" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Saturday, September 4, 2021

ျမန္မာ့ အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္စဥ္ေႏွာင္းပိုင္း ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ဆက္ဆံေရး၏ ပထဝီဝင္နိုင္ငံေရး: ျမန္မာ့အာဏာသိမ္းမႈ ၿဖစ္စဥ္တြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ မဟာဗ်ဴဟာ‌ေျမာက္တြက္ခ်က္မႈ မ်ား

BY TEACIRCLEOXFORD
POSTED ON JULY 26, 2021

 ( For Reference Only )

ေအာက္ပါ ေဆာင္းပါးအား Tea Circle တြင္ ဇြန္လ ၇ ရက္ေန႔ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ေဆာင္းပါးရွင္ Julian (ကေလာင္အမည္) သည္ ယခု ေဆာင္းပါးတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ထား ရွိေသာ ပထဝီနိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ တြက္ခ်က္မႈမ်ားႏွင့္ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ေဆြးေႏြးေရးသားထားသည္။

ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈ စတင္ျဖစ္ပြားခဲ့ခ်ိန္မွစ၍ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ကန႔္ကြက္ဆန႔္က်င္ဆႏၵျပသူမ်ားႏွင့္ အမ်ားျပည္သူတို႔သည္ ျမန္မာျပည္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္စဥ္တြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ႐ုရွားနိုင္ငံတို႔ လၽွိဴ႕၀ွက္စြာ အားေပးအားေျမႇာက္ျပဳျခင္းမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု သံသယမ်ား ရွိေနၾကေသာ္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံကမူ ထိုအခ်က္ကို ျငင္းဆိုသည္။ ၄င္းသံသယျဖစ္စဥ္မ်ားအနက္ တစ္ခုမွာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း ရန္ကုန္မွ ကူမင္းသို႔ ပ်ံသန္းေျပးဆြဲေသာ ပစၥည္းတင္ ေလေၾကာင္းလိုင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး ႏွစ္နိုင္ငံစလုံးကမူ ၄င္းပ်ံသန္းမႈမ်ားသည္ ပုံမွန္ ပင္လယ္စာ သယ္ယူပို႔ေဆာင္သည့္ ခရီးစဥ္မ်ားဟုသာ တုန႔္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုျဖစ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ တ႐ုတ္ နိုင္ ငံအေနျဖင့္ နည္းပညာမ်ားႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားကို ျမန္မာ့ အာဏာသိမ္း စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအား ပံ့ပိုးေပးေန ၾကသေလာ စသည့္ မွန္းဆမႈမ်ား တိုးပြားလာခဲ့သည္။

၄င္းျဖစ္ရပ္မ်ား၏ အက်ိဳးဆက္အ‌ေနျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္း၌ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေပၚ မေကာင္းျမင္မႈမ်ား၊ ဆန႔္က်င္ မုန္းတီးသည့္ ခံစားခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္တိုးပြားလာခဲ့သည္။ ဥပမာအေနျဖင့္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ကန႔္ကြက္ ဆႏၵျပသည့္ လူထုအား စစ္အာဏာရွင္မ်ားမွ ရက္စက္စြာမၿဖိဳခြဲခင္ အေစာပိုင္းေန႔ရက္မ်ားတြင္ပင္ ျမန္မာ နိုင္ငံ ရွိ တ႐ုတ္သံ႐ုံးေရွ႕တြင္ သြားေရာက္ဆႏၵထုတ္ေဖာ္မႈမ်ား ရွိခဲ့ၾကသည္။ တင္းမာမႈမ်ားျမင့္တက္လာေသာအခါ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ့စစ္တပ္အား ပံ့ပိုးကူညီေနသည္ဆိုသည့္ အျမင္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထု၏ေဒါသမ်ား ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းရွိ တ႐ုတ္ေရနံပိုက္လိုင္းမ်ားကို မီးရွို႔ဖ်က္ဆီးမည္အထိ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ား တိုးပြား လာခဲ့သည္။

တင္းမာမႈအရွိန္ အထူး ျမင့္တက္ခဲ့ေသာ ျဖစ္စဥ္မွာ ရန္ကုန္တိုင္းအတြင္းရွိ လွိုင္သာယာ စက္မႈဇုန္တြင္ တ႐ုတ္ နိုင္ ငံမွ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံထားေသာ စက္႐ုံတစ္႐ုံ မတ္လ ၁၄ ရက္ေန႔တြင္ မီးရွို႔ဖ်က္ဆီးခံရေသာအခါ တ႐ုတ္သံ႐ုံး အေနျဖင့္ ၄င္းျဖစ္ရပ္အၿပီး ေန႔တြင္းခ်င္းပင္ ေၾကျငာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုေၾကျငာခ်က္တြင္ (မည္သူမည္ ၀ါ က်ဴးလြန္သည္ တိက်ေသခ်ာမႈ မရွိခ်ိန္တြင္ပင္) အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ရပ္တန႔္ရန္ႏွင့္ အျပစ္က်ဴးလြန္ သူ မ်ား ကို အေရးယူနိုင္ေရးအတြက္ အာဏာပိုင္မ်ားအေနျဖင့္ ထိေရာက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေျပာ ဆို ထားေသာ္လည္း ထိုေန႔ တစ္ရက္တည္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ ရက္စက္ၾကမ္းတမ္း ေသာ ၿဖိဳခြဲမႈမ်ားႏွင့္ အစုလိုက္၊​အျပဳံလိုက္ လူသတ္မႈက်ဴးလြန္ျခင္းမ်ားကိုေတာ့ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားျခင္း မရွိ ေပ။ ထို႔ျပင္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢလုံျခဳံေရးေကာင္စီအေနျဖင့္ ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ကန႔္ကြက္ျပစ္တင္ရႈံခ် ရန္၊ စစ္တပ္မွ အၾကမ္းဖက္မႈက်ဴးလြန္ေနမႈမ်ားကို ခ်က္ခ်င္းရပ္တန႔္ရန္၊ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ားကို ျပန္ လႊတ္ေပးရန္ႏွင့္ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚ ျပန္လည္ေလၽွာက္လွမ္းရန္စသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖေ ဖာ္၀ါရီလ ေလးရက္ႏွင့္ ဧၿပီလ တစ္ရက္ရွိ Press Statement မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ မတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔ တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ Presidential Statement တြင္လည္းေကာင္း ထည့္သြင္းတိုက္တြန္း ထုတ္ျပန္ရန္ ဘုံ သေဘာတူညီမႈမ်ားရရွိခဲ့ေသာ္လည္း တ႐ုတ္သံတမန္မ်ားအေနျဖင့္ ၄င္းေၾကျငာခ်က္ပါ အခ်ိဳ႕ စာသား မ်ား အား အားေပ်ာ့သြားေစရန္အလို႔ဌာ ပိုမိုေပ်ာ့ေျပာင္းေသာ အသုံးအႏႈန္းမ်ားကို အစားထိုးရန္ အႀကံျပဳခဲ့ၾက သည္။ ဥပမာအေနျဖင့္ “နိုင္ငံတကာမွ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္” စသည္အသုံးအႏႈန္းကို ပိတ္ပင္ခဲ့ၿပီး ၄င္းအစား “လိုအပ္ေသာ အဆင့္မ်ားကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားရန္” ျဖင့္လည္းေကာင္း၊​ “လူသတ္မႈ” ဆိုသည့္ စကားလုံးအား “လူေသဆုံးမႈ” ဆိုသည့္ စကားလုံးျဖင့္ အစားထိုးသုံးစြဲရန္လည္းေကာင္း ေတာင္း ဆို ခဲ့သည္ကို ‌ေတြ႕ရသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို တုန႔္ျပန္ပုံသည္ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ ရႈပ္ေထြး  ေနေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ယခုအခ်ိန္ကာလအထိ တုန႔္ျပန္ပုံမ်ားကို နားလည္နိုင္ရန္အတြက္မူ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာ‌ေျမာက္ တြက္ခ်က္ မႈမ်ား၊ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းႏွင့္ ေဒသတြင္းသာမက တစ္ကမၻာလုံးအေပၚ လႊမ္းမိုးရန္ စိတ္ဆႏၵရွိျခင္းမ်ားကို ခြဲျခမ္းေလ့လာသုံးသပ္ရန္ လိုအပ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္၍ ယခုေဆာင္းပါးတြင္ ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရး ကိစၥရပ္မ်ားတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ရပ္တည္မႈ၊ တ႐ုတ္ နိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒႏွင့္ လက္ရွိ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးအက်ပ္ အ တည္းတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ဆက္ႏြယ္မႈတို႔ကို ေလ့လာသုံးသပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ နိုင္ငံအေပၚတြင္ မည္သည့္ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ရွိေနသနည္း? တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ အျခား နိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း မျပဳသည့္ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒမွာ အဘယ္နည္း? ၄င္းမူ ဝါဒ ၏ လတ္တေလာျမန္မာနိုင္ငံအေရးကိစၥမ်ားအေပၚ အျငင္းပြားမႈမ်ားမွာ မည္သည့္အရာ အမ်ားျဖစ္ သ နည္း? ၄င္းအျခင္းအရာမ်ားသည္ ျမန္မာ့လတ္တေလာ နိုင္ငံေရး အက်ပ္အတည္းႏွင့္ မည္သို႔မည္ပုံ ပတ္ သက္ ေနပါသနည္း?

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ထားရွိေသာ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ား


တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ နိုင္ငံအေနာက္ေတာင္ ေဒသရွိ ကုန္းတြင္းပိတ္ ယူနန္ခရိုင္အတြက္ စားနပ္ရိကၡာႏွင့္ စြမ္း အင္လုံျခဳံမႈကို ပံ့ပိုးရန္အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ အေရးပါသည့္ ကုန္စည္ကူးသန္းမႈမ်ားႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈ ဆိုင္ရာ ဆက္ဆံေရးမ်ားရွိပါသည္။ ဥပမာေပးရေသာ္ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ ယူနန္ခရိုင္ကို ခ်ိတ္ဆက္ထား ေသာ ျမန္မာ-တ႐ုတ္ ေရနံပိုက္လိုင္းသည္ ယူနန္ေဒသအတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ေသာ စြမ္းအင္လုံျခဳံမႈကို ေပး လ်က္ရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ၂၁ ရာစုတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအတြက္ လမ္းပန္းအေဆာက္အအုံဆိုင္ရာ အႀကီးမားဆုံး ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္ေသာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း၊ လမ္းတစ္စင္း” စီမံကိန္း အတြက္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံ သည္ မရွိမျဖစ္ အေရးႀကီးေသာ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုအေနျဖင့္ ပါ၀င္ပါသည္။ ၄င္း စီမံကိန္းအမ်ားစုသည္ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ လာေရာက္လည္ပတ္စဥ္က လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳထားေသာ စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္ပါသည္။​ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း၊ လမ္းတစ္စင္း” စီမံကိန္း မ်ား သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းႏွ႕င္ အိႏၵိယသမုဒၵရာကို ခ်ိတ္ဆက္ထားသည့္ အတြက္လည္း ျမန္မာ နိုင္ငံသည္ ၄င္းစီမံကိန္းမ်ားအတြက္ ပထဝီ၀င္အေနအထားဆိုင္ရာ အဓိကအေရးအႀကီးဆုံး အခန္းက႑တြင္ ပါ၀င္ေနျခင္းျဖစ္သည္။​

ထို႔ျပင္ အိႏၵိယသမုဒၵရာသည္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အေရးႀကီးသည့္ အစိတ္အပိုင္း တစ္ခုျဖစ္ေသာ “သမုဒၵရာႏွစ္စင္း မဟာဗ်ဴဟာ” အတြက္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါသည္။ ၄င္းမဟာဗ်ဴဟာကို အရွင္း လင္းဆုံး ဖြင့္ဆိုရလၽွင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ အာရွပစိဖိတ္ေဒသတြင္းရွိ အျခားေသာနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ပထဝီ၀င္ နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အင္အား ခ်ိန္ခြင္လၽွာကို ထိန္းညႇိရန္၊ ပစိဖိတ္ႏွင့္ အိႏၵိယသမုဒၵရာတို႔တြင္ နိုင္ငံေရးအရ ပိုမို လႊမ္းမိုးနိုင္ရန္ ႀကိဳးစားျခင္းျဖစ္ၿပီး ၄င္းအစီအမံမ်ားမွတစ္ဆင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထဝီနိုင္ငံေရး ၾသဇာကို ေဒသ တြင္းသာမက တစ္ကမၻာလုံးတြင္ ခ်ဲ႕ထြင္ရန္ျဖစ္သည္။ ပစိဖိတ္သမုဒၵရာအတြင္းတြင္မူ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထဝီ ၀င္နိုင္ငံေရးအတြက္ ပင္မ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားမွာ ဂ်ပန္နိုင္ငံ၊ ေတာင္ကိုးရီးယားနိုင္ငံ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ေရတပ္စခန္းမ်ား၊ ထိုင္၀မ္နိုင္ငံႏွင့္ ၾသစ‌ေၾတးလ်နိုင္ငံတို႔ ျဖစ္ၾကသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ စီးပြားေရးက  ႑ႏွင့္ ကုန္စည္စီးဆင္းမႈကို တိုးျမႇင့္ၿပီး ရပ္၀ေးပင္လယ္ေဒသမ်ားတြင္ပါ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈရေစရန္ ရည္ မွန္း ႀကိဳးစားမႈအတြက္ အိႏၵိယသမုဒၵရာသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ၄င္းရည္မွန္းခ်က္ျပည့္၀ေစရန္ ျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္ သည့္ အေနအထားတြင္ တည္ရွိသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ျမင္ရန္အတြက္ ေဒသတြင္းတြင္ အႀကီးမားဆုံး ပထဝီ ၀င္နိုင္ငံေရး စိန္ေခၚမႈျဖစ္ေသာ အိႏၵိယနိုင္ငံကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္လည္း အိႏၵိယသမုဒၵရာကိုယ္၌ သည္ပင္ လၽွင္ အေရးပါေသာ က႑တြင္ တည္ရွိေနျပန္သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ “ပုလဲသြယ္မ်ား” ဟုေခၚဆိုသည့္ မဟာဗ်ဴဟာျဖင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံကို ဧရာမ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးအေဆာက္အအုံမ်ား၊ ေရတပ္စခန္းမ်ားႏွင့္ အျခား အေျခခံအေဆာက္အအုံမ်ားအသုံးျပဳ၍ စီးပြားေရးအရေရာ၊ စစ္ေရးအရပါ လႊမ္းျခဳံရစ္သိုင္းရန္ ရည္မွန္း ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၄င္းမဟာဗ်ဴဟာေအာက္ရွိ အႀကီးမားဆုံး စီမံကိန္းမ်ားတြင္ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရး စၾကၤန္လမ္းေၾကာင္း၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေသာ ပါကစၥတန္နိုင္ငံ Balūchistān ခရိုင္ရွိ ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း၊ သီရိလကၤာရွိ Hambantota ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ ရခိုင္ေဒသရွိ ေက်ာက္ျဖဴေရနက္ဆိပ္ကမ္းတို႔ ပါ၀င္သည္။ လက္ရွိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အမ်ိဳးသားလုံျခဳံေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပး Jake Sullivan ၏ “Foreign Policy” မဂၢဇင္းတြင္ ေရးသားခဲ့ေသာ ေဆာင္းပါးအရ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ အေနာက္ပိစိဖိတ္ ေဒ သ တြင္သာမက ဥေရာပႏွင့္ အာရွတိုက္တြင္း ေဒသမ်ား၊ အာဖရိကတိုက္ႏွင့္ အိႏၵိယသမုဒၵရာတို႔တြင္လည္း ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးအရ တစ္ကမၻာလုံးအေပၚ လႊမ္းမိုးလိုမႈႏွင့္ တစ္ဦးတည္း အင္အားႀကီး ခ်ဳပ္ကိုင္လာမႈမ်ိဳး တည္ေထာင္ေနသည္ဟု ယုံၾကည္လာဖြယ္ရာ အေၾကာင္းအခ်က္မ်ားရွိသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံသည္ အိႏၵိယသမုဒၵရာႏွင့္ နယ္နိမိတ္ခ်င္း တိုက္ရိုက္ထိစပ္မႈရွိၿပီး တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္လည္း အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံျဖစ္သည့္အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ား ေဖာ္ေဆာင္ရန္ မရွိမျဖစ္ အေရးပါေသာ “သမုဒၵရာႏွစ္စင္း” မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ “ပုလဲသြယ္မ်ား” မဟာဗ်ဴဟာတို႔၏ ဆုံမွတ္တြင္ တည္ရွိေနသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္းရွိ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈစီမံကိန္းမ်ားသည္ စီးပြားေရးအရသာမက ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးအရပါ အေရးပါမႈႀကီးမားသည့္အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္း ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ မၿငိမ္သက္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳၿပီးေသာ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း၊လမ္း တစ္စင္း” စီမံကိန္းမ်ားကို ေအာင္ျမင္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္ရန္အတြက္ အဟန႔္အတားႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား သက္ေရာက္လာမွာကို စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ အထက္ေဖာ္ျပပါ မဟာဗ်ဴဟာႏွစ္ရပ္အတြက္ႏွင့္ စီးပြားေရးႏွင့္ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားတို႔အတြက္ လြန္စြာအေရးပါေသာ ေက်ာက္ျဖဴ‌ေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္း အေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိမည္ကို တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ လြန္စြာမွ ပူပန္မႈရွိနိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္ နိုင္ ငံ၏ အျမင္တြင္မူ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္းရွိ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ား၊ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ျပည္သူလူထု အ ၾကား စစ္ပြဲမ်ား ကာလၾကာရွည္ျဖစ္ပြားမည့္ အလားအလာမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအတြက္ အ နည္းငယ္မၽွ အေထာက္အကူမျဖစ္ေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အေရးတြင္ အက်ဴံး၀င္ ပူးေပါင္းပါ၀င္ပက္သတ္သူမွန္သမၽွအၾကား တင္းမာမႈႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းသက္သာေစရန္ အတြက္ သာ အစဥ္တစ္စိုက္ တိုက္တြန္းလ်က္ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရၿပီး ၄င္းအေၾကာင္းအရာမ်ားကိုမူ ေအာက္တြင္ ဆက္ လက္ေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ အျခားနိုင္ငံမ်ားအေပၚ ၾကား၀င္မစြက္ဖက္ေရး နိုင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒႏွင့္ အျငင္း ပြားဖြယ္ရာမ်ား


အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္စဥ္ေနာက္ပိုင္း ဒီမိုကေရစီ အေနာက္အင္အားစုမ်ားျဖစ္ၾကေသာ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္ စု၊ ၿဗိတိန္နိုင္ငံႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢတို႔သည္ အာဏာသိမ္းမႈကို ကန႔္ကြက္ျပစ္တင္ရႈံ႔ခ်ခဲ့ၿပီး ၂၀၂၀ ေရြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္အရ ေရြးေကာက္ခံကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို အာဏာျပန္လည္လႊဲေျပာင္းေပးရန္အတြက္ အစဥ္တစိုက္ တိုက္တြန္းေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။ ၿဗိတိန္နိုင္ငံသည္လည္း စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ဆန႔္က်င္တုန႔္ျပန္ရန္အတြက္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢလုံျခဳံေရးေကာင္စီတြင္ အစည္းအ၀ေးေခၚရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္ ပထမဦးဆုံးေသာ နိုင္ငံျဖစ္ သည္။​ ထို႔ျပင္ ၄င္းအေနာက္နိုင္ငံမ်ားသည္ပင္ ျမန္မာ့ ထိပ္သီးပိုင္း စစ္အာဏာရွင္မ်ားအေပၚ သံတမန္နည္း လမ္းမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ စစ္အာဏာပိုင္မ်ား၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ပစ္မွတ္ထားေသာ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈမ်ားျဖင့္လည္းေကာင္း ဖိအားေပးခဲ့ၾကသည္။ ၄င္းကဲ့သို႔ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားမွ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ကို တ႐ုတ္နိုင္ငံမွာမူ ဆန႔္က်င္ေလ့ရွိသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ နိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒမွာမူ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္ ဘန္ေဒါင္း ညီလာခံတြင္ Zhou Enlai မွ ျပဌာန္းခဲ့သည္ “ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ေရး” ကို အေျချပဳၿပီး အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးအား ၀င္ေရာက္စြက္ ဖက္ျခင္းမျပဳရန္၊​ ရန္လိုသည့္ အျပဳအမူသေဘာထားမ်ား မရွိရန္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာအတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ရန္ႏွင့္ နိုင္ငံ တကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းတြင္ အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္စိုးမႈကို ရိုေသေလးစားမႈရွိရန္ စသည့္ အခ်က္မ်ားအေပၚ အေျခခံထားျခင္းျဖစ္သည္။​ ေယဘုယ်အားျဖင့္ဆိုရေသာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ နိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ သည္ အျခားနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးကိစၥမ်ားကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ေႏွာင့္ယွက္ျခင္းမျပဳရန္ႏွင့္ နိုင္ငံ တကာ အသိုင္းအဝိုင္းအေနႏွင့္လည္း နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၏ နယ္နိမိတ္ႏွင့္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္စိုးမႈကိုေလးစား ရန္ တြန္းအားေပးျခင္းျဖစ္သည္။​

သို႔ေသာ္ျငားလည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ကမၻာ့အင္အားႀကီးနိုင္ငံအျဖစ္ ေျပာင္းလဲလာၿပီး အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ နိုင္ ငံေရးတြင္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ လႊမ္းမိုးလိုမႈႏွင့္ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား တိုးပြားလာျခင္း တို ႔ေၾကာင့္ စစ္ေအးကာလေခတ္တြင္ ၄င္းတို႔ကိုယ္တိုင္ခ်မွတ္ခဲ့သည္ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးတြင္ ၾကား ၀င္စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳရန္” ဆိုသည့္ နိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒကိုပင္ လိုက္နာရန္ အခက္အခဲမ်ားရွိလာခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ နိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႏွင့္ ပထ၀ီ၀င္နိုင္ငံေရးသည္ ယခုအခ်ိန္တြင္ တစ္ကမၻာလုံးႏွင့္ က်ယ္ျပန႔္စြာ ထိစပ္လာသည့္ အ တြက္ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရး ပဋိပကၡမ်ားသည္ ၄င္းနိုင္ငံတြင္းရွိေသာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ အက်ိဳးစီးပြား မ်ားကို ကာလရွည္ၾကာ ပ်က္စီးဆုံးရႈံးမႈမ်ားရွိလာေသာအခါ ၄င္းနိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ဝင္ ေရာက္ ပတ္သတ္ျခင္းျပဳလာျခင္းမ်ား ရွိလာသည္။ ၄င္းကဲ့သို႔ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ရာတြင္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံ သည္ အေနျဖင့္ “အျခားနိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးတြင္ ၾကား၀င္စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳ” မူ၀ါဒကို မ်က္ကြယ္ျပဳသည္ မဟုတ္ပဲ၊ လိုအပ္ခ်က္အရ ျပဳလုပ္ရေသာ ေတြ႕ဆုံညႇိႏွိုင္းေဆြးေႏြးသည့္ အျပဳသေဘာ ၾကား၀င္ပတ္သတ္မႈဟု သာ အမည္တပ္သည္။ ၄င္းတို႔အေနျဖင့္ အင္အားသုံးသည့္ ၾကား၀င္ပတ္သတ္မႈမ်ားအစား နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္းသည့္ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈအသြင္ျဖင့္သာပါ၀င္ၿပီး နိုင္ငံ တစ္နိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၾကားဝင္ပတ္သတ္ျခင္းမျပဳသည့္ စည္းမ်ဥ္းမူဝါဒကိုသာ ကိုင္စြဲထားေၾကာင္း ျငင္း ဆိုေလ့ရွိသည္။ တစ္ဖက္တြင္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏မူ၀ါဒသည္ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးတြင္ ၾကား ၀င္ ပတ္သတ္ျခင္းမျပဳ” ဆိုေသာ္လည္း ၄င္းတို႔၏ စီးပြားေရးႏွင့္ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားႏွင့္ ပက္သတ္လာပါက စစ္ ေရး အရ ကာကြယ္ရန္ လိုလားမႈရွိျခင္းကို ျမင္ေတြ႕ရသည့္အတြက္ ၄င္းမူ၀ါဒသည္ ႀကီးစြားေသာသတိျဖင့္ ေစာင့္ ၾကည့္ ခံရလ်က္ရွိသည္။​ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ အေနအထားသည္ မၾကာေသးမီကာလမွစတင္၍ ပိုမိုအား ေကာင္း လာခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ၄င္းတို႔၏ ၾကား၀င္စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳသည့္နိုင္ငံျခားေရးမူ၀ါဒ ႏွင့္ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရး အက်ိဳး စီးပြားကို ကာကြယ္ရန္ အၾကား ၀ေခြဲရခက္ေသာ အေနအထားကို ရင္ဆိုင္ရလ်က္ရွိသည္။ ဥပမာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ အေနျဖင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၄င္းတို႔၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးထိန္းသိမ္းေရး တပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားအား မာလီနိုင္ငံ သို႔ ေစလႊတ္ခဲ့ ၿခင္း သည္ သမိုင္းကာလတစ္ေလၽွာက္တြင္ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးမ်ားတြင္ ၾကား ၀င္စြက္ဖက္ျခင္း မျပဳ” ဆိုသည့္ မူ၀ါဒကို ပထမဦးဆုံးအႀကိမ္ ခ်ိဳးေဖာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားခဲ့သည့္ ေၾကာင္းက်ိဳးၿပ ေစ့ေဆာ္မႈမ်ားႏွင့္ အျဖစ္အပ်က္တို႔သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ အေန ၿဖင့္ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္းမျပဳ” ဆိုသည့္ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒႏွင့္ လက္ ေတြ႕က်င့္သုံးမႈမ်ားအၾကား ကြာဟခ်က္ရွိျခင္းမ်ားကို မီးေမာင္းထိုးျပေနသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ လတ္တေ လာ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒမ်ားကို ေထာက္ရႈသုံးသပ္ရာတြင္ ၄င္းတို႔၏ ရွိရင္းစြဲ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားတင္သာမက ၄င္း တို႔ ၏ ပိုမိုအားေကာင္းလာေသာ စီးပြားေရးႏွင့္ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားမ်ားအပါအ၀င္၊ နိုင္ငံတကာ အ သိုင္းအဝိုင္းတြင္ ၄င္းတို႔၏ အခန္းက႑ကို ကာကြယ္ရန္ ဝိုင္းဝန္းႀကိဳးပမ္းသည့္ အေနအထားမ်ားပါ ပါ ၀င္ လ်က္ရွိေၾကာင္းေတြ႕ရွိရသည္။

ျမန္မာ့အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္စဥ္တြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာမ်ားသည္ “စစ္အာဏာသိမ္းသည္” ဟုသည့္ အသုံး အႏႈန္းကို သုံးရန္ပင္ ခ်ီတုံခ်တုံျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး ယင္းအစား “အစိုးရ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အစိုးရ အဖြဲ႕၀င္မ်ား အေျပာင္းအလဲျဖစ္သည္” ဆိုသည့္ ရည္ညႊန္းခ်က္ကိုသာ အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။​ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ့ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ပြင့္လင္းစြာ ကန႔္ကြက္ျပစ္တင္ရႈံခ်ရန္ ခ်ီတုံခ်တုံျဖစ္ေသာ္ေနလည္း တစ္ဖက္တြင္ ျမန္မာ့ နိုင္ငံေရးတြင္ အက်ဳံး၀င္ပတ္သတ္သူ အစုအဖြဲ႕မ်ားအေနျဖင့္ မတူကြဲျပားမႈမ်ားကို ေဆြးေႏြးမႈစကားဝိုင္းမ်ားမွ ေျဖရွင္းရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။ ျပည္တြင္း မၿငိမ္သက္မႈမ်ား တိုးျမင့္လာသည့္အခါတြင္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရးအက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ ASEAN အဖြဲ႕၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွနိုင္ငံမ်ား၏ႀကိဳးပမ္းအား ထုတ္မႈကို တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ အားေပးေထာက္ခံမႈမ်ားျပဳလာခဲ့သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံဆိုင္ရာ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ ႀကီး ၀မ္ရိသည္ အာဆီယံနိုင္ငံ ေလးနိုင္ငံျဖစ္ေသာ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွား၊ စကၤာပူႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္နိုင္ငံ (ယင္း နိုင္ ငံမ်ားသည္ ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို အမ်ားဆုံး ဆန႔္က်င္ေျပာဆိုၾကသည့္ အာဆီယံနိုင္ငံေလး နိုင္ငံ ၿဖစ္သည္) မ်ားမွ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ မတ္လ ၃၁ ရက္ေန႔မွ ဧၿပီလ ၂ရက္ေန႔ထိ တစ္ဦးခ်င္း အသီးသီး ေတြ႕ဆုံၿပီး ျမန္မာ့အေရးကို ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ား၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ျခင္းျဖစ္စဥ္မ်ားသည္ အဖြဲ႕၀င္အားလုံး ဘုံသေဘာတူညီခ်က္မ်ားအေပၚတြင္သာ အေျခခံေသာ္လည္း ၄င္းနိုင္ငံမ်ားသည္ နိုင္ငံအ ခ်င္းခ်င္းၾကား ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္း အေျဖရွာျခင္း ႏွင့္ သံတမန္ေရးလမ္းေၾကာင္းအားျဖင့္ အကူအညီေပးနိုင္ပါ သည္။ ထို႔အျပင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးျခင္းသည္လည္း ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္း အက်ပ္အတည္းႏွင့္ ဖိအားမ်ားကို ေျပေလ့်ာေစလိုသည့္ ဆႏၵရွိေၾကာင္းႏွင့္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရး အက်ပ္အ တည္း ကို ေျဖရွင္းရန္ႀကိဳးပမ္းသည့္ အာဆီယံ၏ အခန္းက႑ကိုလည္း ေထာက္ခံအားေပးေၾကာင္းကို ေပၚ လြင္ေစပါသည္။ ၄င္းအခ်က္သည္ ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းရာတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ မဟာဗ်ဴဟာက်ေသာ သံတ မန္နည္းလမ္းကိုလည္း ျပသျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ယခုကဲ့သို႔ ျမန္မာနိုင္ငံ တြင္း ဖိအားမ်ားကို ေလ်ာ့နည္းေစလိုျခင္းသည္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ကန႔္ကြက္ဆႏၵျပၾကသည့္သူမ်ားအေပၚ စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္းႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္မ်ား၏ လူမဆန္မႈမ်ားကို သတိျပဳမူမိျခင္းမ်ားေၾကာင့္ မဟုတ္ပဲ ၄င္းနိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္းတည္ရွိေသာ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားေၾကာင့္ဟု ယူဆနိုင္ ဖြယ္ရာရွိသည္။ ထပ္မံျဖည့္စြက္ရေသာ္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡမ်ားကို ေျဖရွင္းရာတြင္ အဓိက အေရးပါေသာ ဖ်န္ေျဖသူေနရာတြင္ တည္ရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းျခင္းျဖင့္ ၄င္း၏ ေဒသတြင္းဆိုင္ရာ ပထဝီဝင္ နိုင္ ငံေ ရးအရ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈကို ျပသလိုျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျမင္ေတြ႕နိုင္သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈကို ရႈံ႔ခ်ရန္ ေႏွာင့္ေႏွးေနျခင္းႏွင့္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးအက်ပ္အ တည္းကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ အာဆီယံ၏ အခန္းက႑ကို ေထာက္ခံအားေပးျခင္းသည္ ၄င္း၏ ပထဝီ၀င္ နိုင္ ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္ေရာက္မစြက္ဖက္ေရး” နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒ တို႔အၾကား ခ်ိန္ခြင္လၽွာညႇိရန္ ႀကိဳးစားသည့္ သံတမန္နည္းလမ္းဆိုင္ရာ အားထုတ္မႈျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ အေနျဖင့္ ၄င္း၏ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း လမ္းတစ္စင္း” စီမံကိန္းႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈမ်ား ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္း နိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မႈကို လိုလားသည့္အတြက္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ေဆြးေႏြးညႇိႏွိုင္းမႈမ်ားႏွင့္ ဖ်န္ေျဖျခင္းမ်ားစသည့္ ေပ်ာ့ေျပာင္းညင္သာေသာ ၾကား၀င္ပက္သတ္မႈမ်ိဳးကို က်င့္သုံးလ်က္ရွိၿပီး၊ ျမန္မာ့စစ္ အာဏာသိမ္းမႈကဲ့သို႔ ေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေရးအတြက္ ဆိုးရြားစြာၿခိမ္းေျခာက္လ်က္ရွိေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္မူ အာဆီယံကဲ့သို႔ေသာ ေဒသတြင္း အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို မွီခိုအားျပဳၿပီး ၾကားဝင္ ဖ်န္ေျဖေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ တဖက္တြင္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ျပည္တြင္းေရးတြင္ အေ နာက္နိုင္ငံမ်ား၏ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈကို ေလၽွာ့ခ်ရန္အတြက္ စီးပြားေရးပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ကန႔္ကြက္ျခင္း၊​ ကမၻာ့ ကု လသမဂၢလုံျခဳံေရးေကာင္စီမွ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကျငာခ်က္မ်ားကို ပိုမိုအားေပ်ာ့ေသာ အသုံးအႏႈန္းမ်ားျဖင့္ အ စားထိုးေစျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ျငားလည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ၄င္း၏ အက်ိဳးစီးပြားမ်ား ျပင္း ထန္စြာ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရသည့္အခါ ၾကား၀င္စြက္ဖက္ျခင္းမ်ားရွိခဲ့သည့္ သမိုင္းရွိသည့္အတြက္ ျမန္မာ့နိုင္ငံ ေရး အတြက္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ထပ္မံၾကား၀င္စြက္ဖက္ျခင္း ျပဳမျပဳဆိုသည့္ အခ်က္သည္ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္ေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။

“တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈအေပၚ အနိုင္ျဖင့္ ေလာင္းေၾကးထပ္ထား ပါသ လား?”: ကြဲျပားေသာ ရႈေထာင့္မ်ားႏွင့္ သမိုင္းအေထာက္အထားမ်ား

 
တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ့ စစ္အာဏာသိမ္းမႈအေပၚ အနိုင္ျဖင့္ ေလာင္းေၾကးထပ္ထားျခင္း ရွိမရွိဆိုသည့္ ကိစၥရပ္ေပၚတြင္ မတူကြဲျပားေသာ၊ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ အေတြးအျမင္ႏွစ္ခုရွိသည္။ ဤေနရာတြင္ ‘ေလာင္း ေၾကး ထပ္သည္’ ဆိုသည့္ စကားရပ္သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္သည္ အာဏာကို ဆုပ္ကိုင္ ရာတြင္ ေအာင္ျမင္မည္ဟု ယုံၾကည္လက္ခံထားေသာေၾကာင့္ လိုအပ္ေသာ ေထာက္ပံ့မႈမ်ားေပးအပ္မည္။ ရ လဒ္အေနျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ေရရွည္တြင္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္ေသာ ဆက္ဆံေရးကို တည္ ေဆာက္နိုင္မည္ျဖစ္သည္ ဟူေသာ အယူျဖစ္သည္။

ပထမ ရႈေထာင့္သည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈတြင္ အႀကီးမားဆုံး ဆုံးရႈံးသူျဖစ္သည္။​ အေ ၾကာင္းမွာ ျမန္မာ့စစ္အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာရသည့္ နိုင္ငံေရး မၿငိမ္သက္မႈႏွင့္ မေရရာမႈမ်ား ျမင့္တက္လာျခင္းသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအတြက္ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း၊ လမ္းတစ္စင္း” စီမံကိန္းကို အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ရန္အတြက္ ေႏွာင့္ေႏွးမႈမ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရး ဩဇာသက္ေရာက္လႊမ္းမိုးရန္ ရည္မွန္းခ်က္ကိုလည္း အဟန႔္အတားျဖစ္ေစသည့္အတြက္ ျမန္မာ့အက်ပ္အတည္းသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအတြက္ ျပင္းထန္ႀကီးမားေသာ ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္သည္။​ ထို႔အျပင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ ယူနန္ခရိုင္အတြက္ စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္တင္းေပးေနေသာ တ႐ုတ္ဓာတ္ေငြ႕ပိုက္လိုင္းႏွင့္ အျခားေသာ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္းရွိ ကုန္ သြယ္ေရးႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈက႑မ်ား ထိခိုက္လာမွာကိုလည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံမွ စိုးရိမ္ပူပန္လ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံႏွင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ နယ္စပ္ရွိ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ (KIA)၊ အျခားေသာ လက္နက္ ကိုင္တပ္ ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔၏ ပဋိပကၡအရွိန္ႏွင့္ တိုက္ပြဲမ်ားျမင့္တက္လာမႈသည္လည္း နယ္စပ္ေဒသတြင္ လူ သားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ ႀကီးမားက်ယ္ျပန႔္သည့္သက္ေရာက္မႈမ်ား၊ နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ဆိုင္ ရာ အခက္အခဲမ်ားစသည့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား သက္ေရာက္လာေစနိုင္ပါသည္။

အျခားတစ္ဖ က္မွ အေတြးအျမင္တစ္ခုမွာမူ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို အားေပးေထာက္ခံေန သည္ဆိုသည့္ အဆို ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ နယ္နိမိတ္လုံျခဳံေရး၊ ေဒသတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ တ႐ုတ္၏ ျမန္မာ အေရးမွတစ္ဆင့္ ႐ုရွားႏွင့္ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လိုျခင္း စ သည့္ အခ်က္မ်ားအေပၚတြင္ အေျခခံသည္။ Jason Tower ၏ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္မူ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ သု ေတ သန အႀကံေပးအဖြဲ႕တစ္ခု၏ အဆိုကို ကိုးကားထားၿပီး ၄င္းအဆိုအရ ျမန္မာျပည္သူလူထု၏ အၾကမ္းမ ဖက္အာဏာဖီဆန္သည့္ CDM လႈပ္ရွားမႈမ်ားႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားျပဳေကာ္မတီ (CRPH) တို႔သည္ အေနာက္နိုင္ငံအေျခစိုက္ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အေနာက္နိုင္ငံရွိ အျခားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ရန္ပုံေငြမ်ားႏွင့္ ရပ္တည္ေနျခင္း ျဖစ္သည္ဆိုသည့္ အခ်က္ကို ထည့္သြင္း ေရးသားထား ေသာေၾကာင့္ ၄င္းအဆိုအရ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ CDM၊ CRPH ႏွင့္ ျမန္မာျပည္ အာဏာသိမ္းမႈျဖစ္စဥ္တစ္ခု လုံးကို မည္သို႔မည္ပုံ အျမင္ရွိသည္ကိုေတြ႕နိုင္ သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံတို႔၏ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ သမိုင္းေၾကာင္းဆက္ဆံေရးကို ျပန္လည္ေလ့ လာျခင္းအားျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံစစ္အာဏာသိမ္းမႈ ျဖစ္စဥ္အေပၚ ေလာင္းေၾကးထပ္ ထား ၿခင္း ရွိမရွိကို နားလည္ရန္ အေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မည္။​ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလမ်ားတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္တို႔အၾကား ဆက္ဆံေရးတြင္ အထစ္အေငါ့ မ်ား စြာ ရွိေနခဲ့ပါသည္။​ ျမန္မာ့စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ နိုင္ငံတကာမွအေရးယူပိတ္ဆို႔မႈခံခဲ့ရေသာ ကာလမ်ားတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ေထာက္ပံ့မႈမ်ားေပၚ မွီခိုခဲ့ရျခင္း၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံမွ ျမန္မာ နိုင္ငံအတြက္ ဗီတိုအာဏာသုံးကာကြယ္ေပးခဲ့ျခင္းစသည့္ ပတ္သက္မႈမ်ားရွိခဲ့ေသာ္လည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား အေန ၿဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ၾသဇာလႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္လာမႈကို အျမဲ စိုးရြံ့ေၾကာက္လန႔္ခဲ့သည့္အေလ်ာက္ တန္ျပန္ ခ်ိန္ခြင္ လၽွာညႇိရန္အတြက္ အိႏၵိယ၊ ႐ုရွား၊ ထိုင္းနိုင္ငံ၊ စကၤာပူ၊ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ မေလးရွားနိုင္ငံတို႔ျဖင့္လည္း ပူးေပါင္းဆက္ဆံေရးမ်ားကို တိုးျမႇင့္ခဲ့သည္။

၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ကာလႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဗဟိုမွခ်ဳပ္ကိုင္ေသာ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းသည့္ ကာလမ်ားတြင္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္သည့္ USDP အစိုးရလက္ ထက္တြင္လည္း ၂၀၁၁ခုႏွစ္တြင္ ျမစ္ဆုံေရကာတာ စီမံကိန္းကို ရပ္နားခဲ့သည္။ USDP အစိုးရအေနျဖင့္ျမန္မာ နိုင္ငံကို နိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းသို႔ ျပန္လည္ထိုးေဖာက္၀င္ေရာက္နိုင္ေစရန္ နိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒတစ္ရပ္ကို ခ်မွတ္ၿပီး ၄င္းတို႔အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့စဥ္ ၂၀၁၁ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ သံတမန္ေရးရာ ဆက္ ဆံမႈမ်ားကို တိုးျမႇင့္ခဲ့သည္။ USDP အစိုးရသည္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားရွိ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံတစ္ ကာဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ရာတြင္ ႀကိဳးပမ္းေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး စီးပြားေရးက႑အတြက္လည္း အေနာက္ နိုင္ ငံ မ်ား၏ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈမ်ားစြာ ဖိတ္ေခၚၿပီး လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မႈႏွင့္ လူသားခ်င္းစာနာ ေထာက္ထားမႈဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားအတြက္လည္း အေနာက္နိုင္ငံမ်ားရွိ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္း မ်ား ကို ဖိတ္ေခၚခဲ့သည္။ ၄င္းအေၾကာင္းအခ်က္မ်ားသည္ပင္လၽွင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာ့စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မ်ားအေပၚ မယုံသကၤာျဖစ္ေစမႈမ်ား သေႏၶတည္ေစေၾကာင္း သုံးသပ္ရသည္။

ထပ္မံျဖည့္စြက္ရေသာ္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Wang Yi အေနျဖင့္ ၂၀၂၀ နို၀င္ဘာ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ NLDမွ ေတာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အနိုင္ရၿပီး ႏွစ္လအၾကာ ၂၀၂၁ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလတြင္ ျမန္မာနိုင္ ငံသို႔ လာေရာက္ခဲ့သည့္ ခရီးစဥ္အတြင္း သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္ႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအာင္ဆန္း စု ၾကည္ တို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ နိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနအေနျဖင့္ Wang Yi ၏ လာေရာက္ လည္ ပတ္မႈသည္ “ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အစိုးရအသစ္တစ္ရပ္အား ေအာင္ျမင္စြာဖြဲ႕စည္းနိုင္သည့္အေပၚတြင္သာမက ျမန္ မာျပည္သူလူထု၏ ေရရွည္အက်ိဳးစီးပြားကို တြက္ဆၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္ တည္တံ့ခိုင္ျမဲေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္မႈႏွင့္ ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးလမ္းစဥ္အေပၚ ေလၽွာက္လွမ္းၿပီး၊ နိုင္ငံေတာ္အတြက္ အားသစ္အင္ သစ္ ေလာင္းရန္ ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ားအေပၚ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ေမၽွာ္လင့္ေစာင့္စားလ်က္ရွိၿပီး၊ ေထာက္ပံ့အားေပး မႈ မ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ဆႏၵရွိေၾကာင္း” ကို ျပသျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ၄င္းထုတ္ျပန္ခ်က္ကို ေထာက္ရႈ ကာ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ NLD ၏ ေတာင္ၿပိဳကမ္းၿပိဳ အနိုင္ရမႈႏွင့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ လႊတ္ ေတာ္ေခၚယူ၍ အသစ္ဖြဲ႕စည္းမည့္ အစိုးရကို ႀကိဳဆိုေထာက္ခံေၾကာင္း ေပၚလြင္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ NLD အစိုး ရသက္တမ္းအတြင္း ေပၚေပါက္ခဲ့ေသာ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားရွိ အစိုး ရမ်ားအၾကား နက္ရွိုင္းေသာ အက္ေၾကာင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္းေၾကာင့္ NLDအစိုးရအေနႏွင့္ တ႐ုတ္နိုင္ ငံ အၾကား ပိုမိုနီးစပ္သည့္ဆက္ဆံေရး ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္လည္း ရွိခဲ့ပါသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ငါးႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအၾကားဆက္ဆံေရးသည္ အစိုးရအခ်င္းခ်င္းတြင္ တိုးတက္မႈမ်ား ရွိလာသည္သာ မက ပါတီႏွစ္ခုျဖစ္ေသာ NLDပါတီႏွင့္ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ (CCP) တို႔အၾကားတြင္ပါ တိုးတက္သည့္ ဆက္ ဆံေရးမ်ားရွိခဲ့သည္။

နိဂုံးခ်ဳပ္
တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ အျငင္းပြါးဖြယ္ရာ ဆက္ဆံမႈမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး NLD အစိုးရႏွင့္မူ ပိုမိုေကာင္း မြန္ေသာ ဆက္ဆံေရးရွိခဲ့သည္ဟု ဆိုလၽွင္ အခ်ိဳ႕ေသာ ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထုသည္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေ နျဖင့္ ျမန္မာစစ္တပ္ကို အနိုင္ျဖင့္ ေလာင္းေၾကးထပ္ထားသည္ဟု ယုံၾကည္ေနၾကပါသနည္း။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ျမန္မာစစ္အာဏာသိမ္းမႈအေပၚ တုန႔္ျပန္မႈမ်ားသည္ ၄င္း၏ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္ မ်ားေပၚ တြင္ ပိုမိုအာ႐ုံစိုက္ၿပီး အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံ၏ အုပ္ခ်ဳပ္သူအေပၚ အေျခမခံေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ တ႐ုတ္ နိုင္ငံ၏ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚထားရွိေသာ ပထဝီဝင္နိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံမွတစ္ဆင့္ အိႏၵိယကို လႊမ္းျခဳံရစ္သိုင္းရန္ျဖစ္ၿပီး ၄င္း၏ “ခါးပတ္တစ္ကြင္း၊ လမ္းတစ္စင္း” စီမံကိန္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ အိႏၵိယသမုဒၵရာ အတြင္း ေျခကုပ္ယူၿပီး ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ လႊမ္းမိုးမႈကို တိုးျမႇင့္ရန္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ တစ္ဖက္တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္း တည္ၿငိမ္မႈကို လိုအပ္ေနၿပီး တစ္ဖက္တြင္လည္း တရား၀င္မႈရွိသည့္ အစိုးရ ဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ၊ မဟုတ္သည္ျဖစ္ေစ ေျမျပင္အာဏာလက္၀ယ္ရရွိထားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္း   ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံမွတစ္ဆင့္ ၄င္းတို႔၏ ေရရွည္ထားရွိေသာ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ျပည့္၀ေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံအေနျဖင့္ ျမန္မာျပည္တြင္းရွိ ၄င္းတို႔၏ ပထ၀ီ၀င္ နိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ေျခလွမ္းမ်ားကို သတိႀကီးစြာ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနၿပီး၊ တစ္ဖက္တြင္လည္း ျမန္မာ့ျပည္တြင္းပဋိပကၡတြင္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၏ ပါ၀င္ပတ္သက္မႈကို ေလၽွာ့ ခ်ရန္အတြက္ ၄င္းတို႔၏ “အျခားနိုင္ငံမ်ား၏ ျပည္တြင္းေရးကို ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း မျပဳရန္” ဆိုသည့္ မူဝါဒကို ကိုင္ဆြဲထားလ်က္ပင္ျဖစ္သည္။

(Featured image courtesy of Julian)

This post is translated by Tea Circle’s Translation Team.

Julian (ကေလာင္အမည္) သည္ နိုင္ငံေရးႏွင့္ ပထဝီ၀င္နိုင္ငံေရးတို႔ကို ေလ့လာေနေသာ လြတ္လပ္သည့္ နိုင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူ တစ္ဦးျဖစ္ပါသည္။

 

Link : Here

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */