" ယူနီကုတ်နှင့် ဖော်ဂျီ ဖောင့် နှစ်မျိုး စလုံး ဖတ်နိုင်အောင်( ၂၁-၀၂-၂၀၂၂ ) မှစ၍ဖတ်ရှုနိုင်ပါပြီ။ (  Microsoft Chrome ကို အသုံးပြုပါ ) "

Tuesday, December 21, 2021

တ႐ုတ္နဲ႔ ကေမၻာဒီးယား ဘယ္လဲ.. ဘာလဲ…

DVB
ဒီမိုကရက္တစ္ၿမန္မာ့အသံ
14 December, 2021

ျမန္မာ့အေရး ေမၽွာ္ေတြးမိတဲ့အခါတိုင္း စိတ္မသက္မသာျဖစ္ရတဲ့ကိစၥက တ႐ုတ္နဲ႔ အိမ္နီးခ်င္း ျဖစ္ေနရျခင္းပါ ပဲ။ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ လူဦးေရက ၂၀၂၁ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္ေန႔မွာ ၁,၄၄၅,၄၇၈,၈၃၇ ေယာက္ျဖစ္ေၾကာင္း ကုလ သမဂၢ စာရင္းဇယားေတြအရသိရတယ္။ ၁၄ ဘီလီယံကို အေတာ္ႀကီး ေက်ာ္လြန္လာၿပီ ျဖစ္တယ္။ တ႐ုတ္ လူဦးေရ ေပါက္ကြဲလၽွံက်ေနျခင္းဟာ ကမၻာႀကီးကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈ ႀကီးမားလာေစတယ္လို႔ ဆိုနိုင္တယ္။ အထူး သျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း အေရွ႕ေတာင္အာရွနဲ႔ ေတာင္အာရွနိုင္ငံေတြရဲ့နိုင္ငံေရး စီးပြားေရးျပႆနာေတြအေပၚ ဖိ အားေတြ သက္ေရာက္ေစတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွနိုင္ငံတခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဟာလည္း ေခတ္အဆက္ဆက္ တ႐ုတ္နဲ႔ ဆက္ဆံေရး အဆင္ေျပေအာင္ အထူးသတိထားခဲ့ရတယ္။

သမိုင္းအေတြ႕အၾကဳံေတြအရ နယ္စပ္ေဒသ အျငင္းပြားမႈကိစၥေတြကို အေျခအေန ပိုမိုဆိုးရြားမလာေအာင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနနဲ႔ ထိန္းသိမ္းေဆာင္ရြက္တဲ့ အစဥ္အလာရွိခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းပညာရွင္ေတြက ဆိုတယ္။ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွစၿပီး နယ္ေျမအျငင္းပြားမႈေပါင္း ၂၃ ခု အနက္ ၁၇ ခုကို ေျပလည္ေအာင္ ေျဖရွင္းနိုင္ခဲ့တယ္လို႔ သိရတယ္။

ဒါေပမဲ့ သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ လက္ထက္မွာ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ အေျပာင္းအလဲလုပ္ခဲ့တယ္။ တိန႔္ေရွာင္ပင္ရဲ့ မူဝါဒ က ထိပ္တိုက္ေတြ႕မႈကို ေရွာင္ၿပီး ေၾကာင္လက္သည္းဝွက္ထားသလို ေနၾကဖို႔ လမ္းညႊန္ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ့ စြမ္းအားကို အခ်ိန္မတိုင္မီ ထုတ္ေဖာ္ျပသတာမ်ိဳးမလုပ္ဘဲ လၽွို႔ဝွက္ထားဖို႔ တိန႔္ေရွာင္ပင္က လမ္းညႊန္ ခဲ့တယ္။ ၁၉၈၀ စုႏွစ္ေတြမွာ တိန႔္ေရွာင္ပင္ လမ္းညႊန္ခ်က္အတိုင္း တ႐ုတ္နိုင္ငံက လိုက္နာခဲ့တယ္။ နိုင္ငံတ ကာ အေရးကိစၥေတြမွာ ျပႆနာ မျဖစ္ေအာင္ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေဆာင္ရြက္ခဲ့တယ္။

ေမာ္စီတုံး လက္ထက္မွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံဟာ ကိုယ္ေျခေထာက္ေပၚကိုယ္ ျပန္လည္ရပ္တည္နိုင္ခဲ့တယ္။ တိန႔္ ေရွာင္ ပင္ လက္ထက္မွာ ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာလာခဲ့တယ္လို႔ ရွီက်င့္ဖ်င္က ဆိုတယ္။

သူ႔လက္ထက္မွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံဟာ အင္အားေတာင့္တင္းခိုင္မာလာခဲ့တယ္လို႔ ရွီက်င့္ဖ်င္က သုံးသပ္ထားတယ္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံက သူ႔ရဲ့ စစ္ေရးစြမ္းရည္ ေတာင့္တင္းခိုင္မာမႈကို ျပသတဲ့အေနနဲ႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ နိုဝင္ဘာမွာ ေလေ ၾကာင္းရန္ကာကြယ္ေရးနယ္ေၿမ သတ္ခ်က္ခ်က္ ေၾကညာခဲ့တယ္။ ေလယာပ်ံသန္းမႈ ကန႔္သတ္ဇုန္ထဲမွာ ဂ်ပန္ နိုင္ငံနဲ႔ အျငင္းပြားေနတဲ့ ကၽြန္းစုတည္ရွိရာေဒသကိုပါ ထည့္သြင္းျပ႒ာန္းခဲ့တယ္။ ႐ုတ္တရက္ ေလေၾကာင္း ပ်ံ သန္းမႈ ကန႔္သတ္ေၾကညာမႈကို ဝါရွင္တန္အစိုးရက ကန႔္ကြက္ခဲ့တယ္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံက အေမရိကန္ခရီးသည္ တင္ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ား ေၾကညာထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒတို႔ကို လိုက္နာဖို႔ အသိေပး ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ေဒသရဲ့ အေရွ႕ေျမာက္ဘက္ မိုင္တစ္ေထာင္ခန႔္မွာ အျငင္းပြားေနတဲ့ ဂ်ပန္အမည္ ရွင္ ကာကုကၽြန္းစု (Senkaku Islands)၊ တ႐ုတ္အမည္ ဒိုင္အိုယုကၽြန္းစု (Diaoyu Islands) ပိုင္ဆိုင္မႈျပႆနာဟာ ႏွစ္ေပါင္းတစ္ရာေက်ာ္ေနၿပီ ျဖစ္တယ္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမလ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ား ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲ(စင္ကာပူ) မွာ ပါ၀င္တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ တဲ့ အေမ ရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး အက္ရွ္တန္ကာတာက ကၽြန္းအတုေတြ ဖန္တီး တည္ေဆာက္ေနမႈကို ရပ္တန႔္ဖို႔ ေဘဂ်င္းအစိုးရကို သတိေပးေျပာၾကားခဲ့တယ္။ အက္ရွ္တန္ကာတာက နိုင္ငံတကာဥပေဒမ်ားက ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ပင္လယ္ေရျပင္နဲ႔ ေဝဟင္ နယ္ပယ္ေတြမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုပိုင္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ေလယာဥ္ေတြနဲ႔ သေဘၤာေတြ ဆက္လက္ျဖတ္သန္းသြားလာမွာျဖစ္တယ္လို႔ ေဘဂ်င္းအစိုးရရဲ့ သေဘာထားကို ထိပ္တိုက္ ဆန့္ က်င္ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ ပင္လယ္ေရျပင္ေအာက္ရွိ ေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္တန္းေတြကို ေလယာဥ္ကြင္း အ ၿဖစ္ ျပဳျပင္ထားျခင္းဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ သက္ေရာက္ရာ ေနရာ မျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း၊နိုင္ငံတကာေရေၾကာင္း နဲ႔ ေလေၾကာင္းသြားလာခြင့္ ပိတ္ဟန႔္တားျခင္းဟာ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ပိုင္ခြင့္မွာ အက်ဳံးမဝင္ေၾကာင္း အေမ ရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက တင္းတင္းမာမာ ေျပာၾကားခဲ့တယ္။

တ႐ုတ္အစိုးရဟာ အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီအဖြဲ႕ဆီကို ဖြံ့ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း ၂၁ ခုအတြက္ ရန္ပုံေငြေဒၚလာ ၆ သန္းေက်ာ္ လႊဲေျပာင္းေပးမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ စစ္တပ္လက္ေအာက္ခံ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္က ျပည္သူလူထု ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့တဲ့ စစ္အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ရဲ့လက္ေအာက္မွာ တ႐ုတ္က ျပန္လည္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္တဲ့ လကၡဏာတရပ္လည္း ျဖစ္တယ္ လို႔ ရိုက္တာသတင္းမွာ ေရးထားပါတယ္။

ဒီရန္ပုံေငြေတြကို မဲေခါင္-လန္ကန္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး မူေဘာင္အတြင္းက စီမံကိန္းေတြ အတြက္ တ႐ုတ္ နိုင္ငံကေန လႊဲေျပာင္းေပးမွာျဖစ္တယ္လို႔ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒီရန္ပုံေငြေတြဟာ တိရစၧာန္ကာကြယ္ေဆး၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ သိပၸံ၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းနဲ႔ သဘာဝေ ဘး အႏၲရာယ္ ကာကြယ္ေရးတို႔လည္း ပါ၀င္ေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ တနလၤာေန႔က ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ တ႐ုတ္သံ အမတ္နဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တယ္လို႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားၿပီး တ႐ုတ္သံ႐ုံးရဲ့ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွာလည္း ဒီလက္မွတ္ေရးထိုးျခင္းကို အတည္ျပဳထားတယ္။ ျမန္မာစစ္အုပ္စုရဲ့ အတိုက္ အ ခံေတြကေတာ့ တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ေရြးေကာက္ခံေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီး ဖမ္း ဆီး ထိန္းသိမ္းထားတဲ့ လုပ္ရပ္ကို က်ဴးလြန္တဲ့ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းမႈကို ေထာက္ခံတယ္လို႔ စြပ္စြဲထားၾက ပါ တယ္။

ေပက်င္းအစိုးရကေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ပယ္ခ်လိုက္ၿပီး သူဟာ ဒီအက်ပ္အတည္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒသ တြင္း သံတမန္ေရးကို ေထာက္ခံေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့တယ္။ လတ္တေလာ ႏွစ္ေတြအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံမွာ နိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ ေရနံနဲ႔သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းေတြ ဖြင့္လွစ္ျခင္းနဲ႔ စီးပြားေရးဇုန္မ်ားနဲ႔ အဓိကဆိပ္ကမ္း ဖြံ့ၿဖိဳးေရးအတြက္ စီမံကိန္းေတြနဲ႔အတူ တ႐ုတ္ရဲ့ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ျမင့္တက္လာခဲ့တယ္။

၂၀၁၉ စက္တင္ဘာ ၁၄ ရက္ေန႔ ဂ်ပန္နိုင္ငံထုတ္ Nikkei Asian Review သတင္းစာမွာ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ Toru Takahashi က တ႐ုတ္-ျမန္မာ ဆက္စပ္ပတ္သက္မႈကိစၥနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနအထား ပထဝီနိုင္ငံ ေရး ေလ့လာသုံးသပ္ခ်က္ ေဆာင္းပါးတစ္ေစာင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းက အျဖစ္အပ်က္ေတြ ဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံအတြက္ ပိုမို အက်ိဳးအျမတ္ရရွိေနတာကို ျမင္ေတြ႕လာရၿပီး၊ ျမန္မာအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရးရႈ ေထာင့္ကို အေလးထားေနတဲ့ အေမရိကန္ရဲ့ အျမင္ကို ေျပာင္းလာေစတယ္လို႔ တို႐ူတာကာဟာရွီကသူ႔ေဆာင္း ပါးမွာ သုံးသပ္တင္ျပထားတယ္။

ေဆာင္းပါးမွာ တာကာဟာရွီက အေမရိကန္ဟာ ျမန္မာစစ္အစိုးရလက္ထက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အ    ေပၚ အေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအေပၚ ဆက္တိုက္ ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္ခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ ျမန္မာျပည္မွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈ မလုပ္ဖို႔ ပိတ္ပင္ တားျမစ္ခဲ့တယ္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ တက္လာၿပီးေနာက္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေျပာင္းလဲမႈကို အေထာက္အကူျပဳတဲ့အေနနဲ႔ အေမရိကန္က ဒဏ္ခတ္အေရးယူထားမႈေတြ ကို တဆင့္ခ်င္း ေလၽွာ့ခ်ေပးခဲ့တယ္လို႔ သူ႔ေဆာင္းပါးမွာ ေထာက္ျပထားတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ အစိုး ရအဖြဲ႕ ျမန္မာနိုင္ငံကို ဦးေဆာင္ခြင့္ရလာခ်ိန္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္မွာ အေမရိကန္က စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈ အားလုံးကို ႐ုပ္သိမ္းေပးခဲ့တယ္။

ဒါေပမဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အာဏာရရွိၿပီး မၾကာမီ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အျငင္းပြားဖြယ္ ျပႆနာ ႀကီး တစ္ခု ေပၚေပါက္ခဲ့တယ္။ ျပႆနာက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ဘဂၤလီ (ရိုဟင္ဂ်ာ)ျပႆနာ ျဖစ္ ေၾကာင္း ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။ အဆိုပါ အမႈကိစၥဟာ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္နဲ႔ ပတ္သက္တယ္လို႔ အေမရိကန္က ေကာက္ခ်က္ခ်ၿပီး ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆို႔မႈ အသစ္ခ်မွတ္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ တဖက္မွာ အေမရိကန္နဲ႔ ဂ်ပန္ ပူးေပါင္းၿပီး ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာ ေဟာေျပာပြဲတစ္ခု ၾသဂုတ္လ ၂၀ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္မွာ က်င္းပခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈလုပ္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ေနေၾကာင္းလည္း ထို စဥ္ က အေမရိကန္သံအမတ္ႀကီး စေကာ့မာဆီရယ္က ေျပာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုသည္။ ဒီအခ်က္က အေမရိကန္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာျပည္ကို စိုးရိမ္ေပမယ့္ အျခားတဖက္မွာ သူတို႔အဝန္းအဝိုင္းအတြင္း ျမန္မာကို ဆြဲေခၚခ်င္ေနေၾကာင္း Toru Takahashi က သုံးသပ္ထားတယ္။

တ႐ုတ္က အိႏၵိယသမုဒၵရာဘက္ဆီ ထြက္ေပါက္ရေရးအတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း တည္ေဆာက္လာတဲ့အေပၚ အေမရိကန္က စိုးရိမ္တႀကီး ေစာင့္ၾကည့္ရမယ့္ အေျခအေန ျဖစ္လာတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းဟာ တခ်ိန္မွာ သီရိလကၤာနိုင္ငံရဲ့ ဟမ္ဘန္တိုတာ ဆိပ္ကမ္းလို ျဖစ္လာမွာကို အေမရိကန္က စိုးရိမ္ေနတယ္လို႔ အာဆီယံ သံတမန္တစ္ဦးက ေျပာေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္က ဆိုတယ္။

တ႐ုတ္က အဲဒီဆိပ္ကမ္းကို စစ္ေရးအရ အသုံးျပဳလာနိုင္တယ္လို႔ အေမရိကန္က သံသယရွိေနေၾကာင္း (သံ တမန္တစ္ဦးကို ကိုးကားၿပီး) ေဆာင္းပါးမွာ ေဖာ္ျပတယ္။ ပါကစၥတန္ မွာလည္း ဂြါဒါဆိပ္ကမ္းကို တ႐ုတ္က ၄၃ ႏွစ္ ငွားထားတယ္။ ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္း၊ သီရိလကၤာဆိပ္ကမ္းနဲ႔ ပါကစၥတန္ဆိပ္ကမ္း ၃ ခုဟာ အိႏၵိယသမုဒ ၵရာအတြင္း မဟာဗ်ဴဟာ ဆိပ္ကမ္းေတြ ျဖစ္လာမယ့္အေရးကို အေမရိကန္က စိုးရိမ္ေနေၾကာင္း ေဆာင္းပါးရွင္ က ဆိုတယ္။

ေဖာ္ျပပါ အခင္းအက်င္းကို ၾကည့္ရင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံက ျမန္မာျပည္ေျမာက္ပိုင္း တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရး ကိစၥကို ဘာေၾကာင့္ အေလးအနက္ထားေနေၾကာင္း ျမင္နိုင္တယ္။ ျမန္မာျပည္ရဲ့ နိုင္ငံေရး စီးပြားေရးအခင္းအက်င္း တည္ၿငိမ္ဖို႔ တ႐ုတ္ျပည္အတြက္ အေရးပါသလို၊ တ႐ုတ္နဲ႔ အာဏာခ်ိန္ခြင္လၽွာညႇိေနတဲ့ အိႏၵိယ၊ အေမရိကန္၊ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုးရီးယားနဲ႔ အာဆီယံနိုင္ငံေတြအတြက္လည္း အေရးပါေနတယ္။ 

ျမန္မာျပည္သူေတြကိုယ္တိုင္လည္း တ႐ုတ္ရဲ့ ၾသဇာအာဏာခ်ဲ႕ထြင္မႈ စက္ကြင္းအတြင္းက ႐ုန္းထြက္ဖို႔ အား ထုတ္ေနခ်ိန္လည္း ျဖစ္တယ္။ တ႐ုတ္ရဲ့ ေခတ္သစ္ကိုလိုနီ စက္ကြင္းအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံ က်ေရာက္မသြား ေအာင္ ႐ုန္းကန္ေနရေၾကာင္း ေတြ႕နိုင္တယ္။

ဒီအေတာအတြင္း နိုဝင္ဘာ ၁၅ ရက္ေန႔က တ႐ုတ္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အာရွေရးရာ အထူးသံတမန္ မစၥ တာဆြန္းေကာ္ရွန္းဟာ နစကဥကၠ႒နဲ႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့တယ္လို႔ မီဒီယာသတင္းေတြအရ သိရတယ္။ နစကဥကၠ႒နဲ႔ ဆြန္းေကာ္ရွန္းတို႔ ေတြ႕ဆုံရာမွာ နစကရဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ ၅ ရပ္ ခ်မွတ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈ အေျခအေန၊ ျပည္သူေတြ ေရြးခ်ယ္တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကေရစီ လမ္းေၾကာင္းေပၚ ဆက္လက္ေလၽွာက္လွမ္းနိုင္ေရး ေဆာင္ရြက္ေနမႈအေျခအေန၊ ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္နိုင္ငံမ်ားအတြင္း ဆက္ဆံေရး အေျခအေန၊ တ႐ုတ္နိုင္ငံနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕ရဲ့ ဆက္ဆံေရးအေျခအေန၊ ျမန္မာျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကိစၥနဲ႔ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးမႈ အေျခအေနေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတယ္လို႔ နစက က သတင္းထုတ္ျပန္ခဲ့တယ္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အာရွေရးရာ အထူးသံ ဆြန္းေကာ္ရွန္းရဲ့ ျမန္မာခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာဆို ရာမွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ညႇိႏွိုင္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးေရးကို ေထာက္ခံတယ္လို႔ နိုဝင္ဘာ ၁၆ ရက္ ပုံမွန္သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာခြင့္ရသူ ေက်ာက္လိက်န္းက ေျပာဆိုသြားေၾကာင္း တ႐ုတ္မီဒီယာ CRI မွာ ေဖာ္ျပတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တ႐ုတ္ရဲ့ အျမင္သေဘာထားက ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ အခန္းက႑ကို အေလး အ နက္မထားတာ ေတြ႕ရတယ္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ ျမန္မာ့အေရး ၾကားဝင္လိုမႈက ပိုေနျမဲ-က်ားေနျမဲ Status quo ျဖစ္ေရး၊ တနည္းအားျဖင့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံေအာက္ ျပန္သြားေရး ျဖစ္ေနတယ္။ အဓိကကေတာ့ သူ႔ရဲ့ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံထားတဲ့ စီးပြားေရးစီမံကိန္းေတြ ဆက္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးျဖစ္ၿပီး၊ ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြကို စစ္တပ္နဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေစ ခ်င္ တဲ့သေဘာ ျဖစ္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းကို အျမန္အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး အိႏၵိယ သမုဒၵရာဘက္ ထြက္ေပါက္ရေရးကို အေဆာတလ်င္ လုပ္လိုတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့တည္ၿငိမ္ေရးကို လိုလားေန တာ ျဖစ္တယ္။ တ႐ုတ္-ျမန္မာ စီးပြားေရးစႀကႍ (CMEC) ကို တရားဝင္ဆက္လက္ တည္ေဆာက္လိုတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းကို ျမန္ျမန္ ေစ့စပ္ ေျပၿငိမ္းေစလိုတာ ျဖစ္တယ္။

ဒါေပမဲ့ လက္ရွိ ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရး ဆင္ႏႊဲေနၾကတဲ့ အင္အားစုမ်ားအပါအဝင္ ျမန္မာျပည္သူေတြကေတာ့ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အခိုင္အမာ ကာကြယ္ေနၾကၿပီး၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံေအာက္ကို ျပန္မသြားေတာ့ ေၾကာင္း အတိအလင္း ေျပာၾကားထာၿပီး ျဖစ္တယ္။ နိုင္ငံေရးမွာ ၀န္ထမ္းအဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္ကို ဆက္ လက္ပါ၀င္ခြင့္မေပးနိုင္ေတာ့ေၾကာင္း အဓိက ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုေတြက သေဘာထားေတြ ရွင္း ရွင္း လင္းလင္း ေဖာ္ျပေနၾကတာ ကမၻာသိကိစၥ ျဖစ္တယ္။

လာမယ့္ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာ အေရွ႕ေတာင္အာရွနိုင္ငံမ်ားအဖြဲ႕ (ASEAN) အလွည့္က် ဥကၠ႒ေနရာကို ကေမၻာ ဒီး ယားနိုင္ငံက ရရွိမွာ ျဖစ္တယ္။ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံဟာ တ႐ုတ္ၾသဇာ လႊမ္းမိုးမႈခံေနရတဲ့အတြက္ ျမန္မာကိစၥ ၥနဲ႔ပတ္သက္လို႔ တ႐ုတ္အလိုက် ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေျခလွမ္းျပင္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ အာဆီယံနိုင္ငံေတြထဲမွာ ကေမၻာဒီယားဟာ တ႐ုတ္အေႂကြး အမ်ားဆုံး ရယူထားတဲ့ နိုင္ငံလို႔ ဆိုတယ္။

၂၀၂၀ ခုႏွစ္တုန္းက ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံရဲ့ နိုင္ငံျခားေႂကြးၿမီ စုစုေပါင္းရဲ့ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ တ႐ုတ္ထံက ေခ်း ေငြျဖစ္တယ္လို႔ ဘ႑ာေရးနဲ႔ စီးပြားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ့ တာဝန္ခံဝန္ႀကီး Vongsey Vissoth က ေျပာခဲ့ဖူးတယ္။ ကေမၻာဒီးယား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား သုေတသနအဖြဲ႕ (BRIC) ရဲ့ တာဝန္ခံျဖစ္သူ Hiroshi Suzuki က Khmer Times သတင္းစာ (Business July 13, 2020) ကို ေျပာၾကားခဲ့ရာမွာေတာ့ တ႐ုတ္က ကေမၻာဒီးယားအေပၚ တင္ရွိတဲ့ ေႂကြးၿမီဟာ နိုင္ငံ့ေႂကြးၿမီစုစုေပါင္းရဲ့ ၄၇ ဒသမ ၄၈ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုတယ္။ ၂၀၂၁ မွာ တ ႐ုတ္ေႂကြးၿမီ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀ ဘီလီယံ အထိေခ်းယူထားတယ္လို႔ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ေဖာ္ျပတာ ေတြ႕ရတယ္။

ကေမၻာဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က ျမန္မာစစ္ေကာင္စီ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဝဏၰေမာင္လြင္နဲ႔ ကေမၻာဒီး ယားနိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဖႏြမ္းပင္မွာ ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္ေန႔က ေတြ႕ဆုံခဲ့တယ္။ လာမယ့္ ဇန္နဝါရီလဆန္းမွာ ကေမၻာ ဒီးယား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ ေနျပည္ေတာ္ကို သြားဖို႔ရွိေၾကာင္းလည္း သတင္းထြက္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေ မၻာဒီးယားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အေနနဲ႔ ျမန္မာ အာဏာသိမ္းစစ္ေကာင္စီကို အေလၽွာ့ေပး လိုက္ေလ်ာတာမ်ိဳးမလုပ္ဖို႔ အေမရိကန္ အႀကီးတန္း တာဝန္ရွိသူ Derek Chollet က တိုက္တြန္းလိုက္တာ ေတြ႕ရတယ္။ အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရးဌာန အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Derek Chollet က ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံ၊ ဖႏြမ္းပင္ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေခတၱေရာက္ ရွိသြားခ်ိန္ ဒီဇင္ဘာ ၁၀ ရက္ေန႔က အဲဒီလို တိုက္တြန္းခဲ့ေၾကာင္း သိရတယ္။

“ထိေတြ႕ဆက္ဆံတာကို အေမရိကန္က မဆန႔္က်င္ပါဘူး။ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ က်ေနာ္တို႔ သံ႐ုံးရွိေနဆဲပါ။ ဒါေပ မဲ့ လည္း ထိေတြ႕ဆက္ဆံမႈဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိဖို႔လိုၿပီး တန္ဖိုးမဲ့ မျဖစ္ရဘူးဆိုတာ က်ေနာ္တို႔ဘက္မွာ သိပ္ရွင္း လင္း ပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ စစ္မွန္တဲ့ တိုးတက္မႈရဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ျမင္ေတြ႕ခ်င္ပါတယ္” လို႔ မစၥတာ Chollet က ေျပာပါတယ္။ (VOA News)

ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရပ္တန႔္ၿပီး မူလအေျခအေနကို ျပန္ေရာက္ဖို႔ တခု တည္းေသာ နည္းလမ္းဟာ သက္ဆိုင္သူေတြအၾကား ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္းေရးနဲ႔ ရင္ၾကားေစ့ေရးကတဆင့္သာ ျဖစ္မယ္လို႔ ယုံၾကည္တဲ့အေၾကာင္း ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ ကေမၻာဒီးယား သံ႐ုံးက သူတို႔ေဖ့စ္ဘြတ္မွာ ေရးထား တယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြ တည္ၿငိမ္မႈနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေစဖို႔အတြက္ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္၊ အာဆီယံဥကၠ႒ရဲ့ လုပ္ ပိုင္ခြင့္အတြင္းကေန အစြမ္းကုန္ ႀကိဳးပမ္းသြားမယ့္အေၾကာင္း၊ အခက္အခဲ ၾကဳံေတြ႕ေနရခ်ိန္ေတြမွာ ကေမၻာ ဒီးယားနိုင္ငံဟာ ျမန္မာနိုင္ငံ၊ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔အတူ ရပ္တည္ပါေၾကာင္း ကေမၻာဒီးယားသံ႐ုံးရဲ့ ထုတ္ျပန္ ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားတယ္။

ဘ႐ူနိုင္းနိုင္ငံက အလွည့္က်ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ယူ က်င္းပခဲ့တဲ့ ေအာက္တိုဘာ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြး ပြဲမွာ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကို မဖိတ္ၾကားခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ၂၀၂၂ ခုႏွစ္မွာ က်င္းပမယ့္ အာဆီယံအစည္းအေဝးမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ အဖြဲ႕ဝင္ ၁၀ နိုင္ငံစလုံး အစည္းအေဝး တက္သင့္တယ္လို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဟြန္ဆန္က ေျပာ ၾကားထားတဲ့ အခ်က္ဟာ တ႐ုတ္နိုင္ငံရဲ့ အလိုက် ျဖစ္ေနေၾကာင္း ျမင္သာတယ္။ ဒီေတာ့ တ႐ုတ္ၾသဇာမ ကင္း တဲ့ (ASEAN) အလွည့္က် ဥကၠ႒ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံရဲ့ ျမန္မာ့အေရး ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္မယ့္ အလားအလာ ဟာ တ႐ုတ္ရဲ့ လမ္းညႊန္မႈအတိုင္း ျဖစ္လာဖြယ္ရွိေနပါတယ္။

အာဆီယံ ဥကၠ႒ျဖစ္လာမယ့္ ကေမၻာဒီးယားအေနနဲ႔ တ႐ုတ္မူအတိုင္း ျမန္မာ့အေရးကို ေစ့စပ္ေပးဖို႔ တြန္းအား ေပးလိုပုံ ရပါတယ္။ ျမန္မာ့အေရး ေဆာင္ရြက္ရာမွာ စိတ္ရင္းေကာင္းနဲ႔ ပါ၀င္ခ်င္တာ ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္သူလူ ထု ရဲ့ လိုလားေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ျမင္ေအာင္ ၾကည့္သင့္တယ္။ ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရးမွာ ျပည္သူေတြ အ ဆက္ မျပတ္ ေဖာ္ျပေနၾကတဲ့ ဆႏၵသေဘာထားေတြကို တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနနဲ႔ မသိက်ိဳးကၽြံလုပ္ေနရင္ေတာ့ ေရရွည္မွာ ျမန္မာျပည္သူေတြ ၿငိဳျငင္တာ ခံရပါလိမ့္မယ္။ အရင္းခံအားျဖင့္ ဂ်င္နေရးရွင္း-ဇီးေတြ ေရွ႕ေဆာင္ ေနတဲ့ ျမန္မာ့ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရးဟာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္ကို ျပန္မသြားေတာ့ဘူးလို႔ ေၾကညာထားတာ ကို တ႐ုတ္နဲ႔ အာဆီယံနိုင္ငံေတြ သတိျပဳသင့္တယ္။ အာဏာရွင္တို႔ အလိုက် ဖန္တီးထားတဲ့ အတုအေယာင္ ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာကိုယ္ ဖန္တီးခြင့္ရွိတဲ့ ဒီမိုကေရစီ မ်ိဳးကို ေတာင္းဆိုေနၾကတာ ျဖစ္တယ္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံနဲ႔ ကေမၻာဒီးယားနိုင္ငံတို႔ဟာ ျမန္မာ့ အိမ္နီးခ်င္းေကာင္း ျဖစ္ေၾကာင္းျပသလိုရင္ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ ဆႏၵကို ေလးစားဖို႔ လိုတယ္။ ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္ကို အသိ အမွတ္ျပဳဖို႔ လိုတယ္။ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန႔္က်င္ရႈတ္ခ်ဖို႔ လိုတယ္။ ျမန္မာျပည္သူေတြဘက္က ရပ္တည္ဖို႔ လိုတယ္။

အဲဒီလိုမဟုတ္ဘဲ ျမန္မာျပည္မွာ စစ္အာဏာရွင္ေတြ ျပန္လည္ေခါင္းေထာင္ခြင့္ရေအာင္ ေရႊျပည္ေအးတရား ေဟာၿပီး ဥပေဒမူေဘာင္အတြင္း ညႇိႏွိုင္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္ အေျဖရွာပါလို႔ ေျပာေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တ႐ုတ္နိုင္ငံနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႕ဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ့ ဆႏၵကို မေလးစား႐ုံမက ဆန႔္က်င္ရာ ေရာက္ေနပါလိမ့္ မယ္။ ။

ေကာင္းေဇလူ

Link : Here

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */