" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Sunday, May 31, 2020

ရခုိင္ျပည္က မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ ေျမေနရာမွာ က်ဴး ေက်ာ္သူေတြကို ရွင္းလင္းမယ္လို႔ အစိုးရေျပာ


VOA
ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)
31 ေမ၊ 2020
မဆုမြန္
ရခုိင္ျပည္နယ္ ေပါက္ေတာၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကမ့္ပ္တခုအတြင္း ကမန္မိခင္ ခ်က္ျပဳတ္ျပင္ဆင္ေနစဥ္ ကစားေနတဲ့ ကေလးမ်ား။ (ႏုိဝင္ဘာ ၁၀၊ ၂၀၁၂)
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္ ပဋိပကၡေတြေနာက္ပိုင္း အိုးအိမ္စြန္႔ခဲ့ရသူေတြရဲ႕ အခက္အခဲ၊ အစိုးရဘက္က လက္ရွိ ဘာေတြေျဖရွင္းေပးေနလဲ၊ ဒုကၡသည္ေတြမွာေရာ ဘယ္လိုစိန္ေခၚမႈ အခက္အခဲေတြ ရွိေနသလဲ ဆိုတာေတြ ကုိ မဆုမြန္က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ျဖစ္ခဲ့တဲ့ လူမ်ိဳးေရး ဘာသာေရး အသြင္ေဆာင္ အၾကမ္းဖက္ ပဋိပကၡ ေတြေၾကာင့္ ေဒသခံ ရခိုင္ျပည္သူေတြေရာ မြတ္စလင္ေတြပါ ေဘးလြတ္ရာကို အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ၾက ရ ၿပီး ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနၾကရတာပါ။



သူတို႔ စြန္႔ခြာထြက္ေျပးခဲ့ရတဲ့ အိုးအိမ္ေျမယာေတြေပၚမွာ အခုအခါ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ ေနထိုင္သူေတြ ရွိ ေနၿပီး အဲဒီထဲကမွ စစ္ေတြၿမိဳ႕က ကမန္လူမ်ဳိး ၆၇ စုပိုင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ေနတာနဲ႔ ပတ္ သက္လို႔ အစိုးရက ဘာေတြလုပ္ေနတယ္ဆိုတာ ေမလ ၃၀ ရက္၊ စေနေန႔ အြန္လိုင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ အတြင္း သမၼတ႐ံုးေျပာခြင့္ရ ဦးေဇာ္ေဌးက ရွင္းလင္း ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

“ကမန္လူမ်ိဳးေတြ ၆၇ စုပိုင္တဲ့နယ္ေျမ မီးေလာင္နယ္ေျမေပါ့ေနာ္၊ အဲ့မီးေလာင္နယ္ေျမမွာ ဥပေဒနဲ႔အညီ ျပန္ လည္ေနရာခ်ထားဖို႔ဆိုၿပီး ကမန္အမ်ိဳးသားတိုးတက္ေရးပါတီ ဗဟိုကေနၿပီးေတာ့ အႀကီးအကဲေတြဆီကို တင္ျပထားတာ ရွိပါတယ္။ အဲ့ေတာ့ ဥပေဒအရဆိုရင္ မီးေလာင္ျပင္ ျဖစ္သြားၿပီဆိုရင္ အစိုးရကေန စီမံခန္႔ခြဲ ပိုင္ ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဒီေျမေပၚမွာ က်ဴးေက်ာ္ေဆာက္လုပ္ အသံုးျပဳမႈေတြ မရွိဖို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္အစိုးရကိုလည္း ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။ အခုအခ်ိန္မွာ လူေနအိမ္စုစုေပါင္း ၁၂၅၅ လံုးနဲ႔ ေစ်းဆိုင္တန္း ၇၄ ခန္း က်ဴးေက်ာ္ ထားတယ္လို႔ သိရေတာ့ ဒီအေပၚမွာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးက ေၾကညာခ်က္ ႏို႔တစ္ထုတ္ထားတယ္။

“အဲ့ေတာ့ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ျပည္ေထာင္စုက ညႊန္ၾကားထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ဴးေက်ာ္ေတြ ကို ဘယ္လို စီမံေဆာင္ရြက္မလဲ ဆိုတာကိုလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ အစိုးရကို ျပန္လည္တင္ျပဖို႔ ညႊန္ၾကားထား ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ သူတို႔မပိုင္တဲ့ ဒီနယ္ေျမကေန ေရႊ႕ေျပာင္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီက်ဴးေက်ာ္ေတြဟာ တကယ္ ေနစရာမရွိတာလား၊ ေနစရာရွိလ်က္နဲ႔ ကမန္လူမ်ိဳးေတြ မရွိေတာ့တဲ့အခ်ိန္မွာ အပိုင္စီးလိုတဲ့စိတ္နဲ႔ ဝင္လုပ္တာလား၊ အဲ့ေတာ့ ေနစရာမရွိတဲ့ က်ဴးေက်ာ္ေတြဆိုရင္ တမ်ိဳးေဆာင္ရြက္ေပး မယ္။ ေနစရာရွိလ်က္နဲ႔ အတင္းအဓမၼ ဝင္လုပ္တဲ့အဖြဲ႔ေတြ ဆိုရင္ေတာ့ ဥပေဒနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ရွိပါ တယ္။ ဒီအစီအမံေတြကို အေသးစိတ္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ အစိုးရကို တင္ျပထားတာ ရွိပါတယ္။”


SEE ALSO:
စစ္ေတြက မြတ္ဆလင္ရပ္ကြက္ က်ဴးေက်ာ္ေတြ ဖယ္ရွားဖို႔အမိန္႔ ျပန္႐ုပ္သိမ္း


ကမန္လူမ်ိဳးေတြရဲ႕ ဆံုးရႈံးနစ္နာမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို ကမန္အမ်ိဳးသားတုိးတက္ေရး ပါတီ ဒုဥကၠ႒ ဦးတင္ေငြက ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းကို ေျပာျပပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ ကမန္တုိင္းရင္းသားေတြ ပိုင္ဆိုင္တဲ့ ေျမေနရာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျပန္လည္ေတာင္းဆိုထား တာပဲ ရွိပါေသးတယ္။ ဒီမွာ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေပးဖို႔တို႔ ဘာတို႔ ညာတို႔ အစီအစဥ္ေတြ ေမးျမန္းတာ၊ ေခၚ ယူေဆြးေႏြးတာေတြ၊ စစ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေလာေလာဆယ္ အေနအထားမွာေတာ့ မေတြ႔ရေသး ဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ဆီကေန ပ်က္စီးသြားတဲ့ စာရင္းဇယားေတြ ေတာင္းခံထားတာေတာ့ ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ အကုန္လံုး စစ္ေတြဘက္က ဆုိက္ကလည္း တင္ျပထားၿပီးပါၿပီ။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ မူလေနရာမွာပဲ ေနခဲ့တဲ့ ေျမ ေန ရာေတြကို ျပန္လည္ေတာင္းဆိုထားတာပါ။

“အလားတူ စစ္ေတြမွာ ေတာင္းဆိုထားသလို ရမ္းၿဗဲမွာလည္းပဲ အိမ္ေျခ ၁၀၀ ဝန္းက်င္ေလာက္ ဆံုး႐ံႈးခဲ့တာ ရွိပါတယ္။ မူလေနရာေတြမွာ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခြင့္ကို ကန္႔ကြက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တို႔ေတြ ျပန္ ေဆာက္ခြင့္လည္း မရရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ လူကယ္ျပန္ဝန္ႀကီးကလည္း ေဆာက္ေပးမယ္ ေျပာထားၿပီးေပ မယ့္ ေဒသခံေတြရဲ႕ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ခြင့္ မရခဲ့တာပါ။ ေျမယာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရွိတယ္၊ ႏွစ္ေပါင္းရာခ်ီေနခဲ့တဲ့ ကိုယ့္ဘိုးဘြားပိုင္ေျမေတြမို႔လို႔ မူလေနရာေတြကိုပဲ က်ေနာ္တို႔က ျပန္လည္ေတာင္းဆို ခဲ့တာပါ။ ဒီေျမယာေတြ ျပန္လည္ရရွိေအာင္ က်ေနာ္တို႔က ထပ္ၿပီး ႀကိဳးစားသြားပါမယ္။ စစ္ေတြဆိုလည္း မူလေနရာေတြမွာပဲ က်ေနာ္တို႔ ျပန္လိုခ်င္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ အစိုးရအဖြဲ႔ေတြေရာ ဝန္ႀကီးဌာန ေတြေရာ ေတာင္းဆိုထားတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။"

SEE ALSO:
ရခုိင္စစ္ေဘးဒုကၡသည္ေတြ အကူအညီေပးေရး လႊတ္ေတာ္ အမတ္ ေတြ တုိက္တြန္း


အိုးအိမ္စြန္႔ ထြက္ေျပးခဲ့ရသူေတြထဲက စစ္ေတြၿမိဳ႕ သကၠယ္ျပင္စ ခန္း မွာ ေနထိုင္ေနရတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ အစစအရာရာ အခက္အခဲ ေတြ႔ေနရဆဲ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း သကၠယ္ျပင္ ဒုကၡသည္စခန္းေန မြတ္စလင္ေခါင္းေဆာင္ ဦးေက်ာ္ လွ ေအာင္က ဗီြအိုေအကို ေျပာျပပါတယ္။

"အခက္အခဲေတြက အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အခု IDP စခန္းမွာ ေနရတာေလ။ ၂၀၁၂ ကတည္း က ဒီကိုခ်ေပးထားတာ၊ ၂၀၁၂ ကတည္းက ဒီမွာေရာက္ေနတာ၊ ဒီစခန္းမွာ ဘာမွမထူးဘူး။ ဒီမွာ ဒီအတုိင္းပဲ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ Shelter ေတြမွာ ေနရတယ္။ ၁၀ ေပပတ္လည္ ၈ ခန္း အေဆာင္တေဆာင္မွာ ၈ ခန္း၊ အဲ့လိုအခန္းေလးေတြနဲ႔ပဲ ေနေနရတယ္။ အိမ္သာလည္းေဝးတယ္၊ ေရကလည္း ေလးငါးရွစ္ေယာက္ တံုကင္ ကို အကုန္တြဲသံုးရတယ္။ အခုထိ ေနထိုင္မႈ ဘာမွကို မထူးေသးဘူး။ ေျပာင္းဖို႔ ေရႊ႕ဖို႔ ဘာမွကို အစီအစဥ္မရွိ ဘူး။ ဘာမွကို လုပ္မေပးပါဘူး။ လမ္းေတြလည္း ဘာမွကိုမေကာင္းဘူး။ ဒီလမ္းေတြဆုိ NGO ကားေတြ လည္း အမ်ားႀကီး သြားလာေနတာ သူတို႔လည္း ဘာမွ လုပ္လို႔မရဘူး။ အခု မိုးတြင္းဆို အခက္အခဲေတြက အမ်ားႀကီးကို ရွိပါတယ္။ ေခါင္မိုးေတြက အကုန္ေပါက္ၿပဲ ေလျပင္းေတြတိုက္ရင္လည္း အကုန္လန္ထြက္။ ကိုယ့္ဘာသာလုပ္ပဲ။ ကေလးေတြအတြက္လည္း ေက်ာင္းမရွိဘူး၊ ေက်ာင္းဆရာလည္း မလာဘူး။ ကိုယ္ထူ ကိုယ္ထေက်ာင္းေတြ ဖြင့္ၿပီးပဲ စာသင္ေနရတာ။"

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးနဲ႔ လူေနမႈဘဝ ျပန္လည္ထူေထာင္ ေရးေတြကို အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေရွ႕ေျပးစီမံခ်က္ေတြနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနဆဲ အေျခအေန၊ စိန္ေခၚမႈ အခက္အ ခဲေတြကိုလည္း ဦးေဇာ္ေဌးက သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ အခုလိုေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ က်န္တဲ့ ကမ့္ပ္ေတြေပါ့ေနာ္၊ ၂၀၁၂ ကတည္းကဆို အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ေပၚမွာဆို အားလံုးေပါင္း ၁၀ ခုေက်ာ္ေလာက္ရွိတယ္။ ၁၂ ခု၊ ၁၃ ခုေလာက္ ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီ့ကမ့္ပ္ေတြကို ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားဖို႔ဆိုရင္ ေတာ္ေတာ္ေလးလည္း အခ်ိန္ယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆို ၂၀၂၀ ေရာက္လာၿပီ။ ၂၀၁၂ ပဋိပကၡကတည္းကဆို အဲ့မွာ အေတာ္ကိုၾကာေနၿပီ။ အဲဒီက Community ေတြနဲ႔ ေတြ႔ပါတယ္။ ေတြ႔ၿပီး သူတို႔ေျပာတာ က်ေနာ္တို႔ နားေထာင္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကေလးေတြေမြးထားတယ္၊ ေမြးစာရင္းမရွိဘူး။ အဲ့က ေလးေတြအတြက္ မိုဘိုင္းလ္ Team ကေန လုပ္ခိုင္းထားတယ္။

“ေနာက္ ႏုိင္ငံသားကိစၥ လက္ေဗြေတြ ယူတာရွိတယ္။ သံုးေခါက္ခ်ိဳးရွိတဲ့သူေတြ ရွိတယ္။ အဲ့ဒါေတြကို မိုဘိုင္းလ္ Team နဲ႔လုပ္တယ္။ အခ်ိန္တိုတိုအတြင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာပဲ အခုလို COVID-19 ျဖစ္လာေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ရပ္လိုက္ရတာ။ COVID-19 နည္းနည္းေလး ေျဖေလ်ာ့သြားတဲ့အခ်ိန္ စစ္ေတြမွာေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ႏွံ႔သြားၿပီ။ ၿပီးရင္ က်ေနာ္တို႔ က်န္တဲ့ေဒသေတြမွာ ဆက္လုပ္မွာျဖစ္ပါ တယ္။ သူတို႔ မူလေနရာေတြ ျပန္ရရင္ေတာ့ အေကာင္းဆံုးေပါ့။ သို႔ေသာ္ လက္ေတြ႔ ေျမျပင္အေနအထားက ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခဲပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက ျဖစ္ခဲ့သူေတြ သိပါတယ္။ ဒီၾကားမွာ သူတို႔ ေနလို႔ကိုမရဘူး၊ ေနလည္းမေနရဲဘူး။ ဟိုဘက္ကလည္း အေနမခံဘူး၊ ျပန္အလာမခံဘူးေပါ့ေနာ္။ ဒါေၾကာင့္ လက္ေတြ႔မွာ ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ အေတာ္ေလးကို ခက္ခဲတဲ့အေနအထား ျဖစ္ပါတယ္။"

ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့ အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြ ထဲ မွာေတာ့ IDP ေတြကို သူတုိ႔ မူလေနထိုင္ေနတဲ့ေနရာ ဒါမွမဟုတ္ တျခားေနရာသစ္ကို ျပန္လည္ေရႊ႕ ေၿပာင္း ေပးမယ္ဆုိရင္ သူတို႔ရဲ႕ သေဘာဆႏၵအရသာ ေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္၊ လံုၿခံဳမႈရွိရမယ္၊ ဒါ့အျပင္ ဂုဏ္ သိကၡာနဲ႔ အညီ ေျပာင္းေရႊ႕ႏုိင္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္လည္း ပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူတို႔ မူလေနထိုင္ရာ ေဒသေတြမွာ ျပန္လည္ေနထိုင္ႏုိင္ဖို႔ ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး အဲဒီလို မလုပ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ IDP ေတြ ေျပာင္းေရႊ႕လို တဲ့ ေနရာသစ္ကို ေျပာင္းေရႊ႕ႏုိင္ဖို႔ ေဆာင္ရြက္ေပးရမယ္လုိ႔လည္း အႀကံေပးထားပါတယ္။
လင့္၊ https://burmese.voanews.com/a/rakhine-muslim-refugees/5442501.html

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */