" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Wednesday, June 3, 2020

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဒုကၡသည္စခန္းတြင္ ပထမဆုံး ကိုဗစ္-၁၉ ေၾကာင့္ ေသဆုံး


ဧရာဝတီ
Muktadir Rashid
3 June 2020
ကုတုပေလာင္တြင္ ကုတင္ ၅၀ ဆန္႔ ကုသေရးစခန္းတခုႏွင့္ ယူခီယာတြင္ ၁၄၅ ကုတင္ဆန္႔ ကုသေရး စခန္းတခု UNHCR က ဖြင့္ထားသည္
 
ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံ ေကာ့ဗဇားရွိေဆး႐ုံတခုတြင္ တနဂၤေႏြေန႔က ေသဆုံးေသာ အသက္အရြယ္ႀကီးရင့္သူ တဦး၏ ဓါတ္ခြဲခန္းနမူနာတြင္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပိုးေတြ႕ရွိေၾကာင္း ေဒသခံအရာရွိမ်ား၏ အဆိုအရ တနလၤာ ေန႔က သိရသည္။ လူဦးေရးထူထပ္သည့္ ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ပ်ံ႕ႏွံ့မႈကို တားဆီးရန္ အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္သြားမည္ဟုလည္း ထိုအရာရွိမ်ားေျပာသည္။

ကြယ္လြန္သူမွာ ကုတုပေလာင္စခန္းမွ အသက္ ၇၁ ႏွစ္အရြယ္ အဘူလ္ခိုင္ယာ ဆိုသူျဖစ္ေၾကာင္း ထိုစခန္း တြင္ ေနထိုင္သူမ်ားေျပာသည္။ သူ႔ကို ယူခီယာ ခရိုင္ခြဲမွ နယ္စည္းမျခားဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႕ (Médecins Sans Frontières )က ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ေဆး႐ုံတြင္ တင္ထားစဥ္ေသဆုံးျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွ ထြက္ေျပးလာေသာ ဒုကၡသည္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံအသိုင္းအဝန္းအတြက္ ေဆးဖက္ဆိုင္ရာ အ ေဆာက္အအုံမ်ားႏွင့္လူ ၁၉၀၀ ထားနိုင္သည့္ သီးျခားခြဲထားေရးဌာနတခု ဖြင့္လွစ္ရန္ျပင္ဆင္ေနေၾကာင္း ေဒသခံအရာရွိမ်ားက အဂၤါေန႔တြင္ေျပာသည္။ ကုတုပေလာင္စခန္းမွ လူအမ်ားစုပါဝင္ေသာ လူ ၁၅၀၀၀ ခန္႔၏ သြားလာေနထိုင္မႈမ်ားကိုလည္ ကန္႔သတ္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

“ဒါဟာ ကိုဗစ္-၁၉ ေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြထဲမွာ ပထမဆုံးေသဆုံးမႈပဲ” ဟု ေကာ့ဗဇားခရိုင္မွ အဆင့္ျမင့္ က်န္းမာေရးအရာရွိ မာဘူဘာရာမန္က အဂၤါေန႔တြင္ အတည္ျပဳေျပာၾကားသည္။

“သူနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ အစီရင္ခံစာ အျပည့္အစုံေတာ့မရေသးဘူး” ဟုလည္း သူေျပာသည္။

ေသဆုံးသူႏွင့္အဆက္အသြယ္ရွိသူမ်ားကို ေျခရာခံရွာေဖြေနေၾကာင္း လူ တဒါဇင္ခန္႔ကို သီးျခားခြဲထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း ေကာ့ဗဇားမွ ဒုကၡသည္ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရး ေကာ္မရွင္ (RRRC) မွ အရာ ရွိမ်ားေျပာသည္။

ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားေတြ႕ရေသာေၾကာင့္ ထိုသူကို ေဆး႐ုံတင္ထားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္ ဒုကၡသည္ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေရး ေကာ္မရွင္နာ မိုဟာမက္ ရွမ္ဆူ ဒိုဇာေျပာသည္။ သူ႔ထံမွ ဓါတ္ခြဲ ခန္းနမူနာကို သူမေသဆုံးမီ နာရီပိုင္းကရယူခဲ့ၿပီး ေနာက္တေန႔တြင္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရျခင္း ၿဖစ္သည္။

ေမလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိ ဒုကၡသည္ ၃၃၃ ဦးတြင္ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါလကၡဏာေတြ႕ရၿပီး ေဆးစစ္ခ်က္ရယူခဲ့ ရသည္ဟု အရာရွိမ်ားေျပာသည္။ ဒိုဇာ၏ အဆိုအရ ထိုလူနာမ်ားအနက္ ၂၉ ဦး (ေသဆုံးသူမပါ)တြင္ ေရာဂါ ပိုးကူးစက္ေၾကာင္းေတြ႕ရၿပီး ကုသေရးစခန္းမ်ားတြင္ သီးျခားခြဲထားေၾကာင္း သိရသည္။ ကူးစက္ခံရသူ မ်ား တြင္ ကေလးမ်ားမွ သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ားအထိ ပါေၾကာင္းလည္း သူေျပာသည္။

ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားမွလူ ၁၅၀၀၀ ေက်ာ္ကို သြားလာေနထိုင္မႈ ကန္႔သတ္ထားေၾကာင္း ႏွင့္ ၎တို႔အတြက္ ေန႔စဥ္အစားအေသာက္ႏွင့္ လိုအပ္သူမ်ားအတြက္ အထူးအစီအစဥ္မ်ား ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္းထို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အရာရွိက ဧရာဝတီ သတင္းဌာနသို႔ေျပာသည္။ “ကူးစက္ခံရတဲ့သူ အမ်ားစုက ကုတုပေလာင္ စခန္းကလူေတြပဲ” ဟုလည္း သူေျပာသည္။

RRRC သည္ ဧၿပီလ ၈ ရက္ေန႔မွစတင္ၿပီး ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ အေရးေပၚအဆင့္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာမ်ားတြင္ လူသားခ်င္းစာနာမႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို ကန္႔သတ္ထားသည္။

ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔က ဒုကၡသည္မ်ားအၾကား ပထမဆုံး ကိုဗစ္-၁၉ ကူးစက္မႈကို ေတြ႕ရၿပီး ေနာက္ ေလးရက္ အၾကာ ေမလ ၁၈ ရက္ေန႔တြင္ ျပင္းထန္ေသာ အသက္ရႉလမ္းေၾကာင္းေရာဂါ သီးျခားခြဲထားကုသေရးဌာ န (SARI ITCs) ႏွစ္ခုကို ေကာ့ဗဇားတြင္ ထူေထာင္ထားေၾကာင္း ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္း ႀကီး႐ုံး၏ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံဆိုင္ရာ လက္ေထာက္ဆက္သြယ္ေရးအရာရွိ ေမာ့စတာဖာ မိုဟာမက္ ဆက္ ဇက္ ဟိုစိန္က ေၾကညာခ်က္တေစာင္တြင္ ေဖၚျပသည္။

“လပ္တေလာ ကုတုပေလာင္တြင္ ကုတင္ ၅၀ ဆန္႔ ကုသေရးစခန္းတခုႏွင့္ ယူခီယာတြင္ ၁၄၅ ကုတင္ဆန္႔ ကုသေရး စခန္းတခုဖြင့္ထားၿပီးျဖစ္သည္။ ေကာ့ဗဇာခရိုင္တခုလုံးတြင္ ဒုကၡသည္မ်ားသာမက ေဒသခံမ်ားအ တြက္ပါ ကုတင္ေပါင္း ၁၉၀၀ ဆန္႔သည့္ SARI ITCs ဌာန ၁၂ ခုအထိ ဖြင့္ရန္ ရည္မွန္းထားသည္” ဟု ထို ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖၚျပထားသည္။

သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ကိုဗစ္-၁၉ ကို ကာကြယ္ရာတြင္ အထိေရာက္ဆုံးျဖစ္ေၾကာင္းႏွင့္ လူသား ခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အကူအညီေပးသူမ်ားက ေရဒီယ္ို၊ ဗီဒီယို၊ ပိုစတာႏွင့္ သတင္းစကားမ်ားကို နယ္ေျမခံ ဘာသာစကား၊ ျမန္မာဘာသာစကားႏွင့္ ဘဂၤလီ ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္ ဆက္သြယ္လုပ္ေဆာင္ေနေၾကာင္း Inter Sector Coordination Group (ISCG) က ေမလတြင္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာထားသည္။

သို႔ေသာ္ စခန္းမ်ားတြင္ေနထိုင္သူမ်ားသည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွ စတင္ၿပီး အင္တာနက္အသုံးျပဳ ခြင့္ မရေသာေၾကာင့္ ကိုဗစ္-၁၉ ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို မရသေလာက္ ပင္ျဖစ္ ေနေၾကာင္း ရိုဟင္ဂ်ာ ေက်ာင္းသားကြန္ရက္မွ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ေဆြယက္ဒိုလာက ေၾကညာခ်က္တ ေစာင္ တြင္ ေဖၚျပသည္။

အင္တာနက္ကန္႔သတ္ခ်က္မ်ား႐ုတ္သိမ္းျခင္းသည္ လူကုန္ကူးမႈ တားဆီးေရးႏွင့္ ကမၻာတဝွမ္းကူး စက္ေရာ ဂါ ကာကြယ္ေရးအတြက္ အလြန္အေရးႀကီးေၾကာင္း သူေျပာသည္။

“ကိုဗစ္-၁၉ ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္လုံလုံေလာက္ေလာက္ရလၽွင္ မိမိတို႔ျပည္သူမ်ား သည္ ထိုကူးစက္ေရာဂါကို ၎တို႔ဖာသာကာကြယ္နိုင္မည္ျဖစ္သည္” ဟု လည္း ထိုေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖၚ ၿပထားသည္။

“ဒုကၡသည္စခန္းမ်ားတြင္ လူက်ပ္ေနေသာေၾကာင့္ လူမႈခြဲျခားေနထိုင္ျခင္းသည္ မျဖစ္နိုင္သေဘာက္ျဖစ္ေန သည္။ လက္မ်ားကိုေဆးေၾကာရန္ သန္႔ရွင္းေရးပစၥည္း လုံေလာက္စြာမရွိေပ။ အစိုးရမဟုတ္သည့္ နိုင္ငံ တကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ရရွိသည့္ ႏွာေခါင္းစည္းမ်ားသည္လည္း လုံေလာက္စြာေကာင္းမြန္ျခင္း မရွိေပ” ဟုလည္း ထိုေၾကညာခ်က္ကဆိုသည္။

ကူးစက္ေရာဂါႏွင့္ ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္သုေတသနဌာန၏အဆိုအရ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံတြင္ တနလၤာေန႔ အထိ ကိုဗစ္-၁၉ ေရာဂါကူးစက္မႈေပါင္း ၄၉၅၃၄ ခုရွိၿပီး ထိုေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ ၆၇၂ ဦးရွိကာ ေသဆုံး မႈႏႈန္း ၁.၃၆ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိေနသည္။

(ဒါကာရွိ ဧရာဝတီသတင္းေထာက္ Muktadir Rashid ၏ First Rohingya Death From COVID-19 Reported in Bangladesh Refugee Camp ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

You may also like these stries:


လင့္၊https://burma.irrawaddy.com/news/2020/06/03/223925.html

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */