" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Sunday, January 9, 2022

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ သူရဲေကာင္း ပုံရိပ္ အဆုံးသတ္ သြားေသာ ေန႔ရက္မ်ား

ဧရာဝတီ
By David Scott Mathieson
23 November 2018

 

၂၀၀၇ စက္တင္ဘာလ ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံ မနီလာၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ ျမန္မာသံ႐ုံးေရွ႕ ဆႏၵျပပြဲတြင္ ဆႏၵျပသူတဦးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ပုံကို ကိုင္ေဆာင္ထားစဥ္ / Reuters 

ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေလာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ဂုဏ္ျပဳဆုႏွင့္ ခ်ီးက်ဴးမႈမ်ားခံရသည့္ အာရွ ေခါင္းေဆာင္ မရွိသေလာက္ပင္။ အလားတူ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ သူရဲေကာင္း ပုံရိပ္မွ လူ သားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ားအလယ္တြင္ မာေရေက်ာေရရွိၿပီး ထီမထင္ေသာ ေခါင္း ေဆာင္အျဖစ္ ႐ုတ္တရက္ အရာက်သြားသူလည္း မရွိေပ။

ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္စလင္မ်ားအား အၾကမ္းဖက္ ေမာင္းထုတ္ျခင္းကို အေလးမထား ျငင္းပယ္ျခင္းႏွင့္ စစ္တပ္က နိုင္ငံအႏွံ့အျပားတြင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို ႏႈတ္ဆိတ္ ေနျခင္းအေပၚ အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၏ မေက်နပ္မႈမ်ား အထြဋ္အထိပ္ ေရာက္ေနသည္မွာ ႏွစ္ႏွစ္နီးပါး ရွိၿပီျဖစ္ သည္။

သို႔ေသာ္ နိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕ (AI) သည္ ဖိႏွိပ္ေသာ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေအာက္တြင္ ေန အိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ဘဝအတြင္း ၂၀၀၉ ခုႏွစ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေပးအပ္ခံသည့္ “ယုံၾကည္ ခ်က္ ဆိုင္ရာ သံတမန္” ဆုကို နိုဝင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔က ႐ုပ္သိမ္းျခင္းျဖင့္ သူ၏ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အသိ အမွတ္ျပဳ ခံရျခင္းကို အျပင္းအထန္ ထိုးႏွက္လိုက္ျခင္း ျဖစ္နိုင္သည္။

သူ၏ ဆုကို ႐ုပ္သိမ္းမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတိေပးသည့္ စာတေစာင္ကို AI အဖြဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ကူမီနိုင္ဒူးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ “သင္သည္ ေမၽွာ္လင့္ခ်က္၊ သတၱိႏွင့္ လူ႔အခြင့္အ ေရးကို မဆုတ္မနစ္ ကာကြယ္ျခင္း၏ သေကၤတကို ကိုယ္စားျပဳျခင္း မရွိေတာ့ေသာေၾကာင့္ အျပင္းအထန္ တုန္လႈပ္မိသည္” ဟု ထိုစာတြင္ ေရးသားထားသည္။

ထိုဆုကို လက္ခံသည့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က AI ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာၾကားခဲ့သည္စကားကို ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဘက္သို႔ ျပန္လွည့္ေပးၿပီး ထိုစဥ္က စကားျဖစ္ေသာ “ေမၽွာ္လင့္ခ်က္ေတြနဲ႔ သမိုင္း ေပါင္း စည္းထားတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ေအာင္လို႔ က်မတို႔ကို မၾကည့္ဘဲ မေနၾကပါနဲ႔၊ စိတ္ထဲက ထုတ္မပစ္ပါနဲ႔”ဟူသည့္ စ ကားကိုလည္း တကမၻာလုံးကို ျပန္သတိေပးခဲ့သည္။

AI က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံမွ ဂုဏ္ျပဳဆုကို ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းသည္ ထိုအဖြဲ႕က သူ႔ကို ကမၻာ့ အ ေက်ာ္ၾကားဆုံး ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်သူ အျဖစ္ ဂုဏ္ျပဳခဲ့ခ်ိန္ႏွင့္ လုံးဝ ဆန႔္က်င္ဘက္ ျဖစ္ေန သည္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္း ျပန္လႊတ္ေပးခ်ိန္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ လူ႔အခြင့္အေရး သူ ရဲေကာင္း မ်က္ႏွာဖုံးကို ထိန္းသိမ္းထားၿပီး နယူးေယာက္ရွိ AI ႐ုံးသို႔ လာေရာက္ကာ ဖိႏွိပ္ခံ ႐ုရွ ပန႔္ေရာ့ခ္ ဂစ္တာအဖြဲ႕ Pussy Riot ႏွင့္ ေသြးစည္းညီညြတ္မႈကို ျပသသည္။

သို႔ေသာ္ သူ႔ကို အာဏာရေစခဲ့ေသာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳကာလမ်ားတြင္ ျမန္မာႏွင့္ နိုင္ငံတကာ လူ႔ အခြင့္အေရး အုပ္စုမ်ားအေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ သည္းခံနိုင္စြမ္းမွာ သိသိသာသာ က်ဆင္းေနၿပီး ျဖစ္သည္။ ရာထူးရလာေသာအခါ သူသည္ လူ႔အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္သည့္ ဥပေဒမ်ားကို တင္ျပရန္ ပ်က္ကြက္ ႐ုံသာမက နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားကို ကိုယ္စားျပဳ ေျပာဆိုရန္ပင္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွ ယုံၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်သူမ်ားအတြက္ ကာလရွည္ၾကာစြာ လႈပ္ရွားခဲ့ေသာေၾကာင့္ AI သည္ တျခားလူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕မ်ားထက္ အာဏာရ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) ၏ အတြင္း စည္း သို႔ ထိုးေဖာက္နိုင္သည္။ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ လႊတ္ေတာ္အတြင္း၌ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေဟာင္း ၁၁၅ ဦးရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ ကယ္တင္ေရး တပ္ (ARSA) က ဟိႏၵဴမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ အစုလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈအပါအဝင္ ကခ်င္၊ ရခိုင္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္မ်ားမွ အရပ္သားမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ စစ္တပ္၏ ရာဇဝတ္မႈမ်ားကို မွတ္တမ္းတင္သည့္ ထိုအဖြဲ႕၏ စံနမူနာၿပ လုပ္ငန္းက NLD ၏ လူ႔အခြင့္အေရးကို လုံးဝ ပစ္ ပယ္ေစေၾကာင္း မီးေမာင္းထိုးသကဲ့သို႔ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဆက္ဆံေရးမ်ား တင္းမာေစခဲ့သည္။

အဖြဲ႕အစည္း အမ်ားအျပားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ယခင္က လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ သူ၏ ရပ္တည္ ခ်က္ေၾကာင့္ ေပးအပ္ထားေသာ ဆုတံဆိပ္မ်ား ႐ုပ္သိမ္းၾကသည္။ သေကၤတ လကၡဏာအရ ေျပာရပါက AI က ေဒၚေဆာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ဆုတံဆိပ္ကို ႐ုပ္သိမ္းျခင္းသည္ အျပင္းထန္ဆုံး ရိုက္ခတ္မႈ ျဖစ္သည္။

ထိုဆုတံဆိပ္သည္ Freedom of the City of Sheffield သို႔မဟုတ္ Canadian Honorary Citizenship မ ဟုတ္ သကဲ့သို႔ ေအာက္စ္ဖို႔မွ သူ၏ ပုံတူပန္းခ်ီကားကို ျဖဳတ္ခ်ျခင္းမဟုတ္ပါ။ ယင္းသည္ အိပ္ရာဝင္ ပုံျပင္မ်ား စာအုပ္မွ အခန္းတခန္းကို ျဖတ္ေတာက္ရန္ ဖိအားေပးျခင္း မဟုတ္ပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေပးထား သည့္ ဒဗၺလင္စီးတီးဆုသည္ သူ႔ကိုေပးထားေသာ ဆုႏွင့္တူေနေသာေၾကာင့္ ျပန္အပ္သည့္ Live Aid ပြဲ စီစဥ္ သူ လူအမ်ားႀကိဳက္ ေပါ့ပ္အဆိုေတာ္ ေဘာ့ဖ္ ဂဲေဒါ့၏ ဆုမဟုတ္ပါ။ အိုင္းရစ္ ေတးဂီတအဖြဲ႕ ယူတူးက ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဆိတ္ဆိတ္ေနျခင္းသည္ သေဘာတူညီျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရႈတ္ခ်သည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေဝဖန္သည္ကို မႏွစ္ၿမိဳ႕သည့္ တဦးတည္းေသာ အေနာက္တိုင္းမွ သူ၏ မိတ္ေဆြ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မစ္ခ်္ မက္ကြန္းနဲက ေအာက္တိုဘာလက ျပဳလုပ္သည့္ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းခန္းတြင္ “အျပစ္ေတြ ပုံခ်ေနတာ သိသာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုလုပ္လို႔ ဘာေကာင္းက်ိဳးမွ ျဖစ္မလာ ဘူး ဆိုတာကို မွတ္သားသင့္တယ္” ဟု ေျပာသည္။

AI သည္ ကမၻာ့အႀကီးဆုံး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ျဖစ္သည္။ ထိုအဖြဲ႕သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ၏ ကမၻာ့ သူရဲေကာင္း အျဖစ္ ဖန္တီးရာတြင္သာမက ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္းက ေထာင္ႏွင့္ခ်ီေသာ နိုင္ငံေရး အ က်ဥ္း သားမ်ားကို မီးေမာင္းထိုးၿပီး အေျခအေနကို နိုင္ငံတကာ ျပႆနာအျဖစ္ ဖန္တီးခဲ့ရာတြင္လည္း အေရး ပါသည္။

AI ၏ ဆု ႐ုတ္သိမ္းျခင္းသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို မ်ားျပားလွစြာေသာ ဒီမိုကေရစီ သူရဲေကာင္းမ်ားႏွင့္ လည္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ကင္းကြာသြား ေစမည္ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းက ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္ႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံေျမာက္ပိုင္းမွ စစ္တပ္၏ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ မ်ားအတြက္ ဖုံး ကြယ္ေပးအၿပီးတြင္ သူ၏ ျပင္းထန္ေသာ ယုံၾကည္ခ်က္ကို စြန႔္လႊတ္သူ ျဖစ္လာသည္။

၁၉၉၁ ခုႏွစ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေပးအပ္ထားေသာ နိုဘဲလ္ဆုကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းရန္ နိုဘဲလ္ ေကာ္မတီကို အ႐ူးအမူး ေတာင္းဆိုျခင္းမ်ားကလည္း ကာကြယ္ေျပာဆိုျခင္းမ်ားကို ေဒါသတႀကီး ျဖစ္ပြားေစခဲ့ သည့္အျပင္ နိုဘဲလ္ေကာ္မတီက ၎တို႔သည္ အတိတ္က လုပ္ရပ္မ်ားအတြက္ ခ်ီးျမႇင့္ထားသည့္ ဆုကို မည္ သည့္အခါမၽွ ႐ုပ္သိမ္းမည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပၿပီး ေကာ္မတီ အႀကီးအကဲ ဘာရစ္ ရစ္အန္ဒါဆန္က “နို ဘဲလ္ ဆုရွင္ မ်ားသည္ ၎တို႔၏ ဂုဏ္သတင္းကို ၎တို႔ဖာသာ ကာကြယ္ရမည္” ဟု ေျပာခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဘဝင္ျမင့္ၿပီး ေအာက္ေျခလြတ္သြားပုံ ေပါက္ေနေသာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဂ႐ုမစိုက္ သ ကဲ့သို႔ သူ၏ ဂုဏ္သတင္းကို စိုးရိမ္ျခင္း ရွိပုံ မရေပ။

မၾကာေသးမီက ဂ်ပန္မွ NHK သတင္းဌာနႏွင့္ ျပဳလုပ္ေသာ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းမႈတြင္ နိုင္ငံတကာ ေဝဖန္မႈမ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “ခင္မင္မႈဆိုတာ နားလည္မႈပဲလို႔ က်မထင္တယ္။ အေျခခံအား ၿဖင့္ ေျပာရရင္ ကိုယ့္ဖာသာကိုယ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တခုခု ခ်လိုက္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ နားလည္ဖို႔ ႀကိဳးစားတာပဲ။ ဆု ဆိုတာေတြက ေရာက္လာမယ္၊ ထြက္သြားမယ္” ဟု ေျပာသည္။

သူရရွိေသာ ဆုအမ်ားအျပားမွာ သူလိုလားေသာ ဆုမ်ား မဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က CNN သတင္းဌာနႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းရာတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “က်မကေတာ့ တေလၽွာက္လုံး နိုင္ငံေရးသမား အေနနဲ႔ ရပ္ခဲ့တယ္။ က်မက လူ႔အခြင့္အေရး ကာကြယ္သူ တေယာက္အေနနဲ႔၊ လူသားျခင္းစာနာမႈ အလုပ္သမား တေယာက္အေနနဲ႔ နိုင္ငံေရးထဲ ဝင္လာတာမဟုတ္ဘူး။ နိုင္ငံေရးပါတီ ေခါင္းေဆာင္တဦး အေနနဲ႔ နိုင္ငံေရး ေလာကကို ဝင္လာတာ” ဟု ေျပာခဲ့သည္။

လူ႔အခြင့္အေရး သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ ပိုမိုေဝးကြာလာေသာ လကၡဏာမ်ား ႀကီးထြားေနစဥ္မွာပင္ သူ႔ကို ဆု မ်ား ထပ္မံခ်ီးျမႇင့္ၾကေသးသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဟားဗတ္တကၠသိုလ္က Humanitarian of the Year ဆု ခ်ီးျမႇင့္ သကဲ့သို႔ ဟယ္လင္ကဲလား နိုင္ငံတကာ လူသားျခင္းစာနာမႈဆု (Helen Keller International Humanitarian Award) ကို ခ်ီးျမႇင့္ေသာေၾကာင့္ ထိုဆုသည္ မ်က္စိမျမင္၊ နားမၾကားသူကို ေပးေသာဆု ျဖစ္ သည္ဟုပင္ လူမႈကြန္ရက္တြင္ ေလွာင္ေျပာင္မႈမ်ား ျဖစ္ခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ သူ၏ အရည္အေသြးထက္ ပိုသည့္ ေနရာသို႔ ေရာက္သြားခဲ့သည့္ အရည္အ ခ်င္း မမီေသာ နိုင္ငံေရးသမားမဟုတ္လၽွင္ပင္ လူ႔အခြင့္အေရး အေခ်ာင္သမားအျဖစ္ နာမည္ ပ်က္သြားေတာ့ မည့္ တခ်ိန္တည္းတြင္ သူ၏ ပုံရိပ္ကို ျမႇင့္တင္ေပးခဲ့ၾကသည့္ AI ႏွင့္ တျခား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္လည္း ၎ တို႔၏ မိမိတို႔ ကိုယ္ကိုယ္ မိမိတို႔ အေရးပါေၾကာင္း ေရွ႕တန္းတင္မႈႏွင့္ ဘ႑ာေငြ ရွာေဖြေရး အႀကံအစည္မ်ား အတြက္ အျပစ္တင္ရမည္ျဖစ္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းသြားျခင္းသည္ ရွင္းလင္းေသာ စရိုက္လကၡဏာ ေဖာ္ျပခ်က္ မရွိဘဲ ျပည္သူမ်ားအၾကား ေက်ာ္ၾကားေသာ အေနအထားသို႔ တြန္းပို႔ခံရေသာသူမ်ားကို ပိုမို ထက္သန္စြာ စိစစ္သုံးသပ္မႈမ်ား ျဖစ္လာေစခဲ့သည္။

ထိုသို႔ စိစစ္သုံးသပ္မႈ မရွိဘဲ သူရဲေကာင္း ကိုးကြယ္မႈႏွင့္ သေကၤတဆန္ေသာ အေပါစား ဆုတံဆိပ္မ်ားသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံတြင္ စုပုံေနစဥ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဆြဲေဆာင္ရန္ ႀကိဳးစားပုံရၿပီး ေဒၚ ေအာင္ ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ေလးစားအာ႐ုံစိုက္မႈကို ႏွစ္သက္ခဲ့ေၾကာင္းမွာ ထင္ရွားသည္။ သို႔ေသာ္ AI ၏ ဆု႐ုပ္သိမ္းျခင္းကို ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအေပၚ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေစသည့္ အေနာက္ တိုင္း၏ လုပ္ဇာတ္ ေနာက္တခု အျဖစ္သာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က မသိက်ိဳးကၽြံ ျပဳဦးမည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ယေန႔အခ်ိန္အထိ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ အစုလိုက္ က်ဴးလြန္ေသာ ရာဇ ဝတ္ မႈ မ်ားအတြက္ သို႔မဟုတ္ တိုင္းျပည္၏ မၿပီးဆုံးနိုင္ေသာ ျပည္တြင္းစစ္တြင္ ပိတ္မိေနေသာ တျခား သူ မ်ား၏ ေဝဒနာမ်ားအတြက္ ဝမ္းနည္းျခင္း အရိပ္အေယာင္ အနည္းအက်ဥ္းမၽွကိုပင္ ေဖာ္ျပျခင္း မရွိေသးေပ။ သူသည္ ေခါင္းမာေသာ္လည္း မည္သည့္ စြမ္းေဆာင္ရည္မၽွ မျပနိုင္ေသာ၊ နားလည္ စာနာမႈ အင္အား ခ်ိနဲ႔ သူသာ ျဖစ္ေနေပသည္။

သို႔ေသာ္ျငား ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေမာက္မာမႈႏွင့္ အရည္အခ်င္းမျပည့္ဝမႈအေပၚ နိုင္ငံတကာ ေဝဖန္ တိုက္ခိုက္မႈသည္ တစုံတရာ ေနရာလြဲမွားေနၿပီး သူ၏ ႏႈတ္ဆိတ္ေနျခင္းႏွင့္ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္မႈ မရွိျခင္း တို႔ကို စဥ္စားသုံးသပ္ျခင္းသည္လည္း ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားအတြက္ အမွန္တကယ္ တာဝန္ရွိသူ မ်ားျဖစ္ သည့္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အထူးသျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္ႏွင့္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ားကို မႈန္ဝါးသြားေစခဲ့သည္။

AI သည္ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ထံသို႔ အာ႐ုံစိုက္မႈကို ကၽြမ္းက်င္စြာ ပို႔ေဆာင္ေပးၿပီး အတိတ္ႏွင့္ လက္ရွိ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားအတြက္ တာဝန္ အရွိဆုံး ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေၾကာင္း ပုံေဖာ္ေပးသည္။ စက္တင္ဘာလက က်င္းပေသာ ကုလသမဂၢ အေထြေထြ ညီလာခံ အတြင္းတြင္ AI သည္ ‘လူ အစုလိုက္အ ၿပဳံ လိုက္ သတ္ျဖတ္မႈအတြက္ အလိုရွိသည္’ ဟု LED မီးမ်ားျဖင့္ ပုံေဖာ္ထားေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္ လွိုင္၏ ပုံပါ ထရပ္ကားတစီးကို မန္ဟတ္တန္ တဝိုက္တြင္ လွည့္လည္ ေမာင္းႏွင္ခဲ့သည္။

AI ၏ ေနာက္ဆုံး လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္နိုင္ ေသာ္လည္း ယင္းသည္ တာဝန္ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ျဖစ္ရန္ အားထုတ္မႈ သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံအတြက္ သက္ေရာက္မႈ ရွိမည္ မဟုတ္ေပ။ ထိုသို႔ျဖစ္ရျခင္း၏ တစိတ္တပိုင္းမွာ အေနာက္တိုင္း ဆန႔္က်င္ေရး အမ်ိဳးသားေရးဝါဒသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဂုဏ္သတင္းႏွင့္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးနိမ့္က်ၿပီး အာရွ နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ပိုမိုေကာင္းမြန္လာျခင္း ေနာက္တြင္ စု႐ုံး အားယူေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား၏ ဆိုးရြားလွေသာ ကံၾကမၼာအေပၚ ျပည္တြင္းတြင္ စာနာမႈ လြန္စြာ နည္းလွေသာေၾကာင့္ ေဒၚေ အာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေဝဖန္ျခင္းသည္ နိုင္ငံကို တိုက္ခိုက္ျခင္းအျဖစ္ ျမင္ၾကသည္။ လူအမ်ားက ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္၏ ေနာက္၌ ရပ္တည္ၿပီး လူမႈကြန္ရက္တြင္ အေမစုကို ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲမ်ား ယူ ေဆာင္ေပးေသာ တန္ခိုးရွင္နီးပါး ယူဆၾကသည္။

ထိုသို႔ေသာ စိတ္ဓာတ္မ်ိဳးသည္ တိုင္းရင္းသားေဒသ အမ်ာအျပားသို႔ ပ်ံ႕ႏွံ့ျခင္း မရွိေသးဘဲ သူႏွင့္ပတ္သက္ ေသာ စိတ္ခံစားမႈမ်ားမွာ ရႈပ္ေထြးေနသည္။ ထိုခုခံကာကြယ္ေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ ျပန္လည္ ေခါင္းေထာင္ ထ လာျခင္း၏ အႏၲရာယ္မွာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီ စစ္ဘက္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရး အစြန္းေရာက္မ်ားကို မည္သည့္ ထိန္းခ်ဳပ္မည္ ဆိုသည္ႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည္။

အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ ၿဗိတိန္ အပါအဝင္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးသည္ ႏွစ္ ေပါင္းမ်ားစြာအတြင္း အနိမ့္ဆုံးအေနအထားသို႔ ေရာက္ရွိေနသည္။ ကုလသမဂၢတြင္မူ လြန္စြာ သေဘာထား ကြဲလြဲေနၿပီး တဖက္တြင္ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ ရာဇဝတ္မႈမ်ားဆိုင္ရာ ဆိုးရြားေသာ အစီရင္ခံ စာ ထုတ္ျပန္ၿပီး အျခားတဖက္က ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွ ဒုကၡသည္ ၇ သိန္းေက်ာ္ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရး အတြက္ ျပင္ဆင္ရန္ ေနျပည္ေတာ္၏ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္မ်ားကို ေထာက္ခံၾကသည္။

လြတ္လပ္ေသာ ခုံ႐ုံးတည္ေထာင္ရန္၊ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံးက စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံကို အပယ္ခံ နိုင္ငံအျဖစ္ ျပန္လည္ထားရွိရန္ ေတာင္းဆိုမႈမ်ားႏွင့္အတူ ျမန္မာနိုင္ငံမွ ရက္စက္မႈမ်ားအေပၚ အေ နာက္တိုင္း ဖိအားအတိုင္းအတာကို ၾကည့္ပါက AI က လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၂၀ ခန႔္က ေပးခဲ့ေသာဆုကို ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းသည္ အေသးအဖြဲမၽွသာ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္နိုင္သည္။

သို႔ေသာ္ သေကၤတအရ ၾကည့္ပါက ထိုသို႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အထက္စီးဆန္ ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုံစံ၊ အစိုးရ၏ ေမာက္မာမႈ မကၽြမ္းက်င္မႈမ်ား၊ စစ္တပ္ႏွင့္ စစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္း၏ အၾကင္နာတရား ကင္းမဲ့မႈတို႔ကို မီးေမာင္းထိုးျပေနၿပီး ျပည္တြင္းျပည္ပ အျမင္အားျဖင့္ တနိုင္ငံလုံး၏ ယုံၾကည္ ခ်က္ကို ဒဏ္ရာ အနာတရ ျဖစ္သြားေစခဲ့သည္။

ေသြးကြဲမႈနက္ရွိုင္းမည္ဟု ေမၽွာ္လင့္ရေသာ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲသို႔ ဦးတည္ေနေသာ ကာလတြင္ ျမန္မာ့ နိုင္ငံေရး ရႈခင္း၌ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ မွန္ကန္ေသာ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေပ်ာက္ဆုံးေနၿပီး စစ္ ဘက္ သည္ နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးအာဏာ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ဆုံးရႈံးမည္ မဟုတ္ေပ။ ထိုအခ်က္သည္သာ ေဒၚေ အာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အေမြျဖစ္သည္။ ထိုအေမြမွာ တခ်ိန္က တန္ဖိုးထားခဲ့ေသာ သေဘာတရားမ်ားကို စြန႔္ လႊတ္ၿပီး အျပန္အလွန္အားျဖင့္ မည္သည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမၽွ ျပန္မရျခင္းသာ ျဖစ္သည္။

(Asia Times ပါ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သုေတသနျပဳသူ David Scott Mathieson ၏ End of days for Suu Kyi’s iconography ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္သည္။)

Topics: ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္, ပုံရိပ္, အဆုံးသတ္သြားေသာ ေန႔ရက္မ်ား 

Link : Here

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */