" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Monday, December 30, 2019

ဂူတာျပင္အမႈ တရားလိုျပသက္ေသေတြကို ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ အၿပီးစစ္မည္

လြတ္လပ္တဲ့အာရွအသံ ( RFA )
ေနမ်ိဳးထြန္း
2019-12-30
ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ ဂူတာျပင္ေက်းရြာအနီးမွာ ႐ုပ္အေလာင္းေတြ အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ ျမႇုပ္ႏွံထားေၾကာင္း AP သတင္းဌာနရဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္ကို ဘူးသီးေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉး ဦးေဆာင္တဲ့ ေျမျပင္ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕က ၂ဝ၁၈၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂ ရက္ေန႔မွာ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးစဥ္။
 
ဂူတာျပင္ေက်းရြာကိစၥကို နိုဝင္ဘာလ ၂၆ ရက္ေန႔ကတည္းက စတင္ၾကားနာခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ဒီဇင္ဘာလ ၂၉ ရက္ေန႔အထိ စုစုေပါင္း ငါးႀကိမ္ စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႕ ဗိုလ္မႉး ခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ေျပာပါတယ္။



လာမယ့္ ၂၀၂၀ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ တရားလိုျပသက္ေသေတြကို အၿပီးစစ္ေဆးသြားမွာျဖစ္ၿပီး က်န္ရွိေနေသး တဲ့ တရားလိုသက္သက္ေတြနဲ႔ တရားခံဘက္က အရာရွိတင္သြင္းမယ့္ တရားခံသက္ေသေတြကို စစ္တရား ႐ုံးထိုင္မယ့္အခ်ိန္မွာ အျမန္ၿပီးျပတ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက RFA ကို ေျပာပါတယ္။

“တရားလိုျပသက္ေသေတြကေတာ့ ကုန္ခါနီးၿပီလို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ တရားလိုၿပ သက္ေသေတြကေတာ့ ၂၀၂၀ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာ ၿပီးသြားလိမ့္မယ္။ ဒီက်န္တဲ့ဟာေတြကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ စစ္တရား႐ုံး ထိုင္တဲ့ အ ခ်ိန္မွာ အျမန္ၿပီးျပတ္ေအာင္ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္လၽွက္ရွိပါတယ္။”

တရားခံေတြကို နယ္ေျမခံတပ္မွာပဲ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းစစ္ေဆးရြက္ေနေၾကာင္းနဲ႔ အရာရွိနဲ႔ အျခားအဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ေတြပါဝင္ၿပီး အေရအတြက္ကိုေတာ့ ထုတ္ေဖာ္မေျပာဆိုနိုင္ေသးဘူးလို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ အဲဒီစစ္ေဆးမႈကို လာေရာက္နားေထာင္တဲ့ ေဒသခံ ၂၆၄ ဦးရွိတယ္လို႔ ထုတ္ျပန္ထားေပမယ့္ ထြက္ဆိုခဲ့သူ အေရအတြက္၊ အမည္ေတြ၊ တရားခံဘက္က တင္သြင္းမယ့္ တရားခံျပသက္ေသ အေရ အ တြက္ေတြကိုလည္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားထားတာမရွိေသးပါဘူး။

Fortify Rights အဖြဲ႕ရဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ နစ္ကီဒိုင္းမြန္းကေတာ့

“သူတို႔ စစ္ေဆးေနတယ္လို႔သာ ေျပာတာေလ။ က်ေနာ္တို႔က တကယ္စစ္ေဆးေနလား၊ မစစ္ေဆးေန လား ဆိုတာလည္း ေသခ်ာသိရတာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ထုတ္ျပန္မွ ဒါေတြက ထုတ္ျပန္လို႔ စစ္ေဆးတယ္ဆိုတာ သိရတာကိုး။ က်ေနာ္ကေတာ့ စစ္တပ္ကို ဘယ္ေတာ့မွ အယုံအၾကည္ရွိတဲ့သူ မဟုတ္ေတာ့ သူတို႔ ဒီလို ထုတ္ ၿပန္မႈေတြ ရွိေနေပေသာ္ျငားလည္း အရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ နိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ဘာမွ ေလ့လာခြင့္မရတာက ပြင့္လင္းျမင္သာမရွိဘူး။ ဒီကိစၥရပ္ေတြ တကယ္ ျဖစ္ေနလားဆိုတာကို က်ေနာ္ တို႔ က ဘယ္လိုယုံၾကည္ရမလဲဆိုတဲ့ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြေတာ့ ရွိေနတယ္။”

ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္ အင္းဒင္ေက်းရြာက ရိုဟင္ဂ်ာ ၁၀ ဦးကို တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ လုံျခဳံေရး တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေတြ က သတ္ျဖတ္ခဲ့တာေၾကာင့္၊ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လက ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကာကြယ္ေရးစစ္ဦးစီးခ်ဳပ္က လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ျပဳလိုက္လို႔ တပ္မေတာ္သား ခုႏွစ္ဦးဟာ ျပစ္ဒဏ္မေစ့ ခင္ လြတ္ေျမာက္သြားခဲ့မႈဟာလည္း ေဝဖန္မႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

တပ္မေတာ္သားတစ္ဦးအေနနဲ႔ အျမဲတမ္း စစ္ဘက္ဥပေဒနဲ႔ အရပ္ဘက္ဥပေဒ ႏွစ္ခုလုံးကို လိုက္နာရ တာရွိ ၿပီး တပ္ဘက္နဲ႔ အရပ္ဘက္ အျမင္ေတြ ကြာျခားတယ္လို႔ ေသနဂၤဗ်ဴဟာရဲ့ အမႈေဆာင္ဒါရိုက္တာ ဦးသိန္း ထြန္း ဦးက ေျပာပါတယ္။

“တပ္ဘက္နဲ႔ အရပ္ဘက္ အျမင္ေလးေတြကေတာ့ ကြာျခားပါလိမ့္မယ္။ တပ္မေတာ္သား တစ္ေယာက္ အ aနနဲ႔ သူက အျမဲတမ္း ဥပေဒႏွစ္ခု လိုက္နာရတာရွိတယ္။ တစ္က စစ္ဘက္ဥပေဒေပါ့။ ႏွစ္ကေတာ့ အရပ္ ဘက္ ဥပေဒ။ တပ္မေတာ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အားလုံး အာ႐ုံစိုက္တယ္၊ ေရးၾကတယ္၊ ေျပာၾကတယ္၊ သုံးသပ္ၾကတယ္။ တကယ္မွားယြင္းခဲ့လို႔ရွိရင္ ေထာက္ျပတယ္၊ ေဝဖန္တယ္၊ ေထာက္ျပ တယ္၊ သုံးသပ္တယ္။ ျပႆနာမရွိဘူး။ ဒါေပမဲ့ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာက တပ္မေတာ္တစ္ခုကိုပဲ အားလုံးက အာ ႐ုံစိုက္ၿပီးေတာ့ ေသခ်ာေထာက္ျပေနၾကတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးသမားေတြဘက္လည္း ျပန္ၾကည့္ဖို ႔သင့္ တာ က တခ်ိဳ႕ တခ်ိဳ႕ေသာေဒသေတြမွာ အထူးကို တစ္ဘက္အစြန္းေရာက္သြားတဲ့ လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ေတြ ရွိတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးေတြက်ေတာ့ ဘာလို႔ ပါးစပ္ပိတ္ေနၾကလဲဆိုတာ က်ေနာ္မွာ ေမးခြန္းေမးစရာရွိတယ္ေပါ့။”

တပ္မေတာ္တရား႐ုံးဟာ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြကိုပဲ တရားစီရင္တာျဖစ္ၿပီး တစ္ ဘက္က အရပ္သားေတြျဖစ္ေနေတာ့ အရပ္သားေတြကို အကာအကြယ္ေပးမယ့္ တရား႐ုံးလည္း ပါဝင္ ပတ္ သက္ဖို႔လိုအပ္တယ္လို႔ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး လႈပ္ရွားေနသူ ဦးသာေအးက ေျပာပါတယ္။

“တပ္မေတာ္တရား႐ုံးဆိုတာက တပ္မေတာ္လုပ္ထုံးလုပ္နည္းနဲ႔ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥ ေတြကိုပဲ တရားစီရင္တာေလ။ ဒီဘက္ကက်ေတာ့ အရပ္သားေတြ ျဖစ္ေနတယ္ေပါ့။ အရပ္သားေတြျဖစ္ေန ေတာ့ အကာအကြယ္ေပးမယ့္ တရား႐ုံးလည္း ပါဝင္ပတ္သက္ဖို႔ လိုတာေပါ့။ အဲလိုမွ မဟုတ္ဘဲ တပ္မေတာ္ တရား႐ုံးထဲမွာပဲ လုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆုံးျဖတ္နိုင္လိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္မ ထင္ ဘူးေပါ့ေနာ္”

၂၀၁၇ တပ္မေတာ္စစ္ဆင္ေရးေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ ခုႏွစ္သိန္းေက်ာ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ထြက္ေျပးရတဲ့ကိစၥမွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္၊ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ လက္ရွိ သမၼတ၊ သမၼတေဟာင္း ႏွစ္ဦးတို႔ဟာ တာဝန္ရွိသူမ်ားအျဖစ္ စြပ္စြဲခံရၿပီးေတာ့ နိုင္ငံတကာတရား႐ုံး ICJ ၊ နိုင္ငံတကာ ရာဇဝတ္တရား႐ုံး ICC နဲ႔ အာဂ်င္တီးနားက ဖက္ဒရယ္ခရိုင္တရား႐ုံးေတြမွာ အမႈဖြင့္ခံထားရတာပါ။

AP သတင္းဌာနရဲ့ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့သတင္းထဲမွာ ၂ဝ၁၇ ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လအတြင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရလုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ေတြ တုံ႔ျပန္ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ စစ္ေရးေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဂူတာျပင္မွာ ရိုဟင္ဂ်ာအေယာက္ ၄ဝဝ ဝန္းက်င္အထိ ေသဆုံးခဲ့နိုင္ေၾကာင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡ သည္ေတြရဲ့ ထြက္ဆိုခ်က္ေတြရွိတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္းက ဂူတာျဖစ္စဥ္မွာ ေသဆုံးသူ ၁၉ ဦးရွိေၾကာင္း စက္တင္ဘာလတုန္းက RFA ကို ေျဖၾကားထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ ၁၉ ဦးဟာ အၾကမ္းဖက္သမားေတြျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာဆိုထား ပါတယ္။

လြတ္လပ္ေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ ICOE နဲ႔လည္း ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လၽွက္ရွိၿပီးေတာ့ ျပစ္မႈ ထင္ရွားတယ္လို႔ ICOE ရဲ့ အစီရင္ခံစာမွာပါရွိလာမယ္ဆိုလည္း ဥပေဒနဲ႔အညီ ဆက္လက္စုံစမ္းမယ္လို႔ နိုဝင္ဘာလ ၂၆ ေန႔က သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္နဲ႔ ဂ်ပန္အာဏာရပါတီ ကိုယ္စားလွယ္ တို႔ ေတြ႕ဆုံခဲ့ရာမွာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးက ICOE ပါ အစီရင္ခံစာအတိုင္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အေရးယူ သြား မယ္လို႔ ကတိေပးခဲ့ေၾကာင္း၊ ဂ်ပန္နိုင္ငံကလည္း အဲဒီအစီအစဥ္ကို ျဖစ္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ တိုက္တြန္း ခဲ့ေၾကာင္း ဂ်ပန္သံအမတ္ႀကီးက ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံရာမွာ ေျပာဆိုထားပါ တယ္။

လင့္၊https://www.rfa.org/burmese/news/gutarpyin-trial-evidence-will-be-finalized-early-next-year-12302019080601.html

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */