" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Friday, May 7, 2021

အခုစာေမးပြဲ ေအာင္ဖို႔ လိုပါတယ္။

YU Open Political Society
@yuopenps · Political Organization
ဥသြ
May 7'2021

အခုဆို NUG ဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ အေရးနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး နိုင္ငံတကာ(အထူးသျဖင့္ အေနာက္နိုင္ငံေတြ)ရဲ့ ေမးခြန္းေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ NUGရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေပၚမွာ ထားရွိတဲ့ သေဘာထားကို စစ္လိုက္တဲ့ စာေမးပြဲ ျဖစ္ပါတယ္။ 

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ စစ္တပ္ရဲ့ အၾကမ္းဖက္ လုပ္ရပ္နဲ႔ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈေတြေၾကာင့္ အိမ္နီး ခ်င္း ဘဂၤလားေဒရွ႕္နိုင္ငံကို သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ ထြက္ေျပးရတာဟာ အခုဆို ေလးႏွစ္နီးပါး ရွိၿပီ ျဖစ္ပါ တယ္[i]။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔အတြက္ တရားမၽွတမႈကို အခုအထိ ေဆာင္က်ဥ္းေပးနိုင္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။ နိုင္ငံ တ ကာ အထူးသျဖင့္ OICနဲ႔ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားက ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚမွာ စစ္တပ္ရဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈေတြ ကို အေရးယူေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရ(တစ္နည္း NLDအစိုးရ)ကို အစဥ္တစိုက္ ဖိအားေပးလာခဲ့ပါတယ္။

 

 ကုလသမဂၢရဲ့ လြတ္လပ္တဲ့ အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးမစ္ရွင္ကလည္း ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ မႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးကို လူမဆန္စြာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ သက္ေသအစီရင္ခံစာမ်ားလည္း တင္သြင္းထုတ္ ၿပန္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။[ii] 

၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ နိုဝင္ဘာလ ၁၁ရက္ေန႔မွာ OICကိုယ္စား ဂမ္ဘီယာနိုင္ငံက ျမန္မာနိုင္ငံကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ အတြက္ ICJမွာ တရားစြဲဆိုခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံကို ICJမွာ ဂမ္ဘီယာရဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြက -

၁။ စစ္တပ္ရဲ့ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈ၊ 

၂။ စစ္တပ္ရဲ့ စနစ္တက် ေခ်းမႈန္းဖ်က္ဆီးေရး ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈ၊

၃။ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ မိန္းကေလးငယ္ေတြ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္း ဖက္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈ၊

၄။ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးအတြင္းနဲ႔ ေနာက္ပိုင္း ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျမန္မာတာ ဝန္ ရွိသူေတြက လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားဆက္ဆံမႈ၊ ေစာ္ကားမႈ။

၅။ နိုင္ငံေတာ္အဆင့္ မူဝါဒေတြမွာ နိုင္ငံသားျဖစ္တည္မႈ ဥပေဒနဲ႔ နိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပားထုတ္ေပးမႈ လုပ္ ငန္းစဥ္မွာ ခြဲျခားဆက္ဆံတဲ့ မူဝါဒနဲ႔ အစီအမံေတြ ရွိမႈ၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းက ရွိႏွင့္ၿပီး လူမ်ိဳးစု၊ လူမႈအသိုက္ အဝန္းနဲ႔ လူဦးေရ တည္ရွိမႈ ပုံစံ ပ်က္ျပားေအာင္ ေဆာင္ရြက္မႈ။

၆။ အမ်ားျပည္သူၾကား ရိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ ပက္သက္ၿပီး အမုန္းတရား ျဖန႔္ခ်ိေနတာကို အစိုးရက အေရးယူေဆာင္ ရြက္ျခင္း မရွိခဲ့မႈ။ 

၇။ နိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမႈ ဆိုင္ရာ ဥပေဒမ်ား ခ်ိဳးေဖာက္မႈကို အစိုးရ အေနနဲ႔ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့မႈေတြဘဲ ျဖစ္ပါတယ္[iii]။ 

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရဟာ စစ္တပ္ရဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ အ ၾကမ္း ဖက္မႈနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို အစဥ္တစိုက္ ကာကြယ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဂမ္ဘီယာအေနနဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ တရားစြဲခဲ့တာ မွန္ေပမယ့္ အေပၚက စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ၾကည့္ရင္ စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံး သတ္ ၿဖတ္မႈနဲ႔ အစိုးရရဲ့ အေရးယူရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့မႈကိုသာ ဂမ္ဘီယာက စြဲခ်က္တင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

 ဒါေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရဟာ ICJနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စစ္တပ္ရဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈေတြကို အေရးယူတာေတြနဲ႔ အစိုးရရဲ့ ပ်က္ကြက္ခဲ့မႈေတြကို ျပန္လည္ ကုစားတာမ်ိဴး လုပ္ေဆာင္ခဲ့သင့္ပါတယ္။ ဒီလို ICJနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး စစ္တပ္ရဲ့ က်ဴးလြန္မႈေတြကို တာဝန္ခံခိုင္းရင္ စစ္အာဏာသိမ္းမႈ ေစာျဖစ္လာနိုင္စရာ အ ေၾကာင္း ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ ေႏြဦးေတာ္လွန္ေရးသည္လည္း ေစာ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။ မည္သို႔ဆိုေစ ICJ အမႈတြဲအပါအဝင္ ICC ကိုပါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါက စစ္အာဏာသိမ္းရာမွာ စစ္တပ္အတြက္ အခုထက္ ပိုမိုအၾကပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရနိုင္ၿပီး စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈအတြက္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က နိုင္ငံတကာ မ်က္ႏွာစာမွာ မကာကြယ္ေပးခဲ့ရင္ အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီကိစၥရပ္ အတြက္ လ်စ္လ်ဴရႈမႈ၊ ကုစားဖို႔ ပ်က္ကြက္မႈေတြအတြက္ပဲ တာဝန္ယူရမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုလို အစိုးရရဲ့ စစ္တပ္ ကို ကာကြယ္ေပးၿပီး တာဝန္မဲ့လုပ္ရပ္ အေျပာအဆိုေတြအတြက္ကေတာ့ ဘယ္လိုမွျဖည့္ေတြးေပးစ ရာမရွိပါ ဘူး။

နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္၊ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနိုဘယ္လ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဟာ ICJေရွ႕ေမွာက္မွာ စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကို အဆုံးအထိ အကာအကြယ္ေပးခဲ့ပါတယ္။[iv] အ နိုင္ ရပါတီ ေထာက္ခံသူမ်ားအေနနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ စစ္တပ္ရဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈကို မသိလို႔ ကာကြယ္ ေပးခဲ့ပါတယ္လို႔ ျငင္းခ်က္ထုတ္စရာ အေၾကာင္းရွိပါတယ္။ နိုင္ငံတကာကေတာင္ သက္ေသေတြနဲ႔ တကြ သိ တဲ့၊ နိုင္ငံတကာမွာ ဟိုေလးတေၾကာ္ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကို အစိုးရအဖြဲ႕ အႀကီးအကဲ နိုင္ ငံေတာ္ အဂၤါစဥ္ (၂)ေနရာမွာ ရွိခဲ့တဲ့ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ မသိခဲ့ဘူးဆိုတာ သဘာဝက်ရဲ့လား။ 

ေနာက္တစ္ခုက စစ္တပ္ရဲ့ အင္းဒင္ရြာမွာ အစုလိုက္ အျပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့ သတင္း ေထာက္ ကိုဝလုံးနဲ႔ ကိုေက်ာ္စိုးဦးကို နိုင္ငံေတာ္လွို႔ဝွက္ခ်က္အက္ဥပေဒနဲ႔ တရားစြဲမႈ အေပၚ ေဒါေအာင္ဆန္းစု ၾကည္က နိုင္ငံေတာ္ လွို႔ဝွက္ခ်က္ ေပါက္ၾကားလို႔ တရားစြဲရတာလို႔ တုံ႔ျပန္ပါတယ္။ ဒီလိုဆိုေတာ့ စစ္တပ္ရဲ့ လူ မ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္တာကိုနိုင္ငံေတာ္ လွို႔ဝွက္ခ်က္လို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ယူဆတယ္လို႔ဘဲ မွတ္ယူၾက ရ မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ICJ မႈ ျမန္မာတနိုင္ငံလုံးအေနနဲ႔ အစြပ္စြဲခံခဲ့ရတာေၾကာင့္ လူထုမ်က္ႏွာကိုေထာက္ ထားၿပီး ကာကြယ္ေပးရတာ ဆိုၿပီးပုံေဖာ္မႈေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပည္သူလူထုအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတ ကို လူ မ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ခဲ့တာမဟုတ္ဘဲ ဒီကိစၥရပ္အတြက္ ႏႈတ္ဆိတ္ေနခဲ့ျခင္း လ်စ္လ်ဴရႈခဲ့ျခင္းအစိုးရကို ဖိအားေပး ဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့ျခင္းတို႔က အျပစ္ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့စဥ္းစားခ်က္ကေတာ့ အဖုံးကြယ္ခံခဲ့ရပါတယ္။

 ICJမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ ေလၽွာက္လဲခ်က္ကို သုံးသပ္ၾကည့္လိုက္ရင္ အာဆာရဲ့ တိုက္ခိုက္မႈေတြ အ ေပၚ အျပစ္ပုံခ်ၿပီး စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈကို ေလ်ာ့ေပါ့ေစျခင္း၊ စစ္တပ္ရဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့မႈေတြကို ကာ ကြယ္ေျပာဆိုျခင္းနဲ႔ က်ဴးလြန္ခဲ့သူမ်ားကိုလည္း စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးက နိုင္နင္းစြာ အေရးယူနိုင္ေၾကာင္း ခုခံေခ် ပ ၿခင္း၊ ဖြံၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ေနာက္က်ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္လာေသာ ျပႆနာဟု စစ္တပ္ရဲ့ ရက္စက္ယုတ္မာမႈကို ေပါ့ ေလ်ာ့ေစျခင္း နဲ႔ ယုတ္စြအဆုံး ရခိုင္ျပည္သူလူထု ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္အေရးကိုသာ ဦးတည္လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ AAကိုပါ ျပည္ေထာင္စု ၿပိဳကြဲေစမယ့္ အႏၲရာယ္အျဖစ္ သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိဘဲ စြပ္စြဲခဲ့တာကို ေတြ႕ရပါတယ္[v]။ ဒါ့အျပင္ လူမႈဝန္ထမ္းကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္ တာ ဝင္းျမတ္ေအးဟာဆိုရင္လည္း စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈက်ဳးလြန္ခဲ့မႈကို သာမန္လုံျခဳံေရးအတြက္ စစ္ဆင္ေရးေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈမ်ားသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္[vi]။ 

နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံးဝန္ႀကီးဌာန လူမႈကြန္ယက္ စာမ်က္ႏွာမ်ားကလည္း “Fake Rape”စသျဖင့္ အရွက္ သိကၡာကင္းမဲ့စြာ သတင္းအမွားမ်ားစြာျဖင့္ ဝါဒျဖန႔္ခဲ့ပါတယ္[vii]။ ဒါ့အျပင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရ စီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရဲ့ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ေဒါက္တာမ်ိဳးညြန႔္ကလည္း စစ္တပ္ရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို ကာကြယ္ေျပာဆိုမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ ပါတယ္။[viii] 

ဒီလို နိုဘယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္တစ္ေယာက္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈကို နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္ခုံ႐ုံးေရွ႔ ေမွာက္ ၌ ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့မႈဟာ နိုဘယ္လ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုရွင္မ်ားအၾကား မ်ားစြာ အရွက္ရစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါ တယ္။ ဒါအျပင့္ ရိုဟင္ဂ်ာအေရးမွာ ႏႈတ္ဆိတ္ေန႐ုံမက စစ္တပ္ရဲ့ လုပ္ရပ္ကိုပါ ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့တဲ့ ေဒၚေ အာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ကမၻာ့ဂုဏ္သေရရွိ သတင္းမီဒီယာမ်ား ျဖစ္ၾကေသာ BBC newsႏွင့္ The Guardianက “ၿငိမ္းခ်မ္း‌ေရး သေကၤတမွသည္ ဖယ္က်ဥ္ခံဘဝသို႔--ေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ ဂုဏ္သေရက်ဆင္းမႈ”စသျဖင့္ ေရး သားခဲ့ၾကပါတယ္[ix][x]။ 

နိုင္ငံတကာကလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေ ပၚ ထားရွိခဲ့တဲ့ ကတိက ဝတ္ေတြ အေပၚမွာလည္း ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို တစိုက္မတ္မတ္ ကာ ကြယ္ျမႇင့္တင္မႈေၾကာင့္ရရွိခဲ့တဲ့ ဆုမ်ားလည္း ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းခံခဲ့ရပါတယ္[xi]။

 အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရနဲ႔ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီသည္လည္း စစ္ တပ္ရဲ့ အၾကမ္းဖက္ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈကို ကာကြယ္ေပးခဲတဲ့အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို မေလးစားဘဲ ျမႇင့္တင္ရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့ အစိုးရ အျဖစ္ နိုင္ငံတကာက ႏွာေခါင္းရႈံစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ICJမွာ စစ္တပ္ရဲ့ လုပ္ရပ္ကို သြားေရာက္ကာကြယ္ေပးတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဝန္းရံခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္သူလူထု အေနနဲ႔လည္း လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈကို အားေပးေထာက္ခံသူမ်ားအျဖစ္ နိုင္ငံတကာမွာ မွတ္ခ်က္ျပဳျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္[xii]။ ျမန္မာနိုင္ငံကိုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရတက္လာခဲ့ေပမယ့္ အရင္ကလိုဘဲ ဖိႏွိပ္မႈမ်ား မေျပာင္းလဲဘဲ ရွိေနေသးတယ္လို႔ ကမၻာ့သတင္းမီဒီယာႀကီးမ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္[xiii]။

 အခုတစ္ဖန္ NUGအစိုးရသည္ NLDအစိုးရရဲ့ ဆိုးေမြ ျဖစ္တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေရးကို ‌‌မျဖစ္မေန ေျဖရွင္းဖို႔ တာဝန္ရွိလာၿပီဘဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေပမယ့္ NUG ရဲ့ အစိုးရ အဖြဲ႕ဝင္ေတြမွာ စစ္ တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ စစ္ဆင္ေရးေတြကို ကာကြယ္ေျပာဆိုေရးသားခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ေဒါက္တာ ဝင္းျမတ္ေအးနဲ႔ ေဒၚခင္မမမ်ိဳးလို ပုဂၢိဳလ္ေတြ ပါေနပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အဖမ္းခံထား ရေ ပမယ့္ လြတ္ေျမာက္ေနတဲ့ ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးနဲ႔ ‌ေဒၚခင္မမမ်ိဳးတို႔ဟာ အခုအထိ လူသိရွင္ၾကား ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ျခင္း မရွိေသးပါဘူး။

အခု ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးဟာ အမ်ိဳးသားညီညြတ္ေရးအစိုးရအတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အေပၚမွာ ထား ရွိတဲ့ သေဘာထားေတြအေပၚ စစ္တဲ့ စာေမးပြဲ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရ အ တြက္ေတာ့ စာေမးပြဲ က်ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ဖို႔ ေႂကြးေၾကာ္ေနတဲ့ NUGအေနနဲ႔ ဒီစာေမးပြဲကို ေအာင္မွ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒီစာေမးပြဲကို ‌ေအာင္ဖို႔ဆိုရင္လည္း ရိုဟင္ဂ်ာ အေရးကို ခ်ဥ္းကပ္တဲ့အခါမွာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ႏႈန္းစံမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး ခ်ဥ္းကပ္သင့္သလို လက္ေတြ႕ က်ေသာ၊ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး စံႏႈန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီေသာ မူဝါဒမ်ား ခ်ျပေျဖဆိုဖို႔ ​ေနာက္ ဆက္ တြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားနဲ႔ လက္ေတြ႕ကုစားေပးဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ 

ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အေပၚ လူ မ်ိဴးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ စစ္ဆင္ေရးေတြကို ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ တဲ့ ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အင္းဆက္နဲ႔ သ႑န္ျပဳေရးသားခဲ့တဲ့ ေဒၚခင္မမမ်ိဳးတို႔ကို ျပန္ လည္ေတာင္းပန္ခိုင္းၿပီး ရာထူးမွႏုတ္ ထြက္ေစ ကာ NUG မွာ အျခား လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားတန္ဖိုး ထား တဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ားနဲ႔ အစားထိုး ဖြဲ႕စည္းသင့္ပါတယ္။ တေလာက အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္ နိုင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရးေကာ္မတီနဲ႔အစည္းအေဝးမွာ ဦးေက်ာ္မိုး ထြန္းက စစ္အာဏာရွင္ ျဖဳတ္ခ်ၿပီးရင္ပိုေကာင္းတဲ့ အစိုး ရ တရပ္အေနနဲ႔ လုပ္ေဆာင္သြားနိုင္မွာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ နိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ အခြင့္အေရး​ေတြ အေ ပၚ မွာ ေသေသခ်ာခ်ာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မေျဖၾကား သြား တာက NUG ရဲ့ နိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳမႈ အ တြက္ေရာ ​ျပည္တြင္းမွာလည္း အစိုးရတရပ္ရဲ့ တာဝန္ ယူမႈ တာဝန္ခံမႈ ဂုဏ္သိကၡာရွိမႈေတြအတြက္ ရင္ေလး စရာျဖစ္ေနပါတယ္။ျမန္မာျပည္သူလူထု အေနနဲ႔ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရ၊ NLD ေလာ္ဘီ၊ စစ္အုပ္စုနဲ႔ မဘသလို အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းႀကီးမ်ားရဲ့ လွည့္ဖ်ားဝါဒျဖန႔္မႈကို နားေယာင္ ခဲ့လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီကို မေလးစားသူ၊ မထိုက္ တန္သူ၊ စစ္တပ္ရဲ့ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈကို အားေပးသူမ်ားအျဖစ္ ရႈျမင္ခံခဲ့ရၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ 

အခုစာေမးပြဲဟာ ျမန္မာျပည္သူလူထုရဲ့ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအေပၚ ေလးစားလိုက္နာမႈကို စစ္ေဆးတဲ့ စာေမးပြဲလည္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း သတိခ်ပ္ၾကဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ 


[i] RFA, “ရိုဟင္ဂ်ာ သိန္းနဲ႔ခ်ီထြက္ေျပးမႈ သုံးႏွစ္ျပည့္” 24, August, 2020 <https://www.rfa.org/.../Rohingya-fled-to.../ampRFA>

 [ii] BBC News, “ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈနဲ႔ ျမန္မာကို ကုလ ရႈတ္ခ်,” 28 December 2019 <https://www.google.com/.../www.../burmese/burma-50933776.amp> 

[iii] BBC News, “ICJမွာ ဂမ္ဘီယာဘက္က ဘာေတြစြပ္စြဲခဲ့လဲ” 10 December , 2019 <https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=2702994743089727&id=166580710064489> 

[iv] ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ။ အိုင္စီေဂ်တရား႐ုံး၌ ျမန္မာကိုစြဲထားသည့္အမႈ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ရင္ဆိုင္မည္။ DVB news, ၂၁၊ နိုဝင္ဘာ၊ ၂၀၁၉။ <http://burmese.dvb.no/archives/357736>

[v] ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့အသံ။ ICJတရား႐ုံး၌ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ ေလၽွာက္ထားခ်က္ အျပည့္အစုံ။ DVB news၊ ၁၂ ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၉ <http://burmese.dvb.no/archives/361207> 

[vi] BBC news, ရိုဟင္ဂ်ာ ျပန္ေခၚဖို႔ ဘဂၤလား‌ေဒ့ရွ္ ေတာင္းဆို” ၂၀ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၇ <https://www.google.com/.../www.../burmese/world-41334832.amp> 

[vii] ဦး၊ ေအာင္ေက်ာ္။ ရိုဟင္ဂ်ာဆန႔္က်င္ေရး႐ုပ္ရွင္ ဝက္ဘ္ဆိုက္လင့္ခ္မ်ားကို နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျဖန႔္ေဝ။  Frontier Myanmar။  ၂၀၊ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၈ <https://www.frontiermyanmar.net/.../%E1%80%9B%E1%80%AD.../>

 [viii] Khit Thit Media, "ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္ႏွင့္ တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ လူမ်ိဳးတုန္းသတ္မႈျဖင့္ အေရးယူသင့္ဟု UNထုတ္ျပန္ခ်က္ NLD လုံးဝ လက္မခံနိုင္ဟုဆို, " 28 August 2018 <https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=519633628473988&id=385165108587508> 

[ix] Petersen, Hannah Ellis, “From peace icon to pariah: Aung San Suu Kyi’s fall from grace,” The Guardian, 23 November 2018 <https://www.theguardian.com/.../aung-san-suu-kyi-fall...>

 [x] BBC news, “Aung San Suu Kyi: Myanmar democracy icon who fell from grace,” 3 November 2021 <https://www.google.com/.../world-asia-pacific-11685977.amp> 

[xi] လင္း၊ ထက္ေခါင္။ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့သည့္ဆုအား ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္း။ Myanmar Now, ၁၃ နိုဝင္ဘာ ၂၀၁၈။ <https://www.myanmar-now.org/mm/news/336> 

[xii] Petersen, Hannah Ellis, “From peace icon to pariah: Aung San Suu Kyi’s fall from grace,” The Guardian, 23 November 2018 <https://www.theguardian.com/.../aung-san-suu-kyi-fall...> 

[xiii] Ibid https://www.theguardian.com/.../aung-san-suu-kyi-fall...

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */