" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Wednesday, April 22, 2020

ICJ ထံ တင္သြင္းမယ့္ ပထမဆုံးအစီရင္ခံစာ ျပင္ဆင္မႈ ဘယ္လိုရွိလဲ

လြတ္လပ္တဲ့အာရွအသံ ( RFA ) 
ျမန္မာဌာန | သတင္းမ်ား 
ေဝမာထြန္း
2020-04-22
နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကို ICJ နိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ၂၀၁၉၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၂ရက္ ေန႔ က ေတြ႕ရစဥ္
Photo: AFP

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလ ၂၃ ရက္ေန႔က အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံး ICJ က ျမန္မာနိုင္ငံအေပၚ ၾကားျဖတ္ စီရင္ ခ်က္ ေလးခုခ်မွတ္ထားပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ေတြထဲမွာ ေနာက္ေလးလၾကာရင္ ျမန္မာအစိုးက ICJ ထံ အစီ ရင္ခံစာ တင္သြင္းရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါဝင္ပါတယ္။

ပထမဆုံးတင္သြင္းမယ့္ အစီရင္ခံစာမွာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးရဲ့ ၾကားျဖတ္ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ရာမွာ တိုးတက္တဲ့အေျခအေန၊ အခက္အခဲေတြအပါအဝင္ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရး အစီအစဥ္ကို ထည့္သြင္းတင္ျပဖို႔လိုတယ္လို႔ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒကၽြမ္းက်င္သူေတြက ေျပာပါတယ္။

ေလးလျပည့္ရင္ တင္သြင္းရမယ္ဆိုတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ရွိလို႔ ေမလထဲမွာ မျဖစ္မေန တင္သြင္းရမယ္လို႔ နား လည္ ထားေၾကာင္း ေနာ္ေဝနိုင္ငံမွာ ေနထိုင္ေနတဲ့ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒကၽြမ္းက်င္သူ ေရွ႕ေန ဦးမင္းလြင္ဦး ကေျပာပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔ မျဖစ္မေန တင္သြင္းရမယ့္ အေျခအေနျဖစ္တယ္။ အခက္အခဲေတြ ဘာေတြရွိနိုင္သလဲ။ ဘာေတြ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ရသလဲ။ ႏွစ္နိုင္ငံအစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ရွိသလဲ။ ဒုကၡသည္ေတြရဲ့ လက္ရွိအေျခအေနေတြ ဘယ္ေလာက္ ဆိုးဝါးသြားသလဲ။ သက္ေသခံ ေစာင့္ေရွာက္ ထိန္း သိမ္းရမယ့္ အခ်က္ေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ ေအာင္ျမင္မႈရွိသလဲ၊ တိုးတက္တာေကာ၊ မတိုးတက္ တာေကာ၊ ဆုတ္ယုတ္တာေကာ အားလုံးအစီရင္ခံ တင္ျပဖို႔ျဖစ္တယ္။ ”

(၁) ျမန္မာနိုင္ငံအေနနဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္ လူမ်ိဳးစုေတြအေပၚ သတ္ျဖတ္တာ၊ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာ အပါအဝင္ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈေျမာက္ေစတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္အားလုံး ကို အစြမ္းကုန္ ကာကြယ္တားဆီးေပးဖို႔၊

(၂) တပ္မေတာ္ ဒါမွမဟုတ္ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းေတြက ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ေတြကို လူမ်ိဳးတုံးသတ္ ၿဖတ္မႈ၊ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈက်ဴးလြန္ေအာင္ ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈ၊ ေသြးထိုးလႈံ႔ေဆာ္မႈ စတာေတြ မက်ဴးလြန္ ေအာင္ ၾကပ္မတ္ဖို႔

(၃) လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္လို႔ စြပ္စြဲခံထားရတဲ့ ေနရာေဒသေတြက သက္ေသ အေထာက္အ ထား အားလုံးကို ဖ်က္ဆီးမႈမရွိေအာင္ မူလအတိုင္း ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းထားဖို႔နဲ႔

(၄) ဒီအမိန႔္ခ်မွတ္တဲ့ ေန႔ကစၿပီး ေလးလအၾကာမွာ ျမန္မာဘက္က ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကို တရား႐ုံးေတာ္ ကို တင္ျပအစီရင္ခံၿပီး၊ အဲဒီေနာက္ ေျခာက္လတစ္ႀကိမ္ ပုံမွန္တင္ျပဖို႔ ICJ က ဆုံးျဖတ္ထားတာပါ။

အစီရင္ခံစာတင္သြင္းဖို႔  လိုအပ္တဲ့ အခ်က္အလက္နဲ႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ ႐ုံးနဲ႔ စစ္ဥပေဒခ်ဳပ္႐ုံးတို႔  ေန႔စဥ္ ညႇိႏွိုင္းေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ တပ္မေတာ္ သတင္းမွန္ျပန္ၾကား ေရးအဖြဲ႕က ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္း က RFA ကိုေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ိန္အတိုင္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ တင္သြင္းျဖစ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ုံးနဲ႔ စစ္ဥ ပေဒခ်ဳပ္႐ုံးကေတာ့ လိုအပ္တဲ့အခ်က္အလက္နဲ႔ ဥပေဒပိုင္းဆိုင္ရာ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေန႔စဥ္ ညႇိႏွိုင္း ေဆာင္ရြက္လၽွက္ရွိပါတယ္။ နိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္အရ ေဆာင္ရြက္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္တဲ့အတြက္ သူတို႔ဆီက ေလ်ာ့သြားလိမ့္မယ္လို႔ မျမင္ပါဘူး။ အခ်ိန္ကိုက္ ဖိအားေပးေနဦးမွာပဲလို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ က ျမင္ပါတယ္။”

အစီရင္ခံစာတင္သြင္းဖို႔ နီးလာခ်ိန္ ဧၿပီလ ဒုတိယအပတ္မွာေတာ့ သမၼတ႐ုံးက လူမ်ိဳးျပဳန္းေစမႈ တားဆီး ေရး နဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပးေရး နိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လိုက္နာဖို႔  ညႊန္ၾကားစာ ထုတ္ျပန္ ခဲ့ပါတယ္။

စာခ်ဳပ္ပါ အပိုဒ္ ၂ နဲ႔ ၃ တားျမစ္ခ်က္ေတြကို ေဒသခံေတြ၊ ဝန္ထမ္းေတြ၊ စစ္မႈထမ္းေတြက က်ဴးလြန္မႈ မရွိ ေအာင္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရ၊ ျပည္နယ္နဲ႔ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရေတြက စီမံေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္ၿပီး က်ဴးလြန္ မႈေတြရွိရင္ သမၼတ႐ုံးထံ တင္ျပရမယ္လို႔ စာမွာေဖာ္ျပပါတယ္။

လူမ်ိဳးျပဳန္းေစမႈ တားဆီးေရးနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပးေရး နိုင္ငံတကာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ အပိုဒ္ ၂ မွာ အုပ္စု တစ္စုရဲ့ အဖြဲ႕ဝင္ေတြကို သတ္ျဖတ္တာ၊ စိတ္ပိုင္းနဲ႔႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ နာက်င္ေအာင္လုပ္တာ၊ ဘဝ ရပ္တည္မႈ အေျခ အေနေတြကို ထိခိုက္ေအာင္လုပ္တာ၊ ေမြးဖြားမႈကို တားျမစ္ပိတ္ပင္တာ၊ အုပ္စု တစ္စုရဲ့ ကေလးေတြကို တျခားအုပ္စုကို အတင္းလႊဲေျပာင္းေပးတာေတြကို တားျမစ္ထားပါတယ္။

အပိုဒ္ ၃ မွာေတာ့ လူမ်ိဳးျပဳန္းေစမႈ၊ လူမ်ိဳးျပဳန္းေအာင္ ပူးေပါင္းႀကံစည္မႈ၊ လႈံေဆာ္မႈ၊ ညႊန္ၾကားမႈ၊ အားထုတ္ မႈနဲ႔ အလိုတူ အလိုပါ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို တားျမစ္ထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔ကလည္း အမုန္းစကားနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို တားဆီးဖို႔ သမၼတ႐ုံးက ညႊန္ ၾကား စာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြလို႔ ျပည္တြင္းေလ့ လာသူေတြက ခန႔္မွန္းပါတယ္။

သမၼတ႐ုံးရဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို တပ္မေတာ္ဘက္က လိုက္နာေဆာင္ရြက္ေနတယ္လို႔ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ေဇာ္ မင္းထြန္း ကေျပာပါတယ္။

ဒီလထဲမွာ ျမန္မာနိုင္ငံအႏွံ့က ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ တာဟာ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းေရးအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမယ္လို႔ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ဝင္အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ သူ ဦးေအးလြင္ ကေျပာပါတယ္။

“ထူးထူးျခားျခားကေတာ့ ဘာေတြ႕ရသလဲဆိုရင္ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို လဝက ဥပေဒနဲ႔ ဖမ္းဆီးထားတာ ေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးတဲ့ ကိစၥရပ္ေတြက အျပဳသေဘာေဆာင္ေတြ႕တယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ျမင္ပါတယ္။ အဲဒီဟာေတြက ေျဖေလ်ာ့မႈေတြလုပ္ေနတာမို႔ အျပဳသေဘာေဆာင္တယ္ေလ။”

ပုသိမ္မွာ အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ၁၄ဝ ကို ဧၿပီလ ဒုတိယအပတ္ထဲမွာ အမႈ႐ုပ္သိမ္းၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္ ကို ျပန္ပို႔ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏွစ္ဆန္း (၁) ရက္ေန႔က သမၼတရဲ့ လြတ္ၿငိမ္းသက္သာခြင့္နဲ႔ ရိုဟင္ဂ်ာ အေယာက္ ၈၀၀ ေက်ာ္ လြတ္လာၿပီး သူတို႔ကို မူလေနရပ္ျဖစ္တဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို  ျပန္ပို႔လိုက္ပါတယ္။

သူတို႔ေတြဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္ၾကသူေတြျဖစ္ၿပီး စားဝတ္ေနေရးခက္ခဲတာ၊ အလုပ္အကိုင္၊ ပညာ ေရး အခက္အခဲေတြေၾကာင့္ လူပြဲစားေတြကေန တဆင့္ ျပည္ပနိုင္ငံေတြကို ထြက္ဖို႔ႀကိဳးစားရင္း ဖမ္းဆီးခံရ သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကမၻာ့ကပ္ေရာဂါ ျဖစ္ေနခ်ိန္မို႔လို႔ ျမန္မာအေပၚ နိုင္ငံတကာရဲ့ ဖိအားေတြဟာ ေလ်ာ့က်သြားမယ္လို႔ ထင္ျမင္ မိေၾကာင္း ဥပေဒပညာရွင္ တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ဆလိုင္းငြန္က်ဳံးလ်န္ ကေျပာပါတယ္။

“ဘယ္နည္းနဲ႔ပဲ တင္တင္ တင္လို႔ရတယ္။ သံ႐ုံးေတြက ဖြင့္ထားတာကိုး။ ကိုဗစ္ကိစၥေၾကာင့္ ျမန္မာကိစၥေလ နိုင္ငံတကာ အက်ဥ္းအၾကပ္ထဲမွာ ေလ်ာ့နိုင္စရာရွိတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ICJေကာ ICC ေကာ အေရးမႀကီး ေတာ့ဘူးေလ။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္လုံျခဳံေရးနဲ႔ ကိုယ့္တိုင္းျပည္လူေတြ က်န္းမာေရးပဲ အေရးႀကီးတာကိုး။”

ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ဒုကၡသည္ေတြကေတာ့ ႏွစ္နိုင္ငံအစိုးရ အစီအစဥ္နဲ႔ ျပန္လာနိုင္တာ မရွိေသးပါဘူး။ လတ္တေလာမွာလည္း ကိုရိုနာဗိုင္းရပ္စ္ ျပန႔္ပြားေနမႈေၾကာင့္ ဒုကၡသည္ျပန္လည္ လက္ခံေရး အစီအစဥ္ကို ရပ္ထားရပုံရွိပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာတရား႐ုံးကလည္း ေမလကုန္အထိ ၾကားနားမႈေတြ ရပ္ဆိုင္းထားၿပီး အလည္အပတ္ လာေရာက္မႈေတြကိုလည္း ဖ်တ္သိမ္းထားတယ္လို႔ ICJ ရဲ့ ဝက္ဆိုဒ္မွာ ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႔ ကထုတ္ျပန္ထား ပါတယ္။

အစီရင္ခံစာတင္သြင္းေရး ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ဆုတ္သြားနိုင္ေခ်ရွိ၊ မရွိ နဲ႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ ထားမႈ အေျခအေနေတြကို သိနိုင္ေအာင္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက ညႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးခ်မ္းေအးနဲ႔ သမၼတ ႐ုံးေျပာေရးဆိုခြင့္ ရွိသူ ဦးေဇာ္ေဌးတို႔ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့ေပမယ့္ တုံ႔ျပန္ခ်က္ မရရွိေသးပါဘူး။

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */