ဤစာရွက်စာတမ်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ပို့ခဲ့သော လျှို့ဝှက် (Confidential) ကြေးနန်းစာတစ်စောင် ဖြစ်ပါသည်။

ဤစာရွက်စာတမ်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် ဇွန်လ ၆ ရက်နေ့ ရက်စွဲဖြင့် ပို့ခဲ့သော လျှို့ဝှက် (Confidential) ကြေးနန်းစာတစ်စောင် ဖြစ်ပါသည်။

 

အဓိက အကြောင်းအရာကို မြန်မာဘာသာဖြင့် ဘာသာပြန်ရလျှင် -

ဘင်္ဂလားအစိုးရ၏ အစီရင်ခံစာအရ “Mughs” (အာရကန်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များကို ခေါ်ဝေါ်သည့် အမည်) ဟု ခေါ်သော အာရကန်သား ၈,၀၀၀ ခန့်သည် အာရကန်မွတ်စလင်များ၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် စစ်တကောင်း (Chittagong) သို့ ထွက်ပြေးရောက်ရှိလာကြသည်။

ထိုအထဲမှ လေးပုံသုံးပုံခန့်မှာ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများ ဖြစ်ကြသည်။

ဘင်္ဂလားအစိုးရက ၎င်းတို့နှင့် ဒေသခံမွတ်စလင်များအကြား ပဋိပက္ခများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ကို စိုးရိမ်ပြီး ၎င်းတို့ကို စစ်တကောင်းခရိုင်တွင် ဆက်လက်ထားရှိခြင်းကို မလိုလားကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို အာရကန်သို့ ပြန်မပို့နိုင်သေးသဖြင့် ဘင်္ဂလားပြည်နယ်ပြင်ပသို့ ရွှေ့ပြောင်းထားလိုကြောင်း ဆိုသည်။

အရှေ့ပိုင်းစစ်ဌာနချုပ် (Eastern Army) က အရှေ့ဘင်္ဂလားတွင် Mughs များကို ဆက်လက်ထားရှိခြင်းကို မထောက်ခံကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

Mughs များသည် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွင် ကျွမ်းကျင်သူများ ဖြစ်ပြီး အရည်အချင်းမလိုအပ်သော အလုပ်များတွင်လည်း အသုံးချနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို Bihar နှင့် Orissa ဒေသများတွင် နေရာချထားပေးပြီး အလုပ်ခန့်ထားနိုင်မည်ဆိုပါက ကျေးဇူးတင်မည် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဤစာတမ်းသည် ၁၉၄၂ ခုနှစ် အာရကန်ဒေသအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ကာလ လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းမှုများနှင့် ပတ်သက်သော ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရပါသည်။

 

CONFIDENTIAL

Telegram R No. 4466 dated 6th June 1942.

From: Indians Overseas Department, New Delhi.

To: Chief Secretary, Patna.
Chief Secretary, Cuttack.

EXPRESS

Bengal reports that eight thousand Arakanese Buddhists known as Mughs have crossed to Chittagong owing oppression Arakanese Mussalmans. Three fourths of them are women and children. Bengal apprehends disturbances between them and local Mussalmans and considers it most undesirable to keep them in Chittagong District. As it is impossible for Mughs to return to Arakan Bengal wants that they should be moved outside the Province. Eastern Army does not favour retention of Mughs in Eastern Bengal. Mughs are mainly cultivators and can be utilised for unskilled work. Shall be grateful if they could be accommodated in Bihar Orissa and employed in unskilled work.

---

SECY & DEPTY.

(Distribution notes handwritten below)

• Defence Dept. (3)
• Home Dept. (2)
• I.O. Dept. (1)

---

Notes

• "Mughs" was a colonial-era term commonly used by British officials for the Buddhist population of Arakan (today largely identified as Rakhine people).
• "Mussalmans" is an old British spelling of "Muslims."
• The telegram states that approximately 8,000 Arakanese Buddhists had crossed into Chittagong and attributes the movement to "oppression" by Arakanese Muslims. It is an administrative report reflecting the information and perceptions of officials at that time; historians often compare such documents with other contemporary sources when studying the events of 1942.