" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Monday, January 20, 2020

ICOE ေနာက္ဆုံး အစီရင္ခံစာတြင္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ မခိုင္လုံေၾကာင္း ပါရွိ

ဧရာဝတီ 
ထက္ေခါင္လင္း
20 January 2020
ICOE အစီရင္ခံစာကို သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ထံ ေပးအပ္ေနစဥ္ / ဧရာဝတီ

ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ဆိုင္ရာ ျမန္မာအစိုးရက ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး ေကာ္မ ရွင္ (ICOE) ၏ ေနာက္ဆုံး အစီရင္ခံစာတြင္ နိုင္ငံတကာက စြပ္စြဲေနသည့္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရွိ သည္ ဆိုျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ခိုင္လုံေသာ အေထာက္အထား မေတြ႕ရွိရဟု ပါရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ယင္း အစီရင္ခံစာကို နိုင္ငံေတာ္ သမၼတ ဦးဝင္းျမင့္ႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ ထံသို႔ ေကာ္မရွင္က ယေန႔ ေပးအပ္လိုက္သည္။

အစီရင္ခံစာတြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း၌ ဆိုးရြားေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈ မ်ားႏွင့္ လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ားက အင္အားအလြန္အကၽြံ သုံးစြဲခဲ့သည္ဆိုေသာ အခ်က္ကို မျငင္းဆန္ေသာ္ လည္း ရခိုင္အေရး တြင္ နိုင္ငံတကာက စြပ္စြဲေနသည့္ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈမ်ား ရွိသည္ ဆိုျခင္းႏွင့္ ပတ္ သက္ၿပီး ေျမျပင္ ေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ေကာက္ခ်က္ခ်နိုင္သည့္ အခ်က္အလက္ မေတြ႕ရွိခဲ့ရဟု အ ဆိုပါ ေကာ္မရွင္၏ သတင္း ထုတ္ျပန္ ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အစီရင္ခံစာတြင္ ရခိုင္ ေျမာက္ပိုင္း၌ ရခိုင္-ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရးတပ္ (ARSA) က စတင္ တိုက္ခိုက္သည့္ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္ေန႔မွ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔အတြင္း စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား၊ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းဥပေဒ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ေၾကာင္း၊ ထို က်ဴးလြန္မႈမ်ားတြင္ ျမန္မာ့လုံျခဳံ ေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား ပါဝင္ရန္ ယုံၾကည္ေလာက္သည့္ အေၾကာင္းမ်ား ရွိေၾကာင္းလည္း အဆိုပါ ICOE ၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ARSA က ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၂၅ ရက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နယ္စပ္ရွိ လုံျခဳံ ေရး ရဲတပ္ဖြဲ႕ စခန္းေပါင္း ၃၀ ႏွင့္ တပ္မေတာ္ တပ္ရင္း ဌာနခ်ဳပ္ တခုတို႔ကို တိုက္ခိုက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ARSA အဖြဲ႕၏ ကနဦး တိုက္ခိုက္မႈသည္ ျမန္မာ့လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ တုံ႔ျပန္မႈကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ၿပီး ရြာသား မ်ားအား သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ ၎တို႔၏ ေနအိမ္မ်ားအား ဖ်က္ဆီးျခင္းတို႔ကို လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္တခ်ိဳ႕က အင္ အား အလြန္အကၽြံ အသုံးျပဳ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ ဆိုေသာ္လည္း ထိုသတ္ျဖတ္မႈမ်ားႏွင့္ ေနရပ္ စြန႔္ခြာေစ ေသာ လုပ္ရပ္မ်ားအား မြတ္စလင္ အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ အျခား လူမႈ အသိုင္းအဝိုင္းတို႔ကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိျဖင့္ က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပသသည့္ အေထာက္ အထား မေတြ႕ရဟုလည္း ဆိုသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ဆိုေသာ ေကာက္ခ်က္ခ်နိုင္သည့္ အေထာက္အထားမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ICOE အဖြဲ႕၏ ေျမျပင္ အခ်က္အလက္ အေထာက္အထားမ်ား ရွာေဖြ အတည္ျပဳေရး အဖြဲ႕ (ECVT) က ေပးပို႔ သည့္ အခ်က္ အလက္ မ်ားတြင္လည္း ေဖာ္ျပမႈမ်ား မရွိခဲ့ဟု သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ပါရွိသည္။

ယေန႔ ေပးအပ္လိုက္သည့္ ICOE အဖြဲ႕၏ အစီရင္ခံစာ ျပဳစုေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အဖြဲ႕ ဖြဲ႕စည္းစဥ္က ဥကၠ႒ အျဖစ္ ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံ ဒုတိယ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္းႏွင့္ ကုလသမဂၢ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကေလးသူ ငယ္၊ မိန္းကေလး ငယ္မ်ား အေရးကို အဓိက ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ ေပးသည့္ CEDAW ေကာ္မတီ၏ ဥကၠ႒ ေဟာင္းျဖစ္သူ သံအမတ္ ရိုဆာရီယို မယ္နာလို၊ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈကိစၥရပ္မ်ား ဆိုင္ရာ ကုလ သမဂၢ ဒုတိယ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ႏွင့္ အေရးေပၚ ကယ္ဆယ္ေရး ညႇိႏွိုင္းေရးမႉးေဟာင္းျဖစ္သူ ဂ်ပန္နိုင္ငံဆိုင္ ရာ သံအမတ္ႀကီးေဟာင္း ကင္ဇိုအိုရွီးမား တို႔ လည္း အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ပါဝင္သည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာနိုင္ငံဘက္က နိုင္ငံေတာ္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ဆိုင္ရာ ခုံ႐ုံး ဥကၠ႒ေဟာင္း ဦးျမသိန္းႏွင့္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေအာင္ထြန္းသက္ တို႔လည္း ပါဝင္သည္။

အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေမးျမန္းရန္ အဆိုပါ ေကာ္မရွင္တြင္ ပါဝင္သည့္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေအာင္ ထြန္းသက္ ဆီသို႔ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ဆက္သြယ္ရာ ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားျခင္း မရွိေပ။

ေကာ္မရွင္၏ အစီရင္ခံစာအရ အရွိတရားကို ခ်ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ မွန္ကန္ေသာ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္သည့္ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ကို ဝန္ခံခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သုံးသပ္ေၾကာင္း ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့သည့္ ကုလ သမဂၢ အတြင္းေရး မႉး ခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးအဖြဲ႕တြင္ အဖြဲ႕ဝင္ တဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ မြတ္စလင္ တဦးျဖစ္သူ ဟာဂ်ီ ဦးေအးလြင္က ေျပာသည္။


ICOE အစီရင္ခံစာကို နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံ ေပးအပ္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပုံ – ဧရာဝတီ)


ဦးေအးလြင္က “ျပစ္မႈျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာ ဝန္ခံၿပီးသြားၿပီေလ။ အဲ့ဒီ ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္သူေတြကို အေရး ယူ ရေတာ့မွာေပါ့။ သူတို႔က ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ၊ မရွိရွိ ဘယ္လိုျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခဲ့ပါေစ၊ ထိုက္သင့္တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြ ကိုေတာ့ လုပ္ရေတာ့မွာ ေပါ့။ အရင္ က်ေနာ္တို႔ အဖြဲ႕က အႀကံေပး႐ုံပဲ။ ဒီအဖြဲ႕ကေတာ့ အရင္ကထက္စာရင္ သာလာတယ္လို႔ ယူဆရမယ္” ဟု ေျပာဆိုသည္။

ICOE အေနျဖင့္ အစီရင္ခံစာ အခ်က္အလက္မ်ား ရရွိေရးအတြက္ ထိခိုက္ခဲ့ေသာ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္း၊ မ်က္ ၿမင္ သက္ေသမ်ား၊ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ား၏ ေျပာဆိုခ်က္မ်ားကို အေလးထားၿပီး ေျမျပင္ အခ်က္အ လက္ အေထာက္အထား ရွာေဖြေရး အဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ရန္ကုန္၊ ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မ်ားသို႔ ေစ လႊတ္၍ ေဆာင္ရြက္ မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေၾကာင္း၊ မြတ္စလင္ အသိုင္းအဝိုင္း၊ ရခိုင္၊ ၿမိဳ၊ ဒိုင္းနက္၊ တပ္မေတာ္ သား မ်ား၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္မ်ား အပါအဝင္ မ်က္ျမင္သက္ေသ ၁၅ဝဝ ခန႔္ကို ေတြ႕ဆုံး ေမးျမန္းခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အစီရင္ခံစာႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာ အစိုးရကလည္း အျပည့္အဝ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈ ရွိေၾကာင္း ဆို သည္။

သို႔ရာတြင္ အဆိုပါ စာမ်က္ႏွာ ၄ဝဝ ေက်ာ္ရွိသည့္ အစီရင္ခံစာသည္ အမ်ားျပည္သူမ်ားအျပင္ နိုင္ငံတကာ ကပါ စိတ္ဝင္စား ေနၾကသည့္ အစီရင္ခံစာ ျဖစ္သည့္အတြက္ နိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ အမ်ားျပည္သူ သိရွိေစ 
ေရး အတြက္ နည္းလမ္းတမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္သည္ဟု နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP) တြဲဖက္ အတြင္းေရးမႉး ဦးဘိုၾကည္က ေျပာသည္။

ဦးဘိုၾကည္က “ဒီ အစီရင္ခံစာက နိုင္ငံတကာ တရား႐ုံး ICJ မွာ ျမန္မာနိုင္ငံကို တရားစြဲထားတဲ့ ကိစၥအေပၚ အကုန္လုံး သက္ေရာက္ခ်င္မွ သက္ေရာက္မယ္။ ဒါေပမယ့္ နိုင္ငံတကာ အလယ္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံ အေပၚ ရခိုင္ျပည္နယ္က ဘဂၤါလီ အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ထင္ျမင္ယူဆေနတဲ့ အခ်က္ေတြအေပၚေတာ့ သက္ ေရာက္မယ္ ထင္တယ္။ အဲ့ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ ျပည္သူေတြေရာ၊ နိုင္ငံတကာက လူေတြေရာ သိေအာင္ အဂၤလိပ္ ဘာသာနဲ႔ေရာ၊ ျမန္မာ ဘာသာနဲ႔ေရာ ထုတ္ျပန္ေပးသင့္တယ္လို႔ ယူဆတယ္” ဟု ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ ၎ က “အစိုးရဆီမွာ ေရွ႕ဆက္လုပ္ရမယ့္ အပိုင္း ရွိခ်င္ရွိပါလိမ့္မယ္။ ဒါက တပိုင္းပါ။ ဒါေပမယ့္ ျပည္ သူလူထု အေနနဲ႔ ဒီအခ်က္ေတြကို သိသင့္တယ္လို႔ ယူဆတယ္။ အခုက ဒီေကာ္မရွင္က ဘာေတြ ေတြ႕ရွိခဲ့ တယ္၊ ဘယ္လိုလုပ္ခဲ့ တယ္ ဆိုတာ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစုံကို က်ေနာ္တို႔ မသိရေတာ့ က်ေနာ္ တို႔မွာ ဘာ လဲဆိုတာ ေဝဖန္ သုံးသပ္ရ ခက္ ပါတယ္” ဟု ဆက္လက္ ေျပာဆိုသည္။

You may also like these stories:


လင့္၊https://burma.irrawaddy.com/news/2020/01/20/213459.html



Topics: ARSA, ICJ, ICOE, ရခိုင္အေရး, လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */