" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Monday, June 1, 2020

ျမန္မာအစိုးရ ICJ အစီရင္ခံစာ ႏိုင္ငံေရးဆႏၵပါရဲ႕လား

VOA
ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)
ဒီမုိကေရစီေရးရာ
သားၫြန္႔ဦး
01 ဇြန္၊ 2020

က်ေနာ္တို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚမွာ ICJ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ တရားရံုးကေန ၾကားျဖတ္စီမံဆိုၿပီးေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလက (၄) ခ်က္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီေလး ခ်က္က ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ စာခ်ဳပ္စာတမ္းကို ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ေလးစားလိုက္နာဖို႔ အခ်က္ပါပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ လူမ်ဳိး တုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာသေဘာတူညီခ်က္အတိုင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက လံုၿခံဳေရး အဖြဲ႔ အစည္းေတြျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္၊ ရဲ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ထိန္းကြပ္ထားဖို႔။ ဒီလိုမ်ဳိးအေျခ အေနေတြ မျဖစ္လာေအာင္လို႔ တားဆီးဖို႔ဆိုတာပါပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡအတြင္း မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ေနရာက အေထာက္အထားေတြကို မဖ်က္ဆီးေအာင္ ထိန္းထားဖို႔ ဆို တာ ပါပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတခ်က္ကေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ICJ ကို ျမန္မာႏုိင္ ငံ အေနနဲ႔ ပံုမွန္အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းဖို႔။ ကနဦးအားျဖင့္ဆိုရင္ ဒီေမလ (၂၃) ရက္ေန႔ကို ေနာက္ဆံုး ထားၿပီး ေတာ့ ပထမဦးဆံုး အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းဖို႔ဆိုတာပါပါတယ္။ ဒီေနာက္ဆံုးအခ်က္ျဖစ္တဲ့ ၾကားျဖတ္အစီ အ မံနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အစီရင္ခံစာ ေနာက္ဆံုး ေမလ (၂၃) ရက္ေန႔ကေန ျမန္မာႏုိင္ငံကေန ICJ ကို ေပး သြင္း လိုက္ၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ဒီအစီအမံေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လိုက္ေလ်ာမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ကို ျပလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေနနဲ႔ တကယ္ပဲ ICJ က အစီအမံေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ျပည့္မီေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါသလား ဆို တာကို Synergy လူမႈသဟဇာတ ေဖာ္ေဆာင္ေရးအဖြဲ႔ အမႈေဆာင္ၫြန္ၾကားေရးမွဴး ကိုသက္ေဆြဝင္း ကို ေမးျမန္းသြားပါမယ္။



ေမး ။ ။ ကိုသက္ေဆြဝင္း .. စကားခံခ်င္တာက ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျမန္ မာအစိုးရအေနနဲ႔က ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းမွာရိွတဲ့ မူစလင္လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းေတြကို ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအ
ႏွန္း အေနနဲ႔ အသိအမွတ္မျပဳပါဘူး။ လက္မခံၾကပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လဲ ဒီအသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အဲဒီေဒ သ မွာရိွတဲ့ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းက သူတုိ႔ကိုယ္သူတို႔လဲ ရိုဟင္ဂ်ာလို႔ သံုးၾကတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏုိင္ငံတကာ ကုလ သမဂၢအပါအဝင္၊ ႏိုင္ငံတကာအစိုးရေတြနဲ႔ သတင္းမီဒီယာေတြမွာ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္း သံုးတဲ့အ တြက္ေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔ကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ စကားလံုးကိုပဲ ရည္ညႊန္းၿပီး ေျပာသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အခုန က်ေနာ္ အရင္ဆံုးေမးခ်င္တဲ့ ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္းကေတာ့ ဒီျဖစ္ၿပီးခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္ သက္ လို႔ အေထာက္အထားေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ ထိန္းသိမ္းထားရမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ICJ ရဲ ႔ အစီအမံထဲမွာ ပါပါ တယ္။ ျမန္မာအစိုးရသမၼတရံုးကလည္း ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ညႊန္ၾကားခ်က္ထုတ္ထားတာ ေတြ႔ပါတယ္။ ဒါေတြ ကို မေပ်ာက္ပ်က္ေအာင္ ထိန္းထားဖို႔ဆိုၿပီး ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္ေမးခ်င္တာက ဒီျဖစ္ ခဲ့တဲ့ ျပႆနာေတြက ႏွစ္လည္းေတာ္ေတာ္ၾကာေနပါၿပီ။ အဲဒီေတာ့ ဒီအေထာက္အထားေတြက အခု ထက္ ထိ မပ်က္မစီး ရိွႏိုင္ပါ့မလား။ ျမန္မာအစိုးရက အခုနညႊန္ၾကားသလို၊ တကယ္တမ္း အေျခအေနက ထိန္း ထားႏုိင္ပါ့မလား။ ကိုသက္ေဆြဝင္းရဲ ႔ အျမင္ကို ဦးစြာသိခ်င္ပါတယ္။

ေျဖ ။ ။ သက္ေသအေထာက္အထားေတြ ထိန္းဖို႔ဆိုတဲ့ကိစၥကေတာ့ ခက္တယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါ တယ္။ ဒါေပမဲ့ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အင္းဒင္ကိစၥအၿပီးမွာ ေနာက္ထပ္သတင္းေတြ ထြက္လာခဲ့တာရိွတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြက Mass Graves ေတြ ဘယ္ ေနရာ ဘယ္ေဒသေတြမွာ Mass Graves ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ရိွႏိုင္ေသးတယ္ဆိုတာမ်ဳိးေတြ သတင္း ေတြ ထြက္လာေနေတာ့ ဒီဟာေတြကို ရိွတဲ့အေနအထားလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ တူးၿပီးေတာ့ မ ေဖ်ာက္ ဖ်က္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီလိုဟာမ်ဳိးေတြက ရိွႏုိင္တဲ့ အေနအထားလို႔ျမင္တယ္။ သို႔ေသာ္ ရြာေတြက ေတာ့ ပဋိပကၡျဖစ္ၿပီး (၂) ႏွစ္ေလာက္ၾကာသြားတဲ့ကာလအတြင္းမွာေတာ့ ရြာေတြက အၿဖိဳခံလိုက္ရတယ္။ လမ္းတံတားေတြ၊ ေဘးနားေတြမွာရိွတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာရြာေတြဆိုရင္ ဘူဒိုဇာေတြနဲ႔ ထိုးၿပီးေတာ့ အေပ်ာက္ရွင္း ၿပစ္လိုက္တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ satellite ဓါတ္ပံုေတြ အမ်ားႀကီးမွာလည္း ေတြ႔ရတယ္။ ၿပီးေတာ့ အစိုးရ ထုတ္ျပန္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ၊ သတင္းစာေတြထဲမွာ ဒီဟာမ်ဳိးေတြကို ေတြ႔ရတယ္။ စီးပြားေရး အတြက္ ဘာညအေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့ ၿဖိဳလိုက္တဲ့ဟာေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္။

အဲဒီေတာ့ ၂၀၁၇ ကေန ၂၀၁၉ ၾကားကာလအတြင္းမွာပင္ (၂) ႏွစ္ေလာက္ကာလအတြင္းမွာ အေျပာင္းအ လဲေတြ အမ်ားႀကီးရိွသြားတာေတြ ရိွခဲ့တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီသက္ေသအေထာက္အထားေတြ အကုန္လံုး ေပ်ာက္ ပ်က္သြားမယ္ဆိုတာေတာ့ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူးလို႔ က်ေနာ္ျမင္တယ္။ ေနာက္ထပ္ ပိုၿပီးေတာ့ အေရးႀကီး တဲ့ သက္ေသအေထာက္အထားကေတာ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ကို ေျပာင္းသြားတဲ့ သန္းနဲ႔ခ်ီေလာက္တဲ့ လူ ေတြပါပဲ။ ဒါကလဲ သက္ရိွသက္ေသအေထာက္အထားေတြပါ။ ဒီလူေတြဆီကေနလဲ ျပန္ေျပာျပႏုိင္တဲ့ အ ခ်က္ အလက္ေတြ၊ ဒါမ်ဳိးေတြလဲ ရေကာင္းရႏုိင္တာ ရိွပါလိမ့္မယ္။ ဒါကေတာ့ ပညာရွင္ေတြ ပိုသိပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေတာ့ အေထာက္အထားေတြကေတာ့ ရိွပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ အခုနေျပာတဲ့ ေရႊ ႔ေျပာင္းလို႔ မရႏိုင္တဲ့ ရြာလိုဟာမ်ဳိးေတြနဲ႔ ၿပီးေတာ့ လယ္ေျမေတြ၊ Mass Grave ေတြကေတာ့ (၂) ႏွစ္တာကာလ အတြင္း မွာေတာ့ ရွာဖို႔ဆိုတာေတာ့ နည္းနည္းေတာ့အခက္အခဲ ရိွပါလိမ့္မယ္။

ေမး ။ ။
က်ေနာ္ ေနာက္တခုေမးခ်င္တာကေတာ့ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ ရိုဟင္ဂ်ာ (၆) သိန္းေလာက္ ရိွတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ကိန္းဂဏန္းေတြအရ သိရပါတယ္။ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ၾကားျဖတ္စီမံကိစၥက ဒီေျခာက္သိန္းကို အကာအကြယ္ေပးလိုတဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ရိွေနတဲ့ ရိုဟင္ ဂ်ာ (၆) သိန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ တစံုတရာ အကာအကြယ္ေပးႏုိင္္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး၊ အ ကာအကြယ္ေပးထားနဲ႔ အေနအထားမ်ဳိး ေတြ႔ရပါလား။

ေျဖ ။ ။ အခုထက္ထိေတာ့ ဘာမွကို ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ထားတာ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။ ဘာမွစိတ္ေက် နပ္ရေလာက္တဲ့ ထိေရာက္တဲ့ စီမံခ်က္ေတြကို က်ေနာ္တို႔ မျမင္ရဘူး၊ မၾကားရဘူး။ ေနာက္ဆံုးတင္လုိက္တဲ့ Report နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာင္မွ ဘာမွအရပ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ေသခ်ာရွင္းလင္းမသိရတဲ့ အေနအ ထား မွာ ရိွတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘာေတြလုပ္ထားတယ္။ ဘာေတြစီမံထားတယ္ဆိုတာေတြကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မသိရဘူး။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အၿမဲတမ္း ၾကားေနရတဲ့ ေန႔စဥ္ က်ေနာ္တို႔ဆီ ေရာက္ေနတဲ့ သတင္း ေတြကေတာ့ စစ္ပြဲသတင္းေတြ။ ဘယ္ရြာေတြေတာ့ မီးရိႈ ႔ခံလိုက္ရၿပီ၊ ဘာေတြေတာ့ ျဖစ္ေနၿပီ - ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြ၊ ရခိုင္ေတြ ဒုကၡေရာက္ေနၾကၿပီဆိုတဲ့ သတင္းက ေန႔တိုင္းတက္ေနတယ္။ ဒါကေတာ့ ၾကားရတဲ့သတင္း ပါ။ ထူးထူးျခားျခား ေနာက္ဆံုးသိရတာကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို အေယာက္ ရွစ္ရာလား မသိဘူး၊ ဖမ္းထား တဲ့ဟာကို ျပန္လႊတ္လိုက္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းက ဒီၾကားထဲမွာ ထူးထူးျခားျခား က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေတြ႔မိတယ္။ က်န္တဲ့ကိစၥကေတာ့ ဘာမွထင္ထင္ရွားရွား ထြက္လာတာေတြ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ မေတြ႔မိပါဘူး။

ေမး ။ ။ ေနာက္တခု သိခ်င္တာက ျမန္မာႏို္င္ငံအတြင္းမွာရိွတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ (၆) သိန္း အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ ၿပီးေတာ့ တကယ္တမ္း သူတုိ႔ကို ထားေနတာ နားလည္သေလာက္ သီးျခားစခန္းေတြနဲ႔ ထားရိွထားတယ္။ သူတုိ႔ရဲ ႔ လံုၿခံဳေရး၊ သူတုိိ႔ တစံုတရာအႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္တဲ့ အေနအထား လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေစ၊ အျခားလက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေစ အႏၱရာယ္ျပဳႏိုင္တဲ့ အေနအထားမ်ဳိး ရိွပါသလား။ သူတုိ႔ရဲ ႔ လံုၿခံဳေရးအေျခအေန ဘယ္လိုရိွပါသလဲ။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္ ရိုဟင္ဂ်ာစခန္းေတြကို လွမ္းၿပီးေတာ့ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတာေတြ၊ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ ေျပာျဖစ္ တာေတြ ရိွတယ္။ တခ်ဳိ ႔စခန္းေတြဆိုရင္ လက္ရိွ ကိုဗစ္-၁၉ နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တခ်ဳိ ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဝင္ၿပီးကူညီေနတာ ရိွတယ္။ သို႔ေသာ္ ဝင္ခြင့္မရတဲ့ အေနအထားေလးေတြ ႀကံဳရတာမ်ဳိးေတြ ရိွတယ္ဆိုတာ ကို ျပန္သိရတယ္။ ေနာက္တခုက ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ထားတဲ့အေနအထား။ ဒါကေတာ့ အရင္တုန္းကတည္း က အခုထိ ႏွစ္ေပါင္းၾကာပါၿပီ။ ျပႆနာေတြစျဖစ္ၿပီးကတည္းကဆို ၂၀၁၂ - ၂၀၁၃ ေလာက္ကတည္းက စ ခန္းေတြထဲမွာ ထားထားတဲ့ဟာက တကယ္တမ္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Gestapo လို၊ တကယ့္ Open prison ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ေနေနရတယ္။ ဒါႀကီးကလဲ တကယ္တမ္း ျဖစ္သင့္တဲ့ကိစၥတခုမဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ယူဆတယ္။ အဲဒီေတာ့ တကယ္တမ္း အစိုးရမွာသာ Willingness ရိွတယ္ဆိုရင္ေပါ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးခ်င္တဲ့ အေျပာင္းအလဲတခုကို လုပ္ျပခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ မူရင္းေဒသေတြကို ျပန္ထားဖို႔ အတြက္ မူရင္းရပ္ရြာေတြ ရိွတယ္။ ဒီလိုေနရာေတြကို ျပန္ထားဖို႔အတြက္ စီစဥ္တာမ်ဳိးေတြ လုပ္လို႔ရတာေတြ ရိွတယ္။ အခုထိေတာ့ စခန္းေတြထဲမွာ ရိွေနတုန္းပဲ။ ဘာမွေတာ့ စခန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာေတြ ႀကီးႀကီးမားမားေတာ့ မႀကံဳရေသးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ တခ်ဳိ ႔ဟာေလးေတြေတာ့ ေသးေသးမႊားမႊားေလးေတြေတာ့ ၾကားရတယ္။ တခ်ဳိ ႔ျပႆနာေလးေတြေတာ့ ၾကားရတာရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒါလဲ က်ေနာ္တို႔ မသိရေသးတဲ့ အ ပိုင္းေတြ ရိွလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ အဆက္အသြယ္ပိုင္းဆိုင္ရာမွာ အင္တာနက္ မရေနေသးတဲ့ကိစၥက တခ်ဳိ ႔ေနရာေတြနဲ႔ဆို ေျပာရဆိုရတာ လွမ္းဆက္သြယ္ဖို႔က ခက္ခဲတာမ်ဳိးေတြ ႀကံဳေနရတာေတြ ရိွတယ္။ အ ခု လက္ရိွ ရခိုင္ေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ ျပႆနာက ရခိုင္ေတြ ႀကံဳေနရတဲ့ တိုက္ပြဲေတြ စစ္ပြဲေတြ ဒုကၡေတြ အကုန္ လံုးက ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အရင္တုန္းက ႀကံဳခဲ့ၿပီးတဲ့ဟာေတြ။ အဲဒီေတာ့ ဒါေတြကို ရခိုင္ေတြဆီ ျပန္ေရာက္လာ တဲ့ အေနအထားမွာ ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေၾကာင္းျပလို႔ ေကာင္းတဲ့ဟာကလဲ AA ကို အခုအခ်ိန္မွာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႔အစည္းပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ လုပ္လိုက္တဲ့အခါၾကေတာ့ အၾကမ္းဖက္ကိုတိုက္တာမ်ဳိးဆိုၿပီးေတာ့ ေတာ္ ေတာ္ေလး ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ထိုးစစ္ဆင္တာမ်ဳိးေတြ ရိွတယ္။

က်ေနာ္အေနနဲ႔ ျမင္တာကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာဖိအားေၾကာင့္မို႔ သိပ္အမ်ားႀကီး အရင္ ကေလာက္ သိပ္ဆိုးဆုိးဝါးဝါး မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ေပမယ့္ ရခိုင္ေတြကို သြားေနတဲ့ဟာကေတာ့ အရင္ကထက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဆိုးဝါးတဲ့ အေနအထားဘက္ကို ေရာက္လာေနတယ္လို႔ေတာ့ သံုးသပ္မိတယ္။

ေမး ။ ။ ဒီေနရာမွာ က်ေနာ္တဆက္တည္း ေမးခ်င္ပါတယ္။ အခုနေျပာသြားတဲ့ လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ၊ လူ႔ အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ မျဖစ္ေအာင္လို႔ လံႈေဆာ္တဲ့အေျခအေနေတြကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အကာ အကြယ္ေပးဖို႔ဆိုိတာ ပါပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔က သမၼတရံုးက အခုန ကိုသက္ေဆြဝင္း ေျပာသြား တဲ့ထဲ မွာလဲ ပါပါတယ္။ အမုန္းစကား မပ်ံ႔ပြားဖို႔ မလံႈေဆာ္ၾကဖို႔ဆုိၿပီး - ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ညႊန္ၾကားခ်က္ကို က်ေနာ္ဖတ္ၾကည့္ေတာ့ ဌာနဆိုင္ရာအဆင့္ဆင့္ကို ညႊန္ၾကားထားတာ။ လူထုကို ေျပာတဲ့သေဘာမ်ဳိးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ ထုတ္တာမ်ဳိးေတာ့ ရိွပါတယ္။ တကယ္တမ္း အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို မ်ဳိး Genocide လို အေျခအေနမ်ဳိးေတြ မေပၚလာေအာင္လို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ အကာအကြယ္ေပးတဲ့၊ ထိ ထိေရာက္ေရာက္ အသိေပးတဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ။ အခုနေျပာသလို အမုန္းစကားေတြ မလုပ္ၾကပါနဲ႔ဟာမ်ဳိးေတြ။ လုပ္တာမ်ဳိးေကာ ရိွပါသလား။ အေျခအေနအရ။

ေျဖ ။ ။
အဲဒီညႊန္ၾကားခ်က္တခုေလာက္ပဲ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ပါတယ္။ ဒါကလဲ ကတုတ္ကရိုက္ႀကီး ထြက္လာ တဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ယူဆပါတယ္။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ သိၾကားေရ သုတ္ ထားတဲ့ ေဟာင္းႏြမ္းေနတဲ့ အစားအစာတခုမ်ဳိးလို Sugar-coated လုပ္ထားတဲ့ဟာလို ယူဆတယ္။ ဒါက ႏုိင္ငံ တကာကို Report တင္ရေတာ့မယ္။ ဒီဟာကိုျပရမယ့္ အေျခအေနမွာ ဒီဟာကို ဒါေလးလုပ္ လိုက္မယ္ဆို တာ။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရမယ္ဆိုရင္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ရိုးသားမႈ၊ ႏုိင္ငံေရးေစတနာ ဒီထဲမွာ က်ေနာ့္အ ေနနဲ႔ အခုအခ်ိန္အထိေတာ့ မေတြ႔ရေသးဘူး။ ရိုဟင္ဂ်ာ Genocide နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာဖိအား။ တခု က်ေနာ္တို႔ အသိအမွတ္ျပဳရမွာကေတာ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ပူးေပါင္းပါဝင္ၿပီးေတာ့ Report ကိုေတာ့ အခု ထိေတာ့ ပံုမွန္တင္ေနတယ္။ ဒါေလးကိုေတာ့ Attention ေပးၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးေနတယ္။ နည္းနည္းဖိဖိစီးစီး လုပ္ေပးတာမ်ဳိးေတာ့ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳတယ္။ သို႔ေသာ္ တကယ္တမ္း ထိထိေရာက္ေရာက္ ႏုိ္င္ငံေရးေစတနာပါပါနဲ႔ လုပ္ေနတဲ့ဟာ မရိွဘူးလို႔ေတာ့ က်ေနာ္ သံုးသပ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ ဒီအမိန္႔ထုတ္ လိုက္တဲ့ဟာက ေအာက္ေျခမွာ ဘယ္ေလာက္ထိ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္မယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္အေနနဲ႔ မယံုဘူး။ လုပ္မယ့္အလားအလာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္နည္းပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ဒါကို က်ေနာ္တိုိ႔ ဘယ္ ေလာက္အထိ ထုတ္ထားတဲ့အမိန္႔ကို တကယ္တမ္းတည္သြားေအာင္လို႔ လုပ္ဖို႔အတြက္ကို အစိုးရကို က် ေနာ္ တုိ႔ ဘယ္လိုတိုက္တြန္းၾကမလဲ။ ဖိအားေပးၾကမလဲ၊ ေတာင္းဆိုၾကမလဲဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ေတြ ဝိုင္းေျပာရမယ့္၊ ဝိုင္းလုပ္ၾကရမယ့္ အလုပ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ယူဆတယ္။ ဒါမ်ဳိးထြက္လာတာေတာ့ ေကာင္း တယ္။ အမိန္႔ထုတ္လုိက္တာကိုလည္း က်ေနာ္အေနနဲ႔ ႀကိဳဆိုတယ္။ ဒါကေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ႀကိဳဆို ရမယ့္ ကိစၥတခုအေနနဲ႔ ျမင္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီအမိန္႔ကိုတည္ေအာင္ လုပ္မယ္၊ မလုပ္ဘူး၊ လုပ္ႏုိ္င္တယ္ မ လုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ ကိစၥကေတာ့ ေမးခြန္းအႀကီးႀကီးထုတ္ရမယ့္ ကိစၥျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ကေတာ့ သံုးသပ္ ပါတယ္။

ေမး ။ ။ က်ေနာ္ ေနာက္ဆံုးတခု ေမးခ်င္ပါတယ္။ အဓိကေတာ့ အစိုးရရဲ ႔ commitment ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရုိဟင္ဂ်ာအေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ICJ က အခုလို ၾကားျဖတ္စီမံလုပ္ထားတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ လိုက္နာ မယ္၊ လက္ခံမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာေတာ့ေဆာင္ပါတယ္။ အစီရင္ခံစာတင္ၿပီဆိုေတာ့ အထဲမွာပါတဲ့ အေသး စိတ္ ကိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ မသိရေသးဘူး။ အဲဒီေတာ့ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အစိုးရဘက္က ဒါနဲ႔ပတ္ သက္လုိ ႔လဲ ေျပာမယ္ဆိုရင္ ICJ က ခ်ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္စီမံခ်က္ တခ်က္ခ်င္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လဲ သမၼတရံုးက ေၾက ညာခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ပါတယ္ဆိုေတာ့ Genocide လူမ်ဳိးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ တားျမစ္ေရးဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူညီခ်က္ကို ေလးစားလိုက္နာၾကဖို႔ဆိုၿပီး တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ အဲဒါမ်ဳိးေတြ က်ေနာ္ တို႔ ဖတ္ရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အစိုးရဘက္က တကယ့္ကို ရိုဟင္ဂ်ာ ပဋိပကၡနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေၾကေအး ခ်င္ တယ္၊ ေျပလည္ခ်င္တဲ့ သံဓိဌာန္၊ သူ႔ရဲ ႔ႏုိင္ငံေရးသံဓိဌာန္က ဘယ္လိုမ်ား ရိွပါသလဲ။ သူတုိ႔လိုလိုလားလား ရိွပါရဲ ႔လား။

ေျဖ ။ ။ က်ေနာ္ စိတ္ပူတယ္။ အစိုးရကေတာ့ ရွင္းခ်င္တဲ့ အေနအထား ရိွပါလိမ့္မယ္။ ရိွမွရလိမ့္မယ္။ အဲဒါမွ လဲ အစိုးရ credibility တက္မွာေပါ့။ သူတုိ႔ရဲ ႔ ဂုဏ္သိကၡာေလး ျပန္တက္လာေအာင္ ျဖစ္ခ်င္တဲ့အတြက္ ရွင္း ခ်င္တဲ့ အေနအထား ရိွပါလိမ့္မယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီကိစၥမွာက တပ္နဲ႔ အစိုးရၾကား ေျပလည္ဖို႔အတြက္က အင္မ တန္ အေရးႀကီးပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္ျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လက္ရိွအေနအထားကိုက အစိုးရကိုယ္တိုင္က တပ္ကို control လုပ္ဖို႔က ေတာ္ေတာ္ေလးခက္ေနတဲ့သေဘာ ရိွတဲ့အခါၾကေတာ့ ဒီဟာမွာ အက်ပ္အတည္းတခု ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီလိုမ်ဳိး ျဖစ္မယ္ဆိုတာကိုေတာ့ က်ေနာ္ နားလည္ပါတယ္။ အစိုးရကို နားလည္ေပးလို႔ရ တယ္။ သို႔ေသာ္ ႏႈတ္ပိတ္မေနဖို႔ လိုပါတယ္။ အစိုးရတာဝန္ရိွတဲ့လူေတြက ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ငါတုိ ႔ကေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး ရပ္တည္ဖို႔လိုတယ္။ ငါတို႔က ဒါမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ဖို႔လိုတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အခုနေျပာတဲ့ ႏုိင္ငံေရး သံဓိဌာန္ကိုေတာ့ လုပ္လို႔မရေသးကိစၥမ်ဳိးေတြ၊ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးရိွတယ္။ ဒါေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ အားလံုး နားလည္တယ္။ သို႔ေသာ္လဲ ဒီဟာကို ငါတုိ႔ မေရာက္ေရာက္ေအာင္ သြားမယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္၊ ခိုင္မာတဲ့ရည္မွန္းခ်က္တခု၊ ခိုင္မာတဲ့သံဓိဌာန္တခုကိုေတာ့ ျပည္သူေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာကို ထိထိေရာက္ ေရာက္ ခ်ျပႏုိ္င္ဖို႔ လိုတဲ့အခ်ိန္ ေရာက္ေနၿပီလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒါကို က်ေနာ္တုိ႔ အခုထက္ထိေတာ့ က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ အားမရေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ အခုလက္ရိွ သြားေနတဲ့ Process ႀကီး - ႏုိင္ငံတကာတရားရံုးကေန ခ်လိုက္ တဲ့ အမိန္႔ေတြအေပၚမွာ ျပန္ၿပီးေတာ့ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ Response လုပ္တဲ့ကိစၥမ်ဳိးေတြ - အခ်က္တခု - အေရြ ႔တခုကေတာ့ ေရာက္လာၿပီ။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးတာ၊ ဒါမ်ဳိးအမိန္႔ေတြ ထုတ္ျပန္တာ။ သို ႔ေသာ္ ေအာက္ေျခမွာ တကယ္ထိထိေရာက္ေရာက္နဲ႔ လုပ္တဲ့ဟာမ်ဳိးေတြကေတာ့ အခုထိ အားနည္းေန တုန္းပဲလို႔ ယူဆတယ္။ ဒါကို က်ေနာ္တို႔ ျဖစ္ေအာင္ အားျပန္ျဖည့္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒါနဲ႔ အတူတူပဲ အစိုးရက သူ တုိ႔ရဲ ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို၊ သူတုိ႔ရဲ ႔မူဝါဒကို ျပည္သူနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ခ်ျပၿပီးေတာ့ ဒါကို မျဖစ္မေနသြားဖို႔အတြက္ လုပ္ေဆာင္ျပဖို႔လိုတဲ့ လုပ္ရမယ့္အခ်ိန္ေရာက္ေနပါၿပီ။

ေမး ။ ။ အခုလိုေျဖၾကားေပးတာကို အမ်ားႀကီးေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
လင့္၊https://burmese.voanews.com/a/burma-forum-interview-myanmar-icj-report-and-political-will/5443275.html

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */