်ိန္ခြင္ညႇာမၽွတေစ၍ မိမိ၏ အာဏာကို ထိန္းသိမ္း ထားခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္တြင္ အာဏာသိမ္းရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈျဖစ္ေပၚ ခဲ့သည္။ ယင္းအာဏာသိမ္းမႈကို PKI အေပၚ ျပစ္တင္ခဲ့ၿပီး ႏွိမ္နင္းခဲ့ရာ လူသုံးသန္းအထိ ေသဆုံးခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခံခဲ့ရ သည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ဆူဟာတိုသည္ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ သမၼတျဖစ္လာခဲ့ကာသူ၏ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ကို ကမၻာ့ကုလသမဂၢက ေထာက္ခံခဲ့သည္။နိုင္ငံျခားတိုက္ရိုက္ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈၤ(FDI) မ်ားကို အားေပးခဲ့သျဖင့္ ဆယ္စုႏွစ္ သုံးခု အတြင္းအင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးသည္ သိသိသာသာ တိုးတက္လာခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ သူ ၏ အစိုးရသည္ လာဘ္ေပး လာဘ္ယူကိစၥမ်ား၊ အတိုက္ အခံပါတီမ်ားကို ဖိႏွိပ္မႈမ်ားရွိေနေၾကာင္း က်ယ္ျပန႔္စြာ စြပ္စြဲခံခဲ့ရသည္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ အာဆီယံစီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းသည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံကို အျပင္းထန္ဆုံး ထိ ခိုက္ခဲ့ကာ လူထုမေက်နပ္မႈမ်ားႏွင့္ ဆႏၵျပမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ဆူဟာတိုသည္ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၁ ရက္ တြင္သမၼတရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ခဲ့ရၿပီးေနာက္ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ အေရွ႕တီေမာသည္ အင္ဒိုနီးရွား မွ ခြဲထြက္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ျပည္သူမ်ားက သမၼတကို တိုက္ရိုက္ေရြးခ်ယ္သည့္ ပထမဆုံးေသာ ေရြး ေကာက္ပြဲကို ျပဳလုပ္ခဲ့ကာ နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ေလ်ာ့က်ခဲ့ၿပီး စီးပြားေရး ျပန္လည္ေကာင္း မြန္လာခဲ့သည္။












ပထဝီဝင္ႏွင့္ ရာသီဥတု

အင္ဒိုနီးရွားသည္ ကမၻာတြင္အႀကီးဆုံးေသာ ကၽြန္းစုနိုင္ငံျဖစ္ကာ အေရွ႕မွအေနာက္သို႔ ၃၁၈၁ မိုင္၊ေတာင္မွ ေၿမာက္ သို႔ ၁၀၉၄ မိုင္ရွည္လ်ားသည္။အမ်ိဳးသားေျမပုံေအဂ်င္စီ၏ ဆန္းစစ္ခ်က္မ်ားအရ အင္ဒိုနီးရွားတြင္ကၽြန္း ေပါင္း ၁၃၄၆၆ ရွိသည့္ အနက္ ကၽြန္း ၆၀၀၀ ေပၚတြင္လူမ်ားေနထိုင္ၾကရာ ဂ်ာဗား၊ ဆူမာၾထာ ႏွင့္ ေဘာ္နီယိုတို႔ သည္ အႀကီးဆုံးကၽြန္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ေဘာ္နီယိုကၽြန္းေပၚတြင္ မေလးရွားနိုင္ငံႏွင့္လည္းေကာင္း နယူးဂီနီကၽြန္းေပၚတြင္ ပါပြား နယူးဂီနီ နိုင္ငံႏွင့္လည္းေကာင္း တီေမာကၽြန္းေပၚတြင္အေရွ႕တီေမာနိုင္ငံႏွင့္လည္းေကာင္း ေျမသားနယ္နိမိတ္ ထိ ဆက္ေနသည္။ပင္လယ္ ေရျပင္နယ္နိမိတ္တြင္ စကၤာပူ၊ မေလးရွား၊ ဗီယက္နမ္၊ဖိလစ္ပိုင္ ၊ၾသစေၾတလ်နိုင္ငံ တို႔ႏွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ရွိသည္။၁၆၀၂၄ ေပျမင့္ သည့္ ပန္ကတ္ဂ်ာရာ(Puncak Jaya) သည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ အျမင့္ဆုံး ေတာင္ထိပ္ျဖစ္ကာ ၄၄၂ စတုရန္း မိုင္က်ယ္ ဝန္း သည့္ တိုဘာသည္ အႀကီးဆုံးေရအိုင္ျဖစ္သည္။


 













အီေကြတာမ်ဥ္းအနီးတြင္တည္ရွိေနသည့္ အင္ဒိုနီးရွားသည္ ဧၿပီလမွေအာက္တိုဘာလအထိ ၾကာျမင့္သည့္ ေၿခာက္ေသြ႕ ရာသီႏွင့္ နိုဝင္ဘာလမွ မတ္လအထိ ၾကာျမင့္ေသာ စိုစြတ္ရာသီ ဟူ၍ ဥတုႏွစ္ခုသာ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ေအးျမေသာ ရာသီ ဥတု သည္ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာျပင္အထက္ ေပ ၄၃၀၀ မွ ၄၉၀၀ အၾကားျမင့္သည့္ ေတာင္ေပၚေဒသမ်ားတြင္ရွိသည္။မ်ားေျမာင္ ေသာ ကၽြန္းမ်ားရွိသျဖင့္ ရာသီဥတုမ်ားသည္ ကြဲျပားျခားနားမႈ မ်ားရွိေနေပသည္။


ကၽြန္းမ်ားေပၚတြင္ မီးေတာင္ ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိသည့္အနက္ ၁၃၀ သည္ ယခုတိုင္ အသက္ဝင္ေနဆဲျဖစ္ကာ ေျမင လ်င္ လႈပ္ခတ္မႈမ်ားသည္ မၾကာခဏ ျဖစ္ပြားေလ့ရွိၿပီး ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္အၾကား၌ မီးေတာင္ေပါက္ ကြဲမႈ ၂၉ ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့ သည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို သစ္ေတာမ်ားဖုံးလႊမ္းေနကာ ဆူမၾထာက်ား၊ ေရျမင္း၊ေအာ္ရန္ဂူတန္ ေမ်ာက္၊  အာရွဆင္ႏွင့္ က်ားသစ္မ်ား အမ်ားအျပား ရွင္သန္က်က္စားေနၾကသည္။မိုင္ ငါးေသာင္းေက်ာ္ရွည္ လ်ားသည့္ ကမ္းရိုးတန္း တစ္ေလ်ာက္ ကမ္းေျခမ်ား၊ ဒီေရေတာမ်ား၊ သႏၲာေက်ာက္တန္းမ်ားတည္ရွိေနသည္။













အစိုးရႏွင့္ နိုင္ငံေရးစနစ္

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံကို ျပည္နယ္ ၃၄ ခုျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားရာ ျပည္နယ္တစ္ခုစီတြင္ ဥပေဒျပဳအာဏာႏွင့္ အစိုးရအ ဖြဲ႕မ်ားရွိ သည္။ျပည္ေထာင္စု သမၼတစနစ္ကို က်င့္သုံးသည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒျပဳေရး ႏွင့္ တရားစီရင္ေရး အာ ဏာ သုံးရပ္ကို ခြဲေဝက်င့္သုံးလ်က္ရွိရာ သမၼတသည္ နိုင္ငံအႀကီးအကဲ၊ အစိုးရအ ဖြဲ႕ အႀကီးအကဲႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ျဖစ္သည္။သမၼတက ဝန္ႀကီးအဖြဲ႕ကိုဖြဲ႕စည္းၿပီး ဝန္ႀကီးမ်ားသည္ လႊတ္ ေတာ္အမတ္ျဖစ္ရမည္ဟု ကန႔္သတ္ခ်က္မရွိေခ်။ သမၼတ သည္ ငါးႏွစ္သက္တမ္း အမ်ားဆုံးႏွစ္ႀကိမ္ ေရြးခ်ယ္ခံ ခြင့္ရွိသည္။

ျပည္သူ႔ အတိုင္ပင္ခံ လႊတ္ေတာ္(MPR)ကို ကိုယ္စားလွယ္ ၅၆၀ ရွိသည့္ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ ေကာင္စီ (DPR) ႏွင့္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၃၂ ဦး ရွိသည့္ ေဒသဆိုင္ရာ ကိုယ္စားလွယ္ေကာင္စီ(DPD)တို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းကာ DPR က ဥပေဒမ်ားက ျပ႒ာန္း ၍ DPD က ေဒသဆိုင္ရာ စီမံခန႔္ခြဲမႈမ်ားကို တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္သည္။ တရား စီရင္ေရးတာဝန္ကို ျပည္နယ္တရား႐ုံးႏွင့္ တရား႐ုံး အဆင့္ဆင့္က တာဝန္ယူ၍ ဗဟို တရား႐ုံးသည္ တရားစီရင္ ေရးဆိုင္ရာ အျမင့္ဆုံး အာဏာပိုင္ျဖစ္သည္။ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ လက္ရွိသမၼတသည္ ဂ်ိဳကိုဝီဒိုဒိုျဖစ္၍ သတၱ မေျမာက္သမၼတျဖစ္သည္။ဒုတိယသမၼတသည္ ယူစြပ္ ကာလာျဖစ္သည္။၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင ္ပါတီစုံစနစ္ကို က်င့္ သုံးခဲ့သည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတြင္ မည္သည့္ ပါတီကမွ မဲအျပတ္အသတ္ အနိုင္ ရရွိခဲ့ျခင္း မရွိေခ်။


 













အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ နိုင္ငံ ၁၃၂ ခုႏွင့္ သံတမန္ဆက္သြယ္ထားကာ သံ႐ုံး ၉၅ ႐ုံး ဖြင့္လွစ္ထားသည္။လြတ္ လပ္၍ တက္ႂကြေသာ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒကိုက်င့္သုံးသည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ေဒသတြင္း အေရးကိစၥမ်ား တြင္ ဦးေဆာင္နိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနေသာ္လည္း အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ အေရးကိစၥမ်ားတြင္ပါဝင္ပတ္သက္ျခင္းကို ေရွာင္ရွားေလ့ရွိသည္။အာဆီယံအဖြဲ႕ကို ထူေထာင္ခဲ့သည့္ ကနဦးနိုင္ငံမ်ားတြင္ အပါအဝင္ျဖစ္သည့္ အင္ဒိုနီး ရွားသည္ အိမ္နီးခ်င္းနီးခ်င္းနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာ ဆက္ဆံ သကဲ့သို႔ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္တ႐ုတ္နိုင္ ငံႏွင့္ ျပန္လည္ ဆက္ဆံခဲ့သည္။ အစၥလာမ္နိုင္ငံျဖစ္သျဖင့္ အစၥေရးႏွင့္ သံတမန္ဆက္သြယ္မႈမရွိဘဲ ပါလက္စ    တိုင္း  နိုင္ငံကို အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံသည့္ အင္ဒိုနီးရွားသည္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အပါအဝင္ ကမၻာ့ အဖြဲ႕စည္းမ်ား စြာ တြင္ ပါဝင္ လႈပ္ရွားလ်က္ရွိေနေပသည္။

အေထြေထြ

ၾကည္းတပ္၊ေရတပ္၊ ေလတပ္တို႔ျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အင္ဒိုနီးရွားတပ္မေတာ္သည္ စစ္သည္အင္အား ေလး သိန္းရွိ ကာ GDP ၏ သုည ဒသမ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္းကို ကာကြယ္ေရး တြင္သုံးစြဲသည္။အေရွ႕ေတာင္အာရွ တြင္ စီးပြားေရး အင္အား အႀကီး ဆုံး ျဖစ္သည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းအသားတင္ ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုး (GDP) သည္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒသမ ၀၇၄ ထရီလီယံျဖစ္ကာ လူတစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြသည္ အေမ ရိ ကန္ေဒၚလာ ၁၃၁၂၀ ျဖစ္သည္။













သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္တြင္ လမ္းမိုင္ ၃၂၅၅၈၂ မိုင္ရွိကာ မီးရထားႏွင့္ ေလေၾကာင္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ သည္ ဂ်ာဗားကၽြန္းတြင္သာ အမ်ားဆုံးရွိသည္။အႀကီးဆုံးေလယာဥ္ကြင္းျဖစ္သည့္ ဆူကာနိုဟာတာတြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ခရီး သည္ ၆၃ သန္း ဝင္ထြက္သြားလာခဲ့ကာ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ အလုပ္အမ်ားဆုံး ေလယာဥ္ ကြင္းျဖစ္သည္။၁၉၄၉ ခုႏွစ္တြင္ ထူ ေထာင္ခဲ့သည့္ Garuda သည္ ကမၻာတြင္ ထင္ရွားသည့္ ေလေၾကာင္းလိုင္း တစ္ခုျဖစ္ကာ Tanjung Priok ဆိပ္ကမ္းသည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေဆာင္ ရြက္ေပးလ်က္ရွိသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ စြမ္းအင္ BTU ၁၃ ဒသမ ၂ ကြာဒရီလီယံ ထုတ္လုပ္ခဲ့သျဖင့္ ကမၻာေပၚ တြင္ နဝမေျမာက္အမ်ားဆုံးျဖစ္ခဲ့သည္။ယင္းထုတ္လုပ္မႈမွ BTU ၆ ဒသမ ၈ ကြာဒရီလီယံ သုံးစြဲခဲ့ရာ ကမၻာတြင္ သုံးစြဲမႈ အမ်ားဆုံး အဆင့္ ၁၅ ျဖစ္သည္။စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ ႀကီးမားစြာရွိေနသည့္သည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ သည္ သဘာဝရင္းျမစ္ ေရနံစိမ္းစည္ ၂၂ ဘီလီယံ၊ေရနံစိမ္းစည္ ရွစ္ ဘီလီယံႏွင့္ညီမၽွသည့္ မီသိန္းဓာတ္ေငြ႕၊ ေက်ာက္မီးေသြးတန္ခ်ိန္ ၂၈ ဘီလီယံကိုပိုင္ဆိုင္ထား သည္။ ျပည့္ၿဖိဳးျမဲ စြမ္းအင္မ်ားအျပင္ ေရအားလၽွပ္စစ္စြမ္း အင္သည္လည္း အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ အဓိက စြမ္းအင္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္တြင္ လမ္းမိုင္ ၃၂၅၅၈၂ မိုင္ရွိကာ မီးရထားႏွင့္ ေလေၾကာင္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ သည္ ဂ်ာဗားကၽြန္းတြင္သာ အမ်ား ဆုံးရွိသည္။အႀကီးဆုံးေလယာဥ္ကြင္းျဖစ္သည့္ ဆူကာနိုဟာတာတြင္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ခရီး သည္ ၆၃ သန္း ဝင္ ထြက္သြားလာခဲ့ကာ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ အလုပ္အမ်ားဆုံး ေလယာဥ္ကြင္းျဖစ္သည္။၁၉၄၉ ခုႏွစ္တြင္ ထူ ေထာင္ခဲ့သည့္ Garuda သည္ ကမၻာတြင္ ထင္ရွားသည့္ ေလေၾကာင္းလိုင္း တစ္ခုျဖစ္ကာ Tanjung Priok ဆိပ္ ကမ္းသည္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္မႈ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရွိသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ စြမ္းအင္ BTU ၁၃ ဒသမ ၂ ကြာဒရီလီယံ ထုတ္လုပ္ခဲ့သျဖင့္ ကမၻာေပၚ တြင္ နဝမေျမာက္အမ်ားဆုံးျဖစ္ခဲ့သည္။ယင္းထုတ္လုပ္မႈမွ BTU ၆ ဒသမ ၈ ကြာဒရီလီယံ သုံးစြဲခဲ့ရာ ကမၻာတြင္ သုံးစြဲမႈ အမ်ားဆုံး အဆင့္ ၁၅ ျဖစ္သည္။စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္ ႀကီးမားစြာရွိေနသည့္သည့္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ သည္ သဘာဝရင္းျမစ္ ေရနံစိမ္းစည္ ၂၂ ဘီလီယံ၊ေရနံစိမ္းစည္ ရွစ္ ဘီလီယံႏွင့္ညီမၽွသည့္ မီသိန္းဓာတ္ေငြ႕၊ ေက်ာက္မီးေသြးတန္ခ်ိန္ ၂၈ ဘီလီယံကိုပိုင္ဆိုင္ထား သည္။ ျပည့္ၿဖိဳးျမဲ စြမ္းအင္မ်ားအျပင္ ေရအားလၽွပ္စစ္ စြမ္းအင္သည္လည္း အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ အဓိက စြမ္းအင္တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။














အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတြင္ ယူနက္စ္ကိုအဖြဲ႕က အသိအမွတ္ျပဳ ထားသည့္ ကမၻာ့ အေမြအႏွစ္ေနရာ ကိုးခု တည္ရွိ သည္။ ကမၻာေပၚတြင္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ အေဆာက္အအုံတစ္ခုျဖစ္သည့္ ေဗာေရာဗုေဓာ သည္ ျပည္ပခရီး သြား မ်ား အမ်ားဆုံးလာေရာက္ေလ့ရွိသည့္ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ကာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ အင္ဒိုနီး ရွားနိုင္ ငံသို႔ခရီးသည္ ၁၄ သန္းလာေရာက္ ခဲ့ၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းမွ ဝင္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚ လာ ၂၈ ဒသမ ၂ ဘီလီယံ ရရွိခဲ့သည္။ခရီးသည္ တစ္ဦးခ်င္းသည္ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံတြင္ ပ်မ္းမၽွ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၀၀၉ ေဒၚလာ သုံးစြဲခဲ့ၾကၿပီး တ႐ုတ္၊ စကၤာပူ၊ မေလးရွား၊ၾသစေၾတလ်ႏွင့္ ဂ်ပန္နိုင္ငံ တို႔မွ ခရီးသြားမ်ား အမ်ားဆုံး လာေရာက္ၾကသည္။

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံတြင္ ရိုးရာ ယုံၾကည္မႈမ်ားအပါအဝင္ လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္မႈကို ခြင့္ျပဳထားကာ အစၥလာမ္၊ ပရိုတက္ စတင့္၊ ရိုမန္ကက္သလစ္၊ ဟိႏၵဴ၊ ဗုဒၶဘာသာႏွင့္ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္ဘာသာတို႔ကို အသိအမွတ္ျပဳသည္။ လူဦးေရအမ်ားဆုံးကိုးကြယ္ သည္ အစၥလာမ္ဘာသာတြင္ ဆြန္နီ ဘာသာဝင္မ်ားက ၉၉ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္သည္။ အစၥလမ္ဘာသာဝင္ ၈၇.၂% ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ ၉.၉% ၊ ဟိႏၵဴဘာသာဝင္ ၁.၇% ၊ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ဝ.၇% ၊ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္ဘာသာဝင္ ဝ.၂% ႏွင့္ အျခားဘာသာဝင္ အနည္းငယ္ရွိသည္။














အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ၏ မသင္မေနရ ပညာေရးစနစ္သည္ ၁၂ ႏွစ္ၾကာ အေျခခံပညာေရးျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္း သူမ်ားသည္ အစိုးရေက်ာင္း၊ ပုဂၢလိ ကေက်ာင္းႏွင့္ ဘာသာေရးေက်ာင္းတို႔တြင္ တက္ေရာက္ ပညာ သင္ယူနိုင္ၾကသည္။ အေျခခံပညာၿပီးဆုံးခ်ိန္တြင္ ဆက္လက္ပညာသင္ယူနိုင္ရန္ တကၠသိုလ္ ၁၁၈ ခု ဖြင့္လွစ္ ထားသည္။အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံသည္ ျပည္သူအားလုံးကို က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈေပးထားသည့္တိုင္ မိခင္ႏွင့္ ကေလးက်န္းမာေရး၊ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ၊ ေဆး လိပ္ေသာက္သုံးမႈႏႈန္းျမင့္ တက္မႈ အစရွိသျဖင့္ က်န္းမာေရးျ႔ပ သနာမ်ားစြာကို ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ၊ ကၽြန္းေပါင္း ၁၃၄၆၆ ေပၚတြင္ လူမ်ိဳးစု ၃၀၀ ေက်ာ္ေန ထိုင္ကာ ဘာသာစကား ၇၀၀ ေက်ာ္ကို ေျပာဆိုၾကသည့္ အင္ဒိုနီးရွားသည္ မ်ားျပားေသာ လူ႔စြမ္းအင္အရင္း အျမစ္မ်ားႏွင့္ အတူ ေခတ္မီတိုးတက္ ေအးခ်မ္းေသာ နိုင္ငံတစ္ခုအျဖစ္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသတြင္ ခိုင္ခိုင္ မာမာ ရပ္တည္လ်က္ရွိေနေပသည္။













ကိုးကား
Republic of Indonesia

ေကာင္းစည္သူ (သုတအလင္းမဂၢဇင္း)

၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလထုတ္ သုတအလင္းမဂၢဇင္းမွ

Link : Here

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံအေၾကာင္း ျခဳံငုံသုံးသပ္ခ်က္

နယ္ေၿမ ဩစေၾတးလ်တိုက္နဲ႔ အာရွတိုက္ၾကား အီေကြတာကို ခြလ်က္တည္ရွိတဲ့ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံဟာ ကမၻာ့ အႀကီးဆုံးကၽြန္းစုနိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္းေပါင္း ၁၇,၅၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ေက်ာက္သားထူထပ္တဲ့ေတာင္တန္းေတြ၊ အပူပိုင္းသစ္ေတာႀကီးေတြ ရွိတယ္။ မီးေတာင္ရွင္ ၁၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ကမၻာေပၚမွာ မီးေတာင္ရွင္အမ်ားဆုံးေဒသ ျဖစ္တယ္။ 

လူမ်ိဳး (တ႐ုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုၿပီးရင္) ကမၻာေပၚမွာ စတုတၳေျမာက္ လူဦးေရအမ်ားဆုံးနိုင္ ငံပါ။ လူမ်ိဳးစုေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး လူဦးေရတစ္ဝက္ေက်ာ္ေလာက္က ဂ်ာဗားနဲ႔ဆြန္ဒါလူမ်ိဳးစု ျဖစ္တယ္။

ဘာသာေရး ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က အစၥလာမ္ဘာသာ ကိုးကြယ္ၾကတယ္။ ဟိႏၵဴ၊ ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ခရစ္ယာန္ ဘာသာ ကိုးကြယ္သူေတြလည္း ရွိတယ္။ အမ်ားစုက မိရိုးဖလာဓေလ့ထုံးစံေတြကို လိုက္ၾကတယ္။

ဘာသာစကား ဘာသာစကား ၇၀၀ ေက်ာ္ ေျပာဆိုတယ္။ အမ်ားသုံးစကားကေတာ့ မေလးစကားကေန ဆင္း သက္လာတဲ့ အင္ဒိုနီးရွားစကားျဖစ္ၿပီး အိမ္မွာေတာ့ ေဒသသုံးဘာသာစကားကို ေျပာၾကတယ္။

အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အေသးစားလယ္ယာလုပ္ငန္း၊ အေသးစားအေရာင္းအဝယ္လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ ၾက တယ္။ သစ္၊ ေရနံစိမ္း၊ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ နဲ႔ တြင္းထြက္ပစၥည္း အမ်ားဆုံးထြက္ၿပီး ရာဘာနဲ႔ စားအုန္းဆီက အဓိကပို႔ကုန္ျဖစ္တယ္။

အစားအစာ ဆန္က အဓိကအစားအစာပါ။ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ အစားအစာေတြထဲမွာ နာဆီေဂါရန္း (အသီးအရြက္ နဲ႔ ၾကက္ဥထမင္းေၾကာ္)၊ ဆာေတး (အသားတုတ္ထိုးကင္)၊ ဂါဒို-ဂါဒို (ေျမပဲေဆာ့စ္နဲ႔ အရြက္သုပ္) တို႔ပါတယ္။

ရာသီဥတု ပူအိုက္စိုစြတ္တယ္။ မုတ္သုံေလေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႕ရာသီနဲ႔ စိုစြတ္ရာသီ ႏွစ္မ်ိဳးရွိၿပီး မုန္တိုင္းက်ေ လ့ရွိတယ္။

နယ္ေၿမ (စတုရန္းမိုင္) - ၇၃၇,၈၁၅
လူဦးေရ - ၂၅၆,၀၀၀,၀၀၀
၂၀၁၅ ေၾကညာသူအေရအတြက္ -၂၆,၂၄၆
ေၾကညာသူတစ္ေယာက္နဲ႔ လူဦးေရအခ်ိဳး - ၉,၇၅၄
၂၀၁၅ ေအာက္ေမ့ရာပြဲ တက္ေရာက္သူ- ၅၅,၈၆၄









ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ ကုန္သြယ္ေရး

ဒီေန႔ေခတ္မွာ ေရနံကုန္သြယ္ေရးက ကမၻာ့စီးပြားေရးကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားသလို ၁၆ ရာစုမွာ ဟင္းခတ္အေမႊး အ ႀကိဳင္ ကုန္သြယ္ေရးကလည္း အဓိကစီးပြားေရးျဖစ္တယ္။ နာမည္ေက်ာ္ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ ကၽြန္းေတြ (အခုေခတ္ အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံ မာလုကူကၽြန္းနဲ႔ ေျမာက္မာလုကူကၽြန္း) ကေနထြက္တဲ့ ဇာတိပၹိဳလ္သီးနဲ႔ေလးညႇင္း ပြင့္စတဲ့ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ေတြဟာ ဥေရာပမွာ ေစ်းေကာင္းေကာင္းရတယ္။

စူးစမ္းရွာေဖြသူေတြျဖစ္တဲ့ ခရစၥတိုဖာ ကိုလံဘတ္စ္၊ ဗာစကို ဒဂါးမား၊ ဖာဒီနန္ မက္ဂ်ာလန္၊ ဆမ္ျမဴရယ္ ဒါရွမ္ပ လိမ္း၊ ဟင္နရီ ဟာဒ္စန္တို႔ဟာ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ကၽြန္းေတြဆီသြားဖို႔ လမ္းေၾကာင္းရွာေဖြခဲ့ၾကတယ္။ အင္ဒိုနီးရွား ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္ရွာပုံေတာ္ေၾကာင့္ လူေတြဟာ ကမၻာ့ပထဝီအေနအထားကို ေကာင္း ေကာင္း သိလာၾကတယ္။
















                               ဂ်ာဗားကၽြန္း၊ ဆမာရမ္ၿမိဳ႕က သက္ေသခံမ်ား (၁၉၃၇ ခုႏွစ္ခန႔္)

ကၽြန္ေတာ္ ဒီေနရာကေန စခ်င္တယ္

ဩစေၾတးလ် ဌာနခြဲအမႈထမ္း အလက္ဇႏၵား မက္ဂီလာဗေရးဟာ ကိစၥတစ္ခုကိုစဥ္းစားရင္း ႐ုံးခန္းထဲမွာ ေခါက္ တုံ႔ေခါက္ျပန္ ေလၽွာက္ေနတယ္။ အဲဒီကိစၥေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ေျခာက္ေနတာ ရက္အေတာ္ၾကာၿပီ။ ေနာက္ဆုံး ေတာ့ အေျဖေတြ႕သြားတယ္။ အခု ညီအစ္ကိုဖရန႔္ ရိုက္စ္နဲ႔ စကားေျပာရေတာ့မယ္။ 


 











အသက္ ၂၈ ႏွစ္ရွိတဲ့ ဖရန႔္ဟာ ေကာ္လ္ေပၚတာ (ေရွ႕ေဆာင္) ျဖစ္ၿပီး ဌာနခြဲ႐ုံးကိုေရာက္ေနတာ အပတ္ အေ တာ္ၾကာၿပီ။ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ အမွန္တရားသိလာၿပီး မၾကာခင္မွာ ေကာ္လ္ေပၚတာ စလုပ္ခဲ့တယ္။ ျမင္း၊ စက္ဘီး၊ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္၊ ေနာက္တြဲယာဥ္ေတြနဲ႔ ဩစေၾတးလ်တစ္ခြင္ ခရီးလွည့္လည္ၿပီး ၁၀ ႏွစ္ ေက်ာ္ ေဟာေျပာခဲ့တယ္။ အခု ဌာနခြဲ႐ုံးမွာ ခဏနားၿပီး ေနာက္တာဝန္အသစ္အတြက္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနၿပီ။

ညီအစ္ကို မက္ဂီလာဗေရးက ဖရန႔္ကို ႐ုံးခန္းထဲေခၚၿပီး ဩစေၾတးလ်ေျမာက္ပိုင္းက ကၽြန္းေတြရဲ့ေျမပုံကို ျပ တယ္။ ၿပီးေတာ့ “ဒီေနရာမွာ ေဟာေျပာျခင္းလုပ္ငန္းကို စလုပ္ရမယ္။ ခင္ဗ်ား ဘယ္လိုသေဘာရသလဲ။ ဒီ ကၽြန္းေတြမွာ သက္ေသခံတစ္ေယာက္မွ မရွိေသးဘူး” လို႔ေျပာတယ္။

ဖရန႔္က အိႏၵိယသမုဒၵရာထဲမွာ ပုလဲလုံးေတြလိုေတာက္ပေနတဲ့ နယ္သာလန္အေရွ႕အင္ဒီးစ္ (အခု အင္ဒိုနီးရွား) * ကၽြန္းစုတန္းကို စိတ္ဝင္တစားၾကည့္ေနတယ္။ ဒီကၽြန္းေတြမွာ နိုင္ငံေတာ္သတင္းေကာင္း မၾကားရေသးသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနတာ။ ဖရန႔္က ၿမိဳ႕ေတာ္ဘာတာဗီးယား (အခု ဂ်ကာတာ) ကိုေထာက္ျပၿပီး “ကၽြန္ေတာ္ ဒီေနရာကေန စခ်င္တယ္” လို႔ေျပာလိုက္တယ္။
ဂ်ာဗားကၽြန္းမွာ ေဟာေျပာျခင္း

၁၉၃၁ ခုႏွစ္မွာ ဖရန႔္ဟာ ဂ်ာဗားကၽြန္းရဲ့ လူစည္ကားတဲ့ၿမိဳ႕ေတာ္ ဂ်ကာတာကို ေရာက္လာတယ္။ ၿမိဳ႕လယ္ ေကာင္နားမွာ အိမ္ခန္းငွားၿပီး စာအုပ္ပုံးေတြ အျပည့္ထည့္ထားေတာ့ အိမ္ရွင္အမ်ိဳးသမီးလည္း အံ့ၾသေနတာ ေပါ့။

                                                                 ဂ်ကာတာၿမိဳ႕မွာ ဖရန႔္ ရိုက္စ္နဲ႔ ကလယ္မ္ ေဒးရွမ္

ဖရန႔္ ဒီလိုေျပာျပတယ္– “အစမွာေတာ့ အိမ္ကိုသိပ္လြမ္းတယ္။ တျခား သူေတြက အျဖဴေရာင္ခ်ည္သားဝတ္စုံနဲ႔ ေဖာ့ဦးထုပ္ေဆာင္းၿပီး ေပါ့ေပါ့ပါး ပါးသြားလာေနခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ပူအိုက္တဲ့ ဩစေၾတးလ် ဝတ္စုံ ႀကီး နဲ ႔ေလ။ ဒတ္ခ္်စကားလည္းမတတ္၊ အင္ဒိုနီးရွားစကားလည္းမတတ္။ ဒါနဲ႔ ေယေဟာဝါဆီ ဆုေတာင္းၿပီး စီး ပြား ေရးရပ္ကြက္ကိုသြားဖို႔ ဆုံးျဖတ္ လိုက္ တယ္။ အဲဒီမွာ အဂၤလိပ္စကားေျပာတတ္တဲ့သူ တစ္ေယာက္ ေယာက္ ေတာ့ ရွိမွာပဲ။ အဲဒီေနရာကေန စေဟာလိုက္တာ အခုဆို ဒီနိုင္ငံ မွာ သီးပြင့္ျဖစ္ထြန္းေနၿပီ။”

ေဒသခံေတြက ဒတ္ခ္်စကားေျပာေတာ့ သူလည္း ဒတ္ခ္်စကားသင္ယူၿပီး တစ္အိမ္တက္ဆင္း စေဟာတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားစကားကိုလည္း တျဖည္း ၿဖည္း သင္ယူခဲ့တယ္။ သူဒီလိုေျပာျပတယ္– “အဓိကျပႆနာက အင္ဒိုနီး ရွားစကားနဲ႔ စာေပေတြမရွိတာပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေယေဟာဝါရဲ့လမ္းညႊန္မႈေၾကာင့္ အမွန္တရားစိတ္ဝင္စားတဲ့ အင္ဒိုနီး ရွားေက်ာင္းဆရာတစ္ေယာက္နဲ႔ ေတြ႕ခဲ့တယ္။ သူက ေသဆုံးသြားတဲ့သူေတြ ဘယ္ေနရာမွာရွိေနၾကသလဲ စာ အုပ္ငယ္ကို ဘာသာျပန္ေပးတယ္။ ေနာက္ပိုင္း တျခားစာအုပ္ငယ္ေတြကိုလည္း ဘာသာျပန္ေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အင္ဒိုနီးရွားစကားေျပာသူေတြ အမွန္တရားကို စိတ္ဝင္စားလာၾကတယ္။”

၁၉၃၁၊ နိုဝင္ဘာလမွာ ဩစေၾတးလ်က ေရွ႕ေဆာင္ႏွစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ ၂၅ ႏွစ္အရြယ္ ကလယ္မ္ ေဒးရွမ္နဲ႔ ၁၉ ႏွစ္အရြယ္ ဘီလ္ ဟမ္တာတို႔ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕ကို ေရာက္လာတယ္။ သူတို႔နဲ႔အတူ ေနာက္တြဲယာဥ္တစ္စီးလည္း ပါလာတယ္။ ဒါဟာ အင္ဒိုနီးရွားမွာေတာ့ ဦးဆုံးေနာက္တြဲယာဥ္ပဲ။ ဒတ္ခ္်စကားနည္းနည္း သင္ယူၿပီးတာနဲ႔ ဂ်ာ ဗားကၽြန္းေပၚက ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ သူတို႔ စေဟာေတာ့တယ္။


ကလယ္မ္နဲ႔ ဘီလ္တို႔ေရာက္လာၿပီး မၾကာခင္ ဩစေၾတးလ်က ထက္သန္တဲ့ေရွ႕ေဆာင္ ခ်ားလ္ဟားရစၥေရာက္ လာတယ္။ ၁၉၃၅ ခုႏွစ္ကစၿပီး ခ်ားလ္ဟာ စက္ဘီးနဲ႔ေနာက္တြဲယာဥ္သုံးၿပီး ဂ်ာဗားကၽြန္းအႏွံ့ ေဟာတယ္။ အာ ရ ဘီ၊ တ႐ုတ္၊ ဒတ္ခ္်၊ အဂၤလိပ္၊ အင္ဒိုနီးရွားဘာသာစကားနဲ႔ စာေပေတြ ေဝငွတယ္။ တခ်ိဳ႕ႏွစ္ေတြမွာ စာေပ ၁၇,၀၀၀ ေလာက္ ေဝငွတယ္။

ခ်ားလ္ ေဝငွတဲ့စာေပေတြ မ်ားလြန္းလို႔ လူေတြသတိ ထားမိ လာတယ္။ တစ္ႀကိမ္မွာ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕ကအရာရွိတစ္ ေယာက္က ကလယ္မ္ ေဒးရွမ္ကို “အေရွ႕ဂ်ာဗားမွာ မင္းတို႔လူေတြ ဘယ္ ႏွစ္ေယာက္ရွိလဲ” လို႔ေမးတယ္။

“တစ္ေယာက္တည္းပါ” လို႔ျပန္ေျဖေတာ့ အရာရွိက “ငါမယုံဘူး။ ေနရာတကာမွာ မင္းတို႔စာေပေတြ ေရာက္ေန တာကိုၾကည့္ရင္ အဖြဲ႕ဝင္ေတြအမ်ားႀကီးရွိရမယ္” လို႔ ေဒါသ တ ႀကီးေျပာတယ္။

ေရွ႕ေဆာင္ေတြဟာ လူမ်ားနိုင္သမၽွ မ်ားမ်ားဆီေရာက္ဖို႔ မနားတမ္းလုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတယ္။ “ကၽြန္းရဲ့တစ္ဖက္ စြန္း ကေန ေနာက္တစ္ဖက္စြန္းအထိ ေဟာၾကတယ္။ တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ႏွစ္ခါေဟာတာမ်ိဳးေတာင္ မရွိ သေလာက္ပဲ” လို႔ ဘီလ္ ဟမ္တာေျပာတယ္။ လမ္းတစ္ေလၽွာက္ သူတို႔ၾကဲခဲ့တဲ့ အမွန္တရားမ်ိဳးေစ့ေတြဟာ ေနာက္ပိုင္းမွာ အႀကီးအက်ယ္ သီးပြင့္ျဖစ္ထြန္းလာတယ္။—ေဒ. ၁၁:၆; ၁ ေကာ. ၃:၆။ဆူမားၾတားကၽြန္း မွာ သတင္းေကာင္းၾကားရ

၁၉၃၆ ခုႏွစ္ေလာက္မွာ ဂ်ာဗားကၽြန္းကေရွ႕ေဆာင္ေတြဟာ ဆူမားၾတားကၽြန္းမွာ လုပ္ငန္းတိုးခ်ဲ႕ဖို႔ ေဆြးေႏြးၾက တယ္။ ဆူမားၾတားကၽြန္းဟာ ကမၻာေပၚမွာ ေျခာက္ခုေျမာက္အႀကီးဆုံးကၽြန္းပါ။ ေက်ာက္ေဆာင္ေပါမ်ားၿပီး အီ ေကြတာမ်ဥ္းကို ခြလ်က္တည္ရွိတယ္။ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြ၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံေတြ၊ စိမ့္ေတာႀကီးေတြနဲ႔ မိုးသစ္ေတာႀကီးေတြ ရွိတယ္။

ေရွ႕ေဆာင္ေတြက ညီအစ္ကိုဖရန႔္ကိုသြားခိုင္းဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၿပီး သူတို႔ရဲ့ ရွိစုမဲ့စုေငြကို လမ္းစရိတ္သုံးဖို႔ ေပး လိုက္ၾက တယ္။ ဖရန႔္လည္း အမႈေဆာင္အိတ္ႏွစ္လုံး၊ စာအုပ္ပုံး ၄၀၊ ေငြနည္းနည္းနဲ႔ ဆူမားၾတားေျမာက္ပိုင္း မီဒမ္ၿမိဳ႕ကိုေရာက္လာတယ္။ သူက ယုံၾကည္ျခင္းခိုင္ခံ့တဲ့သူပါ။ ဒီတာဝန္ကိုလုပ္ေဆာင္နိုင္ဖို႔ လိုအပ္တာေတြ ကို ေယေဟာဝါ ျပင္ဆင္ေပးမယ္ဆိုတာ ယုံၾကည္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းစေဟာေတာ့တယ္။—မ. ၆:၃၃။

မီဒမ္ၿမိဳ႕မွာေဟာေျပာတဲ့ ေနာက္ဆုံးအပတ္အတြင္း ေဖာ္ေရြတဲ့ ဒတ္ခ္်လူႀကီးတစ္ေယာက္နဲ႔ေတြ႕တယ္။ သူနဲ႔ အတူ ေကာ္ဖီေသာက္ရင္း တစ္ကၽြန္းလုံးမွာ သတင္းေကာင္းေဟာဖို႔ ကားတစ္စီးလိုတဲ့အေၾကာင္း ဖရန႔္ေျပာ ၿပတယ္။ အဲဒီလူက ၿခံထဲမွာရွိတဲ့ကားပ်က္ကိုျပၿပီး “ဒီကားကို ခင္ဗ်ားျပင္နိုင္ရင္ ဂိလ္ဒါ ၁၀၀ * နဲ႔ယူသြား” လို႔ေျပာတယ္။

“ကၽြန္ေတာ့္မွာ ဂိလ္ဒါ ၁၀၀ မရွိဘူး” လို႔ ဖရန႔္ေျပာလိုက္တယ္။

အဲဒီလူက ဖရန႔္ကို စိုက္ၾကည့္ၿပီး “ဆူမားၾတားတစ္ကၽြန္းလုံးမွာ ခင္ဗ်ားတကယ္ေဟာခ်င္တာလား” လို႔ေမးတယ္။

“ေဟာခ်င္တာေပါ့” လို႔ေျဖေတာ့

“ဒါဆို ဒီလိုလုပ္၊ ကားကိုျပင္နိုင္ရင္ ယူသြားဗ်ာ။ ပိုက္ဆံကေတာ့ ေနာက္အဆင္ေျပမွေပး” လို႔ေျပာတယ္။

ဖရန႔္လည္း ကားကိုျပင္လိုက္ေတာ့ ေကာင္းေကာင္းေမာင္းလို႔ရသြားတာ ေပါ့။ “ဒါနဲ႔ ကားထဲမွာ စာေပအျပည့္၊ ဆီအျပည့္ထည့္ၿပီး ယုံၾကည္ျခင္းအျပည့္နဲ႔ ဆူမားၾတားကၽြန္းသားေတြကို ေဟာဖို႔ထြက္လာတယ္” လို႔သူေရးခဲ့ တယ္။










ဆူမားၾတားမွာ ဟင္နရီ ကတ္ခ္မန္း၊ ကလယ္မ္ ေဒးရွမ္နဲ႔ ဂ်န္၊ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္

တစ္ႏွစ္အၾကာမွာ တစ္ကၽြန္းလုံးကို ေဟာၿပီးသြားလို႔ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕ကို ျပန္လာတယ္။ ကားကို ဂိလ္ဒါ ၁၀၀ နဲ ႔ေရာင္းၿပီး မီဒမ္ၿမိဳ႕က ဒတ္ခ္်လူႀကီးဆီ ေငြပို႔ေပးလိုက္တယ္။

အပတ္အနည္းငယ္ၾကာေတာ့ ဩစေၾတးလ်က စာတစ္ေစာင္ ေရာက္လာတယ္။ ဖရန႔္ကို တာဝန္အသစ္ ခန႔္ အပ္တဲ့စာေပါ့။ သူလည္း ခ်က္ခ်င္းအထုပ္အပိုးျပင္ၿပီး အင္ဒိုခ်ိဳင္းနား (အခု ကေမၻာဒီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္) မွာ လုပ္ငန္းစဖို႔ ထြက္သြားတယ္။











အေစာပိုင္း ေဟာေျပာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား
ေရဒီယိုအသံလႊင့္ျခင္း
ေရဒီယိုအသံလႊင့္ ဧရိယာတိုင္

၁၉၃၃ ခုႏွစ္မွာ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕ ေရဒီယိုအသံလႊင့္႐ုံကေန ညီအစ္ကိုရပ္သေဖာ့ဒ္ရဲ့ ေဟာေျပာခ်က္ေတြကို ထုတ္ လႊင့္တယ္။ ဒတ္ခ္်လိုေဟာတဲ့ ေဟာေျပာခ်က္ ေတြကိုေတာ့ စိတ္ဝင္စားသူတစ္ေယာက္က ေရဒီယိုကေန ဖတ္ ၿပတယ္။ ဒီထုတ္ လႊင့္မႈေၾကာင့္ လူေတြ ပိုစိတ္ဝင္စားလာၿပီး စာေပအမ်ားႀကီး ေဝငွနိုင္ခဲ့တယ္။


ညီအစ္ကိုရပ္သေဖာ့ဒ္ရဲ့ “ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ႀကီးပြားတိုးတက္ေရးအေပၚ သန႔္ရွင္း ရာႏွစ္ရဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ” ေဟာေျပာခ်က္ကို ထုတ္လႊင့္တဲ့အခါ ကက္သ လစ္ဘုန္းႀကီးေတြ အရမ္းေဒါသထြက္ၾကတယ္။ * ဒါေၾကာင့္ ဒီအသံသြင္း ေဟာ ေၿပာခ်က္ေတြကို ယူလာေပးတဲ့ ညီအစ္ကို ဒီရႉမာကာကို “အသေရဖ်က္မႈ၊ ေလွာင္ ေၿပာင္ သေရာ္မႈ၊ မလိုမုန္းထားမႈ” နဲ႔ တရားစြဲၾကတယ္။ ညီအစ္ကိုက ခိုင္ခိုင္မာမာ ထုေခ်ေျပာဆိုေပမဲ့ ၂၅ ဂိလ္ဒါ * ဒဏ္ရိုက္ခံရၿပီး တရား႐ုံးစရိတ္အားလုံးလည္း ေပးရတယ္။ အမႈစစ္ေဆး တဲ့ အေၾကာင္းကို အဓိကသတင္းစာ သုံးေစာင္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့လို႔ ပိုေကာင္းတဲ့သက္ေသခံခ်က္ ျဖစ္သြားတယ္။

အလင္းေဆာင္သူ

ကင္းေမၽွာ္စင္အသင္းရဲ့ ၅၂ ေပရွည္တဲ့ အလင္းေဆာင္သူ ရြက္သေဘၤာဟာ ဩစေၾတးလ်နိုင္ငံ၊ ဆစ္ဒနီၿမိဳ႕ က ေန ေျခာက္လၾကာ ေဟာေျပာျခင္းခရီးစဥ္ကို ရြက္လႊင့္ၿပီးေနာက္ ၁၉၃၅၊ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္မွာ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕ကို ေရာက္လာတယ္။ သေဘၤာမွာ ဇြဲထက္သန္တဲ့ ေရွ႕ေဆာင္ခုနစ္ေယာက္ပါၿပီး အင္ဒိုနီးရွား၊ စင္ကာပူ၊ မေလးရွား နိုင္ငံအႏွံ့ သတင္းေကာင္းေဟာေျပာဖို႔ ဆုံးျဖတ္ထားၾကတယ္။

ေရွ႕ေဆာင္ေတြရဲ့ အလင္းေဆာင္သူ ရြက္သေဘၤာဟာ ႏွစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း အင္ဒိုနီးရွားနိုင္ငံရဲ့ ဆိပ္ကမ္းႀကီး ငယ္မေရြး သြားၿပီး က်မ္းစာစာေပေတြ ေဝငွခဲ့တယ္။ ဆိပ္ကမ္းငယ္ေတြကို ေရာက္တာနဲ႔ “ကင္းေမၽွာ္စင္အသင္း ဥကၠ႒ ေဂ်. အက္ဖ္. ရပ္သေဖာ့ဒ္ရဲ့ေဟာေျပာခ်က္ကို ဓာတ္ျပားစက္နဲ႔ ဖြင့္ျပတယ္။ သီးျခားျဖစ္ေနတဲ့ မေလးရြာ သားေတြက သေဘၤာအႀကီးႀကီး ဆိုက္ကပ္တာ ျမင္တဲ့အခါ၊ ေလထဲကေန အသံအက်ယ္ႀကီး ထြက္လာတာကို ၾကားတဲ့အခါ ဘယ္ေလာက္အံ့ၾသၾကမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ပန္းကန္ျပားပ်ံႀကီးကို ျမင္လိုက္ရသလို စိတ္ လႈပ္ရွားေနၾကတယ္” လို႔ ညီအစ္မ ဂ်န္ ေဒးရွမ္ ေျပာျပတယ္။

ညီအစ္ကိုေတြ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ေဟာေျပာတာေၾကာင့္ ဘုန္းႀကီးေတြ ေဒါသထြက္ၿပီး အင္ဒိုနီးရွားဆိပ္ကမ္း အေတာ္မ်ား မ်ားကို ဝင္ခြင့္မေပးဖို႔ အာဏာပိုင္ေတြကို ဖိအားေပးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၃၇၊ ဒီဇင္ဘာလမွာ အလင္းေဆာင္သူ ရြက္သေဘၤာဟာ ဩစေၾတးလ်နိုင္ငံကို ျပန္သြားတယ္။ အင္ဒိုနီးရွားမွာ ထူးျခားတဲ့ ေဟာေျပာျခင္းလုပ္ငန္း မွတ္ တမ္းပါပဲ။












အလင္းေဆာင္သူ ရြက္သေဘၤာေပၚက ညီအစ္ကိုေတြ


No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */