" ယူနီကုတ်နှင့် ဖော်ဂျီ ဖောင့် နှစ်မျိုး စလုံး ဖတ်နိုင်အောင်( ၂၁-၀၂-၂၀၂၂ ) မှစ၍ဖတ်ရှုနိုင်ပါပြီ။ (  Microsoft Chrome ကို အသုံးပြုပါ ) "

Friday, December 31, 2021

လိမၼာပါးနပ္သည္၊ ႏွစ္လိုခင္မင္ဖြယ္ေကာင္းသည္၊ ၾကမ္း ၾကဳတ္ေသာ စစ္တပ္တစ္တပ္ကို တိတ္တဆိတ္ လက္နက္ တပ္ဆင္ေပးေနသည္။

The New York Times
Hannah Beech
Dec. 24, 2021

ဗမာ-အိုင္ယာလန္ ကျပားမိသားစုတစ္စုက ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ စစ္ေဆးမႈမ်ားကို ေရွာင္ကြင္းလ်က္ ျမန္မာ စစ္အ စိုးရအတြက္ ေလယာဥ္မ်ား၊ ကာကြယ္ေရး ေရဒါ၊ အျခားနည္းပညာႏွင့္ ကိရိယာမ်ားကို ကူညီဝယ္ယူ ေပးေနေ သာ္လည္း အျမဲသူေတာ္ေကာင္းစကားသာ ဆိုၾကေလသည္။ 

ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္၊ မတ္လတြင္နိုင္ငံ့ၿမိဳ႕ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္၌ ၇၆ ႏွစ္ေျမာက္ တပ္မေတာ္ေန႔ စစ္ေရးျပခ်ီတက္ပြဲတြင္ ေတြ႕ရစဥ္။Credit...Stringer/EPA, via Shutterstock
 
 

လြန္ခဲ့သည့္ သုံးႏွစ္က ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုကို ပဲခူးကလပ္တြင္ ပါတီေပးလ်က္ ေပ်ာ္ပါးလ်က္ ေတြ႕နိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ေလးစားၾကည္ညိဳဖြယ္ ဗမာ-အိုင္ယာလန္ကျပား ဤမိသားစုက ကၽြန္းသစ္အတိ တန္ဆာဆင္ ထား ေသာ ပဲခူးကလပ္ အေဆာက္အဦးကို မူလ ၁၉ ရာစု ဂုဏ္က်က္သေရျပန္ေရာက္ေအာင္ ျပန္လည္ မြမ္းမံခဲ့ၿပီး ဂ်င္အရက္တျမျမႏွင့္ ကိုလိုနီအရာရွိမ်ား စိုးမိုးျခယ္လွယ္ခဲ့သည့္ အေငြ႕အသက္ျပန္ရေအာင္ အသက္သြင္း ထား သကဲ့သို႔ပင္ျဖစ္သည္။ ပဲခူးကလပ္ ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ျခင္းသည္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ အေရွ႕တိုင္းႏွင့္ အေနာက္တိုင္း ေရာႁပြမ္းေပါင္းစပ္မႈမွ အားယူေသာ ရပ္တည္ခ်က္မ်ိဳး၊ ကမၻာ့အသိုင္းအဝိုင္းႏွင့္ ဆက္ဆံ‌ ေပါင္း စပ္ခါစ နိုင္ငံတစ္ခု၏ အေကာင္းျမင္မႈမ်ိဳးတို႔ႏွင့္ အံဝင္ခြင္က်ျဖစ္လွသည္။


တစ္ၿမိဳ႕လုံး၏ အျခားေနရာမ်ားတြင္ လၽွပ္စစ္မီး အခ်ိန္ပိုင္းအလိုက္ျပတ္ေတာက္ေနခ်ိန္တြင္ ေက်ာ္ေသာင္း မိ သားစုသည္ ရွန္ပိန္အေသာက္မပ်က္၊ အကအခုန္မပ်က္ ရွိေနၿပီး ျပည္ေတာ္ျပန္လူငယ္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ စစ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၏ ေရႊေပၚျမတင္ သမီးေတာ္မ်ား၊ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္းဘဝမွ ပြင့္လင္းလာသည့္ ျမန္ မာ့စီးပြားေရးအတြက္ နိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈရေအာင္ေဆာင္ရြက္ေရး ႐ုတ္တရက္ တာဝန္ရွိသြားသူမ်ား စ သည့္ ပုဂၢိဳလ္မ်ား တ႐ုန္း႐ုန္းႏွင့္ ေနလ်က္သာ ရွိသည္။

ျမန္မာ စစ္အာဏာရွင္မ်ားက ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာက်င့္သုံးခဲ့ေသာ တံခါးပိတ္ဝါဒကို ရပ္တန႔္လိုက္သည့္ အ ခ်ိန္တြင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ အလိုအပ္ဆုံးေသာ အစပ္အဟပ္ကို ေပးနိုင္သည္ကို ျမင္ရေလသည္။ ကိန္းႀကီးခန္းႀကီးရွိေသာ မိသားစုျဖစ္သည့္အျပင္ အလႉအတန္းလည္း ရက္ေရာလွသည္။ အတြင္းလွိုက္ ပ်က္စီးၿပီး တံခါးပိတ္ေနေသာ နိုင္ငံတစ္ရပ္ကို ကမၻာ့ႏွင့္ရင္ေဘာင္တန္းေသာ စီးပြားေရး တစ္ရပ္ အျဖစ္သို႔ေရာက္ေအာင္ ဖုံးဖိစည္း႐ုံး ဆြဲေဆာင္ဖန္တီးမည့္ စီးပြားေရးက႑အသြင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ိဳးကို စူးစိုက္ ေဆာင္ရြက္တတ္ေသာ ရာဇဝင္ရွိသည့္ မိသားစုလည္းျဖစ္သည္။ ဤမိသားစုက အိမ္ၿခံေျမႏွင့္ ပို႔ကုန္ သြင္းကုန္ ကုမၸဏီမ်ား ေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း အေယာင္ျပထားေသာ္လည္း ၎တို႔၏ အဓိက ေငြတြင္းႀကီးကိုမူ အစဥ္အ ဆက္ ဖုံးကြယ္ထားေလသည္။

၎တို႔မွာ မူးယစ္ရာဇာမ်ားႏွင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကို ဂုတ္ေသြးစုပ္ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေသာ ခရိုနီမ်ားႏွင့္မတူ ျခားနား ေၾကာင္း မည္မၽွပင္ ႀကိဳးစားဟန္ေဆာင္သည္ျဖစ္ေစ၊ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ကမၻာ့အၾကမ္းၾကဳတ္ဆုံး စစ္ တပ္ကို တိတ္တဆိတ္လက္နက္ တပ္ဆင္ကူညီလ်က္ရွိေနပါသည္။ ရိုဟင္ဂ်ာမူဆလင္မ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ သည့္ လူမ်ိဳးတုံးသုတ္သင္မႈကို ျမန္မာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား က်ဴးလြန္သည့္အခ်ိန္တြင္ တပ္မေတာ္ဟု အမည္တပ္ ထားေသာ ျမန္မာစစ္တပ္ႏွင့္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ ပတ္သက္ပူးေပါင္းမႈမ်ားက ပို၍ပင္ နက္ရွိုင္းလာခဲ့သည္။ လက္ရွိကာလ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံလုံးကို အာဏာသိမ္းလိုက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕၏ ခန႔္မွန္းခ်က္အရ လက္နက္မဲ့ ျပည္သူ ၁,၃၀၀ ေက်ာ္ကို သတ္ျဖတ္လိုက္သည့္ အခ်ိန္ထိ ၎ပတ္သက္မႈက မရပ္တန႔္ေသးေခ်။


-----

မိသားစု၏ မ်ိဳးဆက္သစ္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ ေရွ႕ထြက္မင္းသားပင္ ျဖစ္ သည္။ မိသားစုလုပ္ငန္းဆက္ခံသူ မ်ိဳးဆက္သစ္ အသက္ ၃၉ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သူ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္း သည္ တပ္မေတာ္ထံမွ လုပ္ငန္းမ်ား ကန္ထရိုက္ယူနိုင္ရန္ အာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္ လွိုင္၏ မိသားစုႏွင့္ အကၽြမ္းတဝင္ျဖစ္ေအာင္ ႀကိဳးစားခဲ့ရသည္။ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ၂၀၁၅ ပဲရစ္ ေလေၾကာင္းျပပြဲတြင္ ျမန္မာ တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (ေလ) ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံခဲ့သည္။ ထိုပြဲတြင္ အဆိုပါ ေလတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္က ပါကစၥတန္ တိုက္ခိုက္ေရး ဂ်က္ေလယာဥ္မ်ားကို ဝယ္ယူသြားၿပီး လက္နက္အင္အား ျဖည့္ တင္းခဲ့သည္။ ႐ုရွားတိုက္ခိုက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္မ်ားအတြက္ အပိုပစၥည္းမ်ားကို ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု လုပ္ငန္း တစ္ခုမွ တင္သြင္းခဲ့သည့္ ေနာက္ပိုင္း အာဏာသိမ္းဆန႔္က်င္သူ ျပည္သူမ်ားကို ၎ေလယာဥ္မ်ားမွ စက္ေသ နတ္/အေျမာက္မ်ားႏွင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္ျခင္း ရွိခဲ့ပါသည္။

ပဲခူးကလပ္ကို ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံရန္အတြက္ပင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ကလပ္ရွိုးပြဲမ်ားအတြက္ စစ္ တပ္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးကို တစ္ႏွစ္လၽွင္ အနည္းဆုံး ေဒၚလာ ငါးသိန္းတစ္ေသာင္း ေပးေခ်ရမည့္ အေ ရာင္း အဝယ္တစ္ခုကို အေပးအယူထားခဲ့ရေၾကာင္း ကလပ္ရွိုးပြဲမ်ားအတြက္ သေဘာတူညီခ်က္တြင္ ေတြ႕ရွိ ရသည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုအေၾကာင္းကို နယူးေယာက္တိုင္းမ္စ္ သတင္းစာက စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ရန္ႀကိဳးပမ္းရာတြင္ ကုမၸဏီဝန္ထမ္းေဟာင္းေပါင္းမ်ားစြာ၊ စီးပြားဖက္မ်ား၊ စစ္တပ္အတြင္းမွ သတင္းေပးမ်ား၊ မိသားစုဝင္မ်ား စ သည့္ ပုဂၢိဳလ္ေပါင္းမ်ားစြာႏွင့္ လူေတြ႕ေမးျမန္းျခင္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ စာရြက္စာတမ္းမ်ား၊ စာခ်ဳပ္မ်ား၊ တင္ ဒါမ်ား၊ အျခား ဘ႑ာေရး အေထာက္အထားမ်ား စသည့္ စာရြက္စာတမ္း စာမ်က္ႏွာ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာကို ေလ့လာခဲ့ရာ အမ်ားျပည္သူမ်က္စိေအာက္ မေရာက္ေအာင္ ဗ်ဴဟာေျမာက္ ဖုံးကြယ္သိုဝွက္ထားေသာ စစ္တပ္ ဝယ္ယူေရးလုပ္ငန္း မဟာကြန္ရက္ႀကီးတစ္ခုကို ေဖာ္ထုတ္နိုင္ခဲ့ပါသည္။ 

အလႉအတန္းေဖာင္ေဒးရွင္းတစ္ခုအျဖစ္ မ်က္ႏွာျပထားေသာ ဤမိသားစုက တပ္မေတာ္ႏွင့္နီးနီးကပ္ကပ္ ပတ္ သက္မႈေၾကာင့္ အက်ိဳးေက်းဇူးရရွိ ေနသည့္အျပင္ အေနာက္တိုင္း အစိုးရမ်ား၏ စစ္ေဆး အေရးယူမႈမ်ားကို ေရွာင္ရွားနိုင္ေအာင္ စစ္တပ္ကို ကူညီ ေထာက္ပံ့ျခင္းလည္း ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။

မတ္လ တပ္မေတာ္ေန႔ စစ္ေရးျပခ်ီတက္ပြဲတြင္ လက္နက္မ်ား ခင္းက်င္းျပသထားစဥ္။ တပ္မေတာ္အမည္ရွိ ျမန္မာ စစ္တပ္သည္ ျပည္သူမ်ားကို ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ား က်ဴးလြန္ေၾကာင္း နာမည္ဆိုးႏွင့္ ေက်ာ္ၾကား သည္။Credit...Associated Press

ေကာ့ေတးပါတီမ်ား၊ စီးပြားေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားစသည့္ လူေရွ႕သူေရွ႕တြင္ ဤမိသားစုက ေကာင္းေသာ အုပ္ ခ်ဳပ္မႈ၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ား၏ လူမႈတာဝန္၊ ပြင့္လင္းေသာ တင္ဒါေခၚယူမႈ စသည့္ နိုင္ငံတကာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း စံႏႈန္းမ်ားအေၾကာင္း အသံေကာင္းဟစ္ၾကသည္။ လူရည္လည္ၿပီး စည္း႐ုံးတတ္ေသာ၊ အေနာက္ တိုင္းမွ ပညာတတ္လာၿပီး အဂၤလိပ္စကား ကၽြမ္းက်င္ေသာ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုဝင္မ်ားသည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ တိတ္တဆိတ္ လက္ဝါးခ်င္းရိုက္ေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို အဓိက အားကိုး စီးပြားျဖစ္ေနၾကပါသည္။ ၎လုပ္နည္းလုပ္ဟန္က အာရွ၏ အဆင္းရဲဆုံးႏွင့္ ဖိႏွိပ္မႈ အႀကီးဆုံး နိုင္ငံမ်ားတြင္အပါအဝင္ျဖစ္ေသာ ျမန္ မာနိုင္ငံတြင္ ခရိုနီဟူေသာ လူတန္းစားတစ္ရပ္ အခန႔္သား ေပၚလာေစခဲ့သည့္ စရိုက္တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ ရာဇဝင္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ သမိုင္းႏွင့္တၿပိဳင္နက္ ျဖစ္ပ်က္ေပၚေပါက္လ်က္ရွိသည္။ ရမ္းရမ္းကားကားစစ္တပ္ႏွင့္ အက်ိဳးစီးပြားတစ္ခုတည္းသာ ၾကည့္ၿပီး အရာရာစေတးတတ္သည့္ မိသားစုမ်ား က အညြန႔္တလူလူနိုင္ငံတစ္ခုကို ခ်ိဳးဖဲ့ဖ်က္ဆီးခဲ့ၾကေလသည္။

စစ္တပ္ထံ ဥေရာပထုတ္ ေလယာဥ္ႏွင့္ ျပင္သစ္ထုတ္ ကမ္းရိုးတန္းေစာင့္ၾကည့္ေရးစနစ္တစ္ခု ဝယ္ယူ တင္ သြင္းခြင့္ စာခ်ဳပ္မ်ား ၿမိဳးၿမိဳးျမက္ျမက္ရရွိေအာင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ၎တို႔ မိသားစု၏ အခ်ိတ္ အ ဆက္ မ်ားကို အသုံးခ်နိုင္ခဲ့သည္။ ေရတပ္အတြက္ အီတလီထုတ္ ေသနတ္မ်ားကို တင္သြင္း ေပးရန္အတြက္ ေဈးၿပိဳင္အဆိုျပဳမႈတစ္ခုလည္း လုပ္ထားေၾကာင္းကို ထိုအေၾကာင္းပါေသာ အီးေမးတစ္ေစာင္ႏွင့္ ဝန္ထမ္း ေဟာင္း တစ္ဦး၏ အတည္ျပဳခ်က္အရသိရပါသည္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္တို႔ ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ စစ္တပ္ႏွင့္ ဆက္စပ္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ေဆာင္ရြက္ေသာ အေ ရာင္းအဝယ္မ်ား၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ၎တို႔ႏွင့္ ေဆြမ်ိဳးမကင္းသူ၊ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးအျဖစ္ေရာ အမ်ိဳး သား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒အျဖစ္ပါ တာဝန္ယူဖူးသည့္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းတစ္ဦးက တရားဝင္ ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ေပးခဲ့သည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ၎တို႔ႂကြယ္ဝမႈပမာဏကို ဖုံးဖိကြယ္ဝွက္ရန္ ၿဗိတိသၽွဗာဂ်င္ကၽြန္းစုမ်ားမွသည္ စကၤာပူအထိ စီရင္မႈ ကြဲျပားေသာ ေဒသအသီးသီးတြင္ ကုမၸဏီအမ်ိဳးမ်ိဳး မွိုလိုေပါက္ေအာင္ ခြဲတည္ေထာင္ ထားသည္။ ၎ကုမၸဏီအခ်ိဳ႕ကို အေရာင္းအဝယ္ တစ္ခုစီအတြက္သာ သီးသန႔္တည္ေထာင္ဖြင့္လွစ္ၿပီး အ လုပ္ ၿပီးသည္ႏွင့္ ျပန္လည္ပိတ္သိမ္းလိုက္ၾကသည္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုဝင္မ်ား၊ တဆင့္ခံပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ပါဝင္မႈကို ဖုံးကြယ္ထားနိုင္ေအာင္ အမည္ေပါက္ပိုင္ဆိုင္မႈပုံစံ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသုံးခ်ခဲ့ၾကသည္။

တပ္မေတာ္၏ အင္အားခ်ဲ႕ထြင္မႈကို ဟန႔္တားနိုင္ရန္ ခ်မွတ္ထားသည့္ အေနာက္တိုင္းမွ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ တား ၿမစ္ခ်က္မ်ားကို ေရွာင္ကြင္းၿပီး တပ္မေတာ္ကိုယ္စား ဝယ္ယူေရးမ်ားေဆာင္ရြက္ေပးေနၾကျခင္းျဖစ္ သည္ဟု နိုင္ငံတကာ ပိတ္ဆို႔မႈဆိုင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားႏွင့္ ကုမၸဏီ ဝန္ထမ္းေဟာင္း ၅ ဦးက ဆိုပါသည္။ ကမ္းရိုးတန္း ေရဒါစနစ္မွာ ထိုကဲ့သို႔ တားျမစ္ခ်က္မ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္ ဝယ္ယူထားျခင္း ျဖစ္နိုင္ပါသည္။ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ စုံစမ္းေထာက္လွမ္းသူမ်ားက လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈ အျဖစ္ ယူဆၾကေသာ စစ္တပ္က အစုလိုက္အျပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈေၾကာင့္ ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္မ်ား ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္စဥ္က ကမ္းရိုးတန္း ေရဒါနည္းပညာက အ သက္ဝင္လည္ပတ္ေနၿပီျဖစ္သည္။

ဤမိသားစု၏ ကုမၸဏီတစ္ခုက စစ္တပ္ကို ေဒၚလာ ေလးေသာင္းႏွင့္အထက္ လႉဒါန္းခဲ့ၿပီး ၎ ေငြေၾကးမွာ အ သုံးျပဳခဲ့သည့္လုပ္ငန္းမွာ လူမ်ိဳးတုန္းသုတ္သင္ျခင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေနရာတစ္ခုကို ဖုံးဖိ႐ုပ္ဖ်က္ျခင္းဟု ကမၻာ့ ကုလသမဂၢက ေဖာ္ထုတ္ သိရွိခဲ့ပါသည္။ စစ္တပ္က ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ႏွိပ္ကြပ္ညႇဥ္းပန္းျခင္းဆိုင္ရာ ကုလ သမ ဂၢ အစီရင္ခံစာတစ္ခုတြင္ ၂၀၁၉ တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာ အဆိုပါထည့္ဝင္ကူညီမႈကို ေဖာ္ျပထားျခင္း ရွိပါသည္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ေလ်ာ္ကန္မႈ မရွိေၾကာင္း လူေတြ႕ေမးျမန္းမႈမ်ားတြင္ ျငင္းဆိုသည္။ ၎ႏွင့္ စစ္ တပ္အၾကားဆက္ဆံေရးသည္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း အျခားေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ နည္းတူ သာမန္ ဆက္ဆံေရးသာ ရွိေၾကာင္း ဆိုသည္။ ၎၏ ဖခင္အပါအဝင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ တပ္မေတာ္အတြက္ စစ္သုံးပစၥည္းမ်ား ေထာက္ပံ့ေပးသြင္းျခင္း မရွိေၾကာင္း ႏွင့္ အျခားမိသားစုမ်ားကသည္သာ စစ္တပ္၏ လက္ နက္ ကုန္သည္အစစ္မ်ားျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုသည္။ မိသားစု စီးပြားေရးကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ၎၏ အဖိုးသည္ ငါးဖမ္းလုပ္ငန္း၊ ေမြးျမဴေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုပင္ ပါဏာတိပါတာကံ က်ိဳးမည္စိုးရိမ္ေသာေၾကာင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ခဲ့ေၾကာင္း မွတ္ခ်က္ျပဳေသးသည္။

အသက္ ၃၉ႏွစ္အရြယ္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ၎ဖခင္ ဦးမိုးေက်ာ္ေသာင္းႏွင့္ နီးနီးကပ္ကပ္ မေနျဖစ္ ေၾကာင္းႏွင့္ ၎ဖခင္ သီးသန႔္ လုပ္ကိုင္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအေၾကာင္းကို ၎မသိေၾကာင္း ျငင္းဆို သည္။ ၎ႏွင့္ ၎ဖခင္တို႔ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွာ မတူညီေသာေၾကာင့္ ၎ဖခင္ လုပ္ငန္းမွာ ၎တို႔ မိသား စု စီးပြားေရး လုပ္ငန္းျဖစ္သည္ဟု သိမ္းက်ဳံးယူဆရန္ မသင့္ေၾကာင္း ထပ္မံ ေျပာဆိုျပန္ပါသည္။ (သို႔ရာတြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ၎ဖခင္၏ ကုမၸဏီတစ္ခုတြင္ ဒါရိုက္တာ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး လက္ရွိ လည္း ၎ဖခင္ပိုင္ ေနာက္ထပ္ ကုမၸဏီအခြဲတစ္ခုတြင္ ဒါရိုက္တာအျဖစ္ တာဝန္ယူေနသည္။)

“ကၽြန္ေတာ္ ကၽြန္ေတာ့္နိုင္ငံကို ခ်စ္တဲ့စိတ္ေၾကာင့္ ျပန္လာတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ေဝါစထရိကို သြားအလုပ္ မလုပ္ ခဲ့ဘူး။ ကၽြန္ေတာ့္မိတ္ေဆြေတြ သြားလုပ္ၾကသလို ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္သြားၿပီး သီခ်င္းကုမၸဏီမေထာင္ဘူး။ ဇာ တိေျမကို ျပန္လာတာ။ ကၽြန္ေတာ္ ဇာတိေျမကို ျပန္လာတာ ေငြမက္လို႔မဟုတ္ဘူး။ မိသားစု အစဥ္အလာကို ထိန္းသိမ္းဖို႔။” ဟု ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ဆိုသည္။


မိသားစုအခ်ိတ္အဆက္မ်ား

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ကမၻာကို ျပခဲ့သည့္ပုံရိပ္မွာ ျမန္မာ့အခမ္းနားဆုံး မ်ိဳးဆက္ထဲက ဆက္ခံသူ တစ္ ဦး အေနႏွင့္ ပနံတင့္ေစသည့္ ပုံရိပ္ျဖစ္သည္။ ထိုင္းဘုရင္လည္း ေက်ာင္းသားအျဖစ္ တက္ေရာက္ခဲ့ေသာ ၿဗိ တိသၽွ ေမးလ္ဖီးတကၠသိုလ္မွ ႏွစ္လိုဖြယ္ ဘြဲ႕ရတစ္ဦးဟူသည့္ ပုံရိပ္လည္းျဖစ္သည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ The Asian Institute of Management မွ ထုတ္ေဝေသာ ေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္တြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ၎၏ အဖိုးကို ဘက္ကင္ဂမ္နန္းေတာ္က အေရးတယူ ဖိတ္ေခၚရသည့္အေၾကာင္း၊ အဖိုးက ၎ကို စီးပြား ေရး ဆိုင္ရာ အဆုံးအမမ်ား ပို႔ခ်ခဲ့သည့္အေၾကာင္း ေျပာျပခဲ့သည္။ အဖိုးဦးေက်ာ္ေသာင္းမဆုံးခင္ ေနာက္ဆုံး ေတြ႕ ခဲ့ရသူမွာ ၎ကိုယ္တိုင္ပင္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျမးျဖစ္သူ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ထိုေဆာင္းပါးတြင္ ေျပာခဲ့ ပါသည္။

သို႔ရာတြင္ ထိုေျပာဆိုခ်က္မ်ားမွာ အလိမ္အညာသာျဖစ္သည္။

အဖိုးဦးေက်ာ္ေသာင္းဆုံးပါးခ်ိန္တြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းမွာ လမ္းေလၽွာက္တတ္ခါစ ကေလးအရြယ္ သာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ စီးပြားေရး အဆုံးအမ လိုအပ္မည္ မဟုတ္ေပ။ ဘက္ကင္ဂမ္ နန္းေတာ္မွ ဖိတ္ေခၚ ခဲ့ျခင္း လည္း အလ်ဥ္းမရွိခဲ့ဟု ေက်ာ္ေသာင္း မိသားစုဝင္ ေလးဦးက The Times သတင္းစာႏွင့္ ေဆြးေႏြးခ်ိန္ ဖြင့္ဟခဲ့ ပါသည္။ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္း၏ ကိုယ္ေရး အထုပၸတၱိတြင္၎က ဘက္ဘဆင္ ေကာလိပ္မွ စြန႔္ဦးတီ ထြင္မႈႏွင့္ စီးပြားေရး စီမံခန႔္ခြဲမႈ ဘာသာရပ္တို႔ျဖစ္ ေက်ာင္းၿပီးသည္ဟု ေဖာ္ျပထားေသာ္ျငား၊ ၎သည္ ထို ေက်ာင္းတြင္ ၿပီးစီးေအာင္ျမင္ျခင္း မရွိခဲ့ပါဟု ကိုယ္တိုင္ဝန္ခံထားပါသည္။

“အားလုံးအမွန္သိေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ေျပာျပမယ္။ ကၽြန္ေတာ့္မိသားစုဟာ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ သမိုင္းအရွည္ဆုံး စီး ပြား ေရး မိသားစုပဲ။” ဟု ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ဆိုသည္။ “ကၽြန္ေတာ့္အဖိုးဆိုရင္လည္း အင္မတန္‌ ေအာင္ျမင္ခဲ့တာ။ “ကၽြန္ေတာ့္အေဖလည္း အင္မတန္ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။”

“ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း ထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္သူ တစ္ေယာက္ပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ဘယ္ေတာ့မွ ျဖတ္လမ္း မလိုက္ ဘူး။” ဟုေျပာရင္း ၎က အေျပးအားကစား၊ ေဘာလုံးအားကစားႏွင့္ စီးပြားေရးတြင္ ထူးခၽြန္ေအာင္ျမင္သူ ျဖစ္ေၾကာင္း ဆက္ေျပာသည္။

ေက်ာ္ေသာင္း                                                                                      ေဂ်ာ္နသန္ ေက်ာ္ေသာင္း။
 

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား နိုင္ငံတံခါးပိတ္ ဝါဒက်င့္သုံးလိုက္ခ်ိန္တြင္ နိုင္ငံအျပင္ ကို ဆႏၵအေလ်ာက္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္ၾကေသာ၊ အဆက္အသြယ္ေကာင္းမ်ားရွိၿပီး ခ်မ္းခ်မ္းသာသာ ေနနိုင္ ၾကေသာ အုပ္စုတြင္ အပါအဝင္ျဖစ္သည္။ ဤမိသားစု၏ ကနဦး ႂကြယ္ဝမႈက ဂုန္ေလၽွာ္လုပ္ငန္းကို အေျချပဳ ထားသည္။ ဂုန္ေလၽွာ္ဆိုသည္မွာ ႀကိဳး၊ ေလၽွာ္ႀကိဳးမ်ားလုပ္ရန္ သုံးေသာ သဘာဝခ်ည္မၽွင္တမ်ိဳးျဖစ္သည္။ စစ္ တပ္က ပထမဆုံး ၁၉၆၂တြင္ အာဏာသိမ္းၿပီး ဆိုရွယ္လစ္စနစ္ကို အဓမၼေျပာင္းေသာ ကေမာက္ကမ ျဖစ္စဥ္ တြင္ ၎တို႔ ဂုန္ေလၽွာ္စက္က ျပည္သူပိုင္ အသိမ္းခံခဲ့ရသည္။ 

တခ်ိန္က တကၠသိုလ္ေက်ာင္းေကာင္းမ်ားႏွင့္ ဘာသာစကားယဥ္ေက်းမႈ စုံလင္ေသာ တိုးတက္သည့္ ၿမိဳ႕ၿပ ေန ထိုင္မႈစနစ္ရွိသည့္ ေလးစားအားက်ဖြယ္ ဗမာျပည္က တျဖည္းျဖည္း ကုန္းေကာက္စရာမရွိေအာင္ ဆင္းရဲ မြဲေတသည့္အေျခဆိုက္ခဲ့သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေနသည့္ အာဏာသိမ္း စစ္အုပ္စုကနိုင္ငံအမည္ကို ျမန္မာဟု ေျပာင္း လဲမွည့္ေခၚသည္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္း၏ ဖခင္ျဖစ္သူကို ေျမာက္အိုင္ယာလန္သို႔ ေစလႊတ္ခိုလႈံခိုင္းေသာေၾကာင့္ ျပည္သူ ပိုင္ သိမ္းခံရျခင္းမွ လြတ္ေျမာက္သြားသည္။ ၎၏ေမာင္ႏွမမ်ားက ထိုင္း၊ စကၤာပူ၊ အေမရိကႏွင့္ ၿဗိတိန္နိုင္ငံ တို႔သို႔ အကြဲကြဲအျပားျပား ေရာက္ရွိသြားၾကသည္။ တနိုင္ငံလုံးႏွင့္အတူ ရန္ကုန္မွ မိသားစုပိုင္ စံအိမ္ႀကီး သည္ လည္း တျဖည္းျဖည္း ယိုယြင္းေဆြးျမည့္သြားေလသည္။

နိုင္ငံရပ္ျခားသို႔ တကြဲတျပားေရာက္ရွိသြားၾကေသာ္လည္း ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ အဆက္ အသြယ္မျပတ္ၾကဘဲ စီးပြားေရး လုပ္ရန္အတြက္ မၾကာခဏ ခရီးသြားလာေရာက္ျခင္း ရွိၾကသည္။ ထိုသို႔ သြား လာ လည္ပတ္မႈ အဆင္ေျပေစရန္ ကူညီေပးၾကေသာ ေဆြမ်ိဳးမ်ားတြင္ အဆင့္ျမင့္ စစ္တပ္ အရာရွိမ်ား၊ဝန္ႀကီး မ်ားႏွင့္ အာဏာသိမ္းစစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ အနီးကပ္ အတိုင္ပင္ခံမ်ားပါဝင္သည္။ ဝမ္းကြဲညီအမ တစ္ဦးက ဦးေဇယ်ာေအာင္ႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳလိုက္သည္။ ဦးေဇယ်ာေအာင္က လူရည္လည္ၿပီး အဂၤလိပ္စကား တတ္ ကၽြမ္းေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ ေျချမန္တပ္ရင္း ၈၈ကို ဦးေဆာင္ခဲ့သူ လည္း ၿဖစ္သည္။ ထိုဌာန ၂ ခုလုံးသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားၾကာေအာင္ ျမန္မာျပည္သူမ်ားအေပၚ က်ဴးလြန္ေသာ စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္မႈ ရွိသည္ဟု ကမၻာ့ကုလသမဂၢက ေဖာ္ထုတ္ထားျခင္းလည္း ရွိပါသည္။

ျမန္မာ၏ လက္သင့္ရာ စားေတာ္ေခၚသည့္ အခ်ိတ္အဆက္မ်ားမွာ မိသားစု ပတ္သက္ရာ ပတ္သက္ေၾကာင္း မ်ားအေပၚ အေျခခံသည္။ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ား၏ သားသမီးမ်ားသည္ မ်ားေသာအားျဖင့္ နီးစပ္ရာ အခ်င္းခ်င္း ၾကားသာ လက္ထပ္ၾကသည္။ အျခား အလားတူ စစ္တပ္အႏြယ္ဝင္ျဖစ္ေစ၊ စီးပြားေရး ခရိုနီႀကီးမ်ား၏ သား သမီး မ်ားႏွင့္ ျဖစ္ေစသာ လက္ထပ္ၾကသည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုဝင္မ်ားက စစ္တပ္ကန္ထရိုက္မ်ားကို လိုက္လံၿပိဳင္ဆိုင္ရယူေနခ်ိန္သည္ ဦးေဇယ်ာ ေအာင္ က မီးရထားဝန္ႀကီး၊ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးႏွင့္ အမ်ိဳးသား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒အျဖစ္ တာဝန္ယူ ထားခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ၎၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို သုံးၿပီး ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုအတြက္အေရာင္းအဝယ္ခြင့္ျပဳခ်က္ မ်ားစြာကို လက္မွတ္ထိုး ခြင့္ျပဳခဲ့ေၾကာင္း ေကာ္ပိုရိတ္ မွတ္တမ္းမ်ား စာခ်ဳပ္မ်ားအရ သိရပါသည္။

တပ္မေတာ္က စီးပြားေရးပိုင္း ေျဖေလၽွာ့လာခ်ိန္တြင္ စစ္တပ္ပိုင္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ပိုင္ဆိုင္မႈမ်ားကို ေအာက္ေဈးျဖင့္ တရေဟာ ထုတ္ေရာင္းရာ ေရေပၚဆီလူတန္းစားတစ္ရပ္က အက်ိဳးအျမတ္ရရွိေရးအတြက္ ျပည္တြင္းသို႔အလုံး အရင္း ျပန္လည္ ဝင္ေရာက္လာခဲ့ၾကေလသည္။ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းလည္း နိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ႀကီးျပင္း ၾကေသာ ေမာင္ႏွမမ်ားလည္းအတူ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ျပန္လာခဲ့ၾကသည္။

၎ဖခင္၏ ေျခရာအတိုင္း ထပ္ၾကပ္လိုက္ျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္မႈေအာက္မွ ျမန္မာျပည္သို႔ အေ စာဆုံး ျပန္လာၾကေသာ စီးပြားေရးသမားမ်ားတြင္ ၎ဖခင္ကလည္း ေျမာက္အိုင္ယာလန္ႏွင့္ စကၤာပူတြင္ အေနၾကာၿပီး ျပန္ေရာက္လာသူအျဖစ္ ပါဝင္ပါသည္။ ၎က မိသားစုစီးပြားေရးသည္ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ လုပ္ငန္း အေပၚ အေျခတည္ထားသည္ဟု ေျပာဆိုေသာ္လည္း ဦးမိုးေက်ာ္ေသာင္းက တပ္မေတာ္ႏွင့္ ၎၏ ဆက္ဆံ ေရး ကို အဆင္ေျပခိုင္မာေစရန္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားအတြက္ အေနာက္တိုင္းႏွင့္ ဆက္ဆံေရး ပြဲစားအျဖစ္ ေဆာင္ ရြက္ေပးေနေၾကာင္း စီးပြားဖက္ ၇ ဦး၊ စစ္တပ္အတြင္းလူမ်ားႏွင့္ မိသားစုဝင္မ်ားက ဖြင့္ဟထားသည္။ 

အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ေဟာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၏ သားသမီးမ်ားအတြက္ နိုင္ငံရပ္ျခားပညာေရးကို ၎က စီမံေပးခဲ့ရသည္ဟု ႂကြားဝါေလ့ရွိေၾကာင္း အဆိုပါ သတင္းေပးမ်ားအနက္ ငါးဦးက ဆိုပါသည္။ ၎ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ မွတ္ခ်က္ျပဳရန္ေတာင္းဆိုခ်က္မ်ားကို ဦးမိုးေက်ာ္ေသာင္းက အေၾကာင္းမျပန္ပါ။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၊ ျမန္မာနိုင္ငံမွ အာဏာသိမ္းေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ၆၅ ႏွစ္ေျမာက္ တပ္မေတာ္ေန႔တြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုႏွင့္ ပတ္သက္မႈရွိေသာ အဆင့္ျမင့္ တပ္မေတာ္အရာရွိမ်ားတြင္ ၎လည္းပါဝင္ပါသည္။Credit...Christophe Archambault/Agence France-Presse — Getty Images

ဤမိသားစုက မီဒီယာေပၚတြင္ ျမင္သာမႈမရွိေအာင္ သိုသိပ္စြာ ေနထိုင္ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕သတင္းအခ်က္ အလက္ မ်ား ေပၚထြက္လာပါသည္။ ၂၀၀၂ တြင္ တပ္မေတာ္ပိုင္ သတင္းစာတစ္ခုတြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ ေသာင္းႏွင့္ ဖခင္ မိုးေက်ာ္ေသာင္းတို႔က စစ္တပ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ေစတီတစ္ဆူ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ အလႉပြဲတစ္ခုတြင္ က်ပ္ေငြ သိန္း ၇၀ လႉဒါန္းေၾကာင္း ေဖာ္ျပပါရွိသည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ တပ္မေတာ္ကို ေငြေၾကးအားျဖင့္လည္းေကာင္း၊ အျခား အေထာက္အပံ့မ်ားအား ၿဖင့္ လည္းေကာင္း ကူညီလ်က္ရွိၿပီး ၂၀၁၇ တြင္ တပ္မေတာ္မွ စစ္သားမ်ားက လူမ်ိဳးတုန္းသတ္ျဖတ္မႈ က်ဴး လြန္ေၾကာင္း စြဲဆိုခ်က္မ်ား ေပၚလာသည္ထိလည္း အကူအညီ မပ်က္ခဲ့ေပ။ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အျခား လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားမ်ား အေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ သတ္ျဖတ္ႏွိပ္စက္မႈမ်ားသည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အရပ္သား အစိုးရတို႔ အာဏာ မၽွယူလာၾကသည့္ ကာလအစပိုင္းတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ရွားရွားပါးပါး ေသြးေျမမက် ေသာ နိုင္ ငံေရး အသြင္ေျပာင္းမႈဟူသည့္ အားရေက်နပ္ဖြယ္ ဇာတ္႐ုပ္ကို အိုးမဲသုတ္ျခင္းပင္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းပိုင္ ကုမၸဏီ အုပ္စုႀကီးျဖစ္ေသာ ေကတီအုပ္စုသည္ မူဆလင္ လူနည္းစုမ်ား ထြက္ ေၿပး စြန႔္ခြာခဲ့ေသာ ေျမမ်ားကို ျပန္လည္ျပဳျပင္တည္‌ေဆာက္ရန္ ေငြလႉဒါန္းခဲ့သည္။

“လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈအပါအဝင္ နိုင္ငံတကာ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈေတြကို က်ဴးလြန္သူေတြကို တိုက္ရိုက္အေထာက္အကူ ႀကီးႀကီးမားမားေပးတဲ့အတြက္ ရာဇဝတ္သင့္မႈ ရွိမရွိ ဆန္းစစ္ဖို႔ ဒီကုမၸဏီ အရာရွိေတြကို စစ္ေဆးသင့္တယ္။” ဟု ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ထုတ္ျပန္သည့္အစီရင္ခံစာတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ကုလသမဂၢ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး အရာရွိ တစ္ဦးျဖစ္သူ ခရစ္ စီေဒါ့တီက ေျပာပါသည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလတြင္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚ အၾကမ္းဖက္ က်ဴးလြန္မႈေၾကာင့္ ဦးမိုးေက်ာ္ေသာင္း၏ Ky-Tha ကုမၸဏီသည္ ျမန္မာေလတပ္ ထိပ္တန္းအရာရွိမ်ားႏွင့္ ပဲရစ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ ေလေၾကာင္းႏွင့္ကာကြယ္ ေရး ပစၥည္း ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းႀကီးျဖစ္သည့္ ေဆဖရန္ (Safran) တို႔အၾကား စည္းေဝးေတြ႕ဆုံနိုင္ေအာင္ ကူ ညီေပးခဲ့ေၾကာင္း ေပါက္ၾကားလာေသာ စာရြက္စာတမ္း တစ္ခုအရ သိရွိရသည္။ ထိုစာရြက္စာတမ္းကို Justice For Myanmar ဟူသည့္ စစ္တပ္၏ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း မ်ားကို ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းက စုံစမ္း ထုတ္ေဖာ္နိုင္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအစည္းအေဝးက တပ္မေတာ္၏ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားကို ျပဳျပင္ထိန္း သိမ္း ေရး လုပ္ေပးရန္စီစဥ္ျခင္းျဖစ္သည္။ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားႏွင့္ အျခားလူနည္းစုတိုင္းရင္းသားမ်ားကို တိုက္ခိုက္သတ္ ၿဖတ္ရန္ သုံးခဲ့သည့္ ႐ုရွားလုပ္ MI-17 တိုက္ခိုက္ေရး ရဟတ္ယာဥ္လည္း အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

ပဲရစ္ၿမိဳ႕ ဆင္ေျခဖုန္းမွ ေဆဖရန္ (Safran) ႐ုံးခ်ဳပ္၊ ေလေၾကာင္းႏွင့္ကာကြယ္ေရးပစၥည္း ထုတ္လုပ္ေရးကုမၸဏီ ေပါက္ၾကားလာေသာ စာရြက္စာတမ္းတစ္ခုတြင္ေဆဖရန္ (Safran) ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာေလတပ္မွ ထိပ္တန္းအရာရွိမ်ားက ၂၀၁၇တြင္ ေတြ႕ဆုံၿပီး တပ္မေတာ္ ရဟတ္ယာဥ္မ်ား ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး အေၾကာင္း ဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုလက္နက္မ်ားကို ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားအား ဖိႏွိပ္တိုက္ခိုက္ရန္အသုံးျပဳခဲ့ၾကသည္။ ထိုအစည္းအေဝးတြင္ သေဘာတူညီခ်က္ ရမရကိုအတည္မျပဳနိုင္ေသးပါ။Credit...Gonzalo Fuentes/Reuters


ေဆဖရန္ (Safran)က ထိုကိစၥႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မွတ္ခ်က္ျပဳရန္ ျငင္းဆန္သည္။ ထိုေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားမွ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္တစ္ခု ရခဲ့ျခင္း ရွိမရွိ မေသခ်ာပါ။ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ေဆဖရန္ (Safran)ကို ၾကားပင္မၾကားဖူးဟု ဆိုသည္။

မိသားစု ေဆြမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္မႈမ်ားအျပင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ ဩဇာတိကၠမ အႀကီးဆုံး ခရိုနီမ်ားတြင္ ပါဝင္ၿပီး ကေမၻာဇ အုပ္စုတည္ေထာင္သူ ဦးေအာင္ကိုဝင္းႏွင့္လည္း ဆက္ဆံေရး ေကာင္းတစ္ရပ္ရွိေအာင္ ဂ႐ုတစိုက္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ေကဘီဇက္ဟု သိၾကေသာ ကုမၸဏီသည္ ျမန္မာနိုင္ ငံရွိ အဓိက စီးပြားေရး လုပ္ငန္းအမ်ားစုတြင္ ပါဝင္ေနပါသည္။ ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ အာမခံလုပ္ငန္း၊ ေလေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ ကုန္ထုတ္လုပ္ငန္းႏွင့္ သတၱဳတြင္းလုပ္ငန္းဟူ၍ လုပ္ငန္းမ်ားစြာတြင္ ေကဘီဇက္ရွိပါသည္။ စစ္အစိုးရႏွင့္ ပတ္သက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဥေရာပသမဂၢက ဦးေအာင္ကိုဝင္းကို ဦးတည္ အေရးယူပိတ္ဆို႔ထားမႈမ်ား ရွိပါသည္။

ဦးေအာင္ကိုဝင္း၏ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံေၾကာင့္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းသည္ စစ္တပ္မွ အေရးပါသူ ‘အေကာင္ႀကီးႀကီး’မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရေၾကာင္း ဝန္ထမ္းေဟာင္း ၄ ဦးက ဆိုပါသည္။ ဦးေအာင္ကိုဝင္းက ၎၏ ဩဇာႏွင့္ ေငြေၾကး ေပးအပ္ကူညီမႈေၾကာင့္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ ကုမၸဏီ တစ္ခုေထာင္ျခင္း၊ ဆက္သြယ္ေရးလိုင္စင္ ရရွိျခင္းႏွင့္ တပ္မေတာ္အတြက္ ေလယာဥ္ဝယ္ယူျခင္းကို လူမသိ ေအာင္ တိတ္တိတ္ ဖုံးကြယ္နိုင္ခဲ့ျခင္းတို႔ ရွိပါသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေပၚမွ ေကဘီဇက္ ေလေၾကာင္းမွ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္တစ္စီး(၂၀၁၉) ေကဘီဇက္ဟု သိၾကေသာ ကေမၻာဇ ကုမၸဏီအုပ္စုသည္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ စီးပြားေရးအမ်ိဳးအစားမ်ားစြာကို လုပ္ကိုင္ေနၿပီး တည္ေထာင္သူ ဦးေအာင္ကိုဝင္းကို စစ္အစိုးရႏွင့္ပတ္သက္မႈေၾကာင့္ ဥေရာပသမဂၢက ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈမ်ားလည္းလုပ္ေဆာင္ထားသည္။Credit...Nyein Chan Naing/EPA, via Shutterstock



မ်ားမၾကာမီတြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက စစ္ေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လွိုင္၊ ၎၏ သားသမီး တို႔ႏွင့္ ရင္းႏွီးေအာင္ အေရာဝင္လ်က္ရွိလာေတာ့သည္ဟု ဝန္ထမ္းေဟာင္း၊ ေဆြမ်ိဳးမ်ား၊ စီးပြားဖက္မ်ားႏွင့္ စစ္တပ္ အတြင္းလူမ်ားစသည့္ ပုဂၢိဳလ္ ၁၁ ဦးက ဆိုပါသည္။ မေလးရွားတြင္ က်င္းပေသာ ေဒသတြင္း ကာ ကြယ္ေရး ညီလာခံတစ္ခုသို႔ မင္းေအာင္လွိုင္ႏွင့္အတူ ေက်ာင္ေသာင္းမိသားစုဝင္မ်ားလည္း လိုက္ပါလာခဲ့ သည္ဟု ထိုခရီးစဥ္တြင္ ပါသူ ႏွစ္ဦးက ဆိုပါသည္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းကဆိုသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မင္းေအာင္လွိုင္မိသားစုႏွင့္ သူ႔ဆက္ဆံေရး အဆင္မေၿပ ေတာ့ေၾကာင္းေျပာပါသည္။ စစ္ဦးစီးခ်ဳပ္ႏွင့္ ဆက္ဆံေရးလမ္းေၾကာင္းကို မိမိကိုယ္တိုင္ ႀကိဳးစားတည္ေဆာက္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။ ဦးေအာင္ကိုဝင္းမွာ ၎ကို လမ္းညႊန္ဆုံးမမႈေပးသူတစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင္း၊ စီးပြားေရး အေျမာ္အျမင္ ထက္ျမက္ဉာဏ္ႀကီးသူျဖစ္ေၾကာင္း ဆိုသည္။

ဂ်ိန္းစဘြန္းပရိသတ္ ဦးေအာင္ကိုဝင္းအတြက္ အထူးပုံစံထုတ္ထားေသာ လန္ဒန္အလည္အပတ္ ခရီးစဥ္တစ္ခု စီစဥ္ေပးရန္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက နိုင္ငံျခား ဝန္ထမ္းတစ္ဦးကို လြန္ခဲ့သည့္ ေျခာက္ႏွစ္က ခိုင္းေစ ခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ The Times သတင္းစာက ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ေသာ ေငြလက္ခံမ်ား၊ စာေပးစာယူမ်ားတြင္ အဆိုပါခရီးစဥ္ အေသးစိတ္ကို ေတြ႕ျမင္ရသည္။ ခရီးစဥ္တြင္ သိမ္းျမစ္ေပၚ ကိုယ္ပိုင္ ဇိမ္ခံေလွ ခရီးစဥ္ပါဝင္ၿပီး၊ ထိုေလွတြင္ အဆိုေတာ္အဒဲလ္၏ ဂ်ိန္းစဘြန္းဇာတ္ဝင္ေတး စကိုင္းေဖာကို အသံကုန္ဖြင့္ထားရမည္ ဟုလည္း ေတြ႕ရသည္။ ထိုသီခ်င္းက ေကဘီဇက္ သူေဌးႀကီး၏ အႀကိဳက္ဆုံး ဘြန္းဇာတ္ဝင္သီခ်င္းျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါ သည္။ ျမစ္တြင္းခရီးစဥ္တြင္ တေနရာ၌ ဦးေအာင္ကိုဝင္း၏ ဦးထုပ္မွာ လြင့္ထြက္သြားၿပီး စက္ေလွေမာင္းက ျပန္ ဆယ္ယူေပးခဲ့ရသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ၎ကို ေဘးရန္ေၾကာက္ရြံ့ေသာေၾကာင့္ အမည္မေဖာ္လိုသူ နိုင္ငံျခား ဝန္ထမ္းက ျပန္လည္ေျပာျပခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

 ကေမၻာဇတည္ေထာင္သူ ဦးေအာင္ကိုဝင္း (ဝဲ)က အႀကီးစားအခြန္ထမ္းျပည္သူမ်ားကို ဂုဏ္ျပဳပြဲတစ္ခုတြင္ (ထိုစဥ္က ျမန္မာနိုင္ငံသမၼတ) ဦးဝင္းျမင့္ထံမွ ဆု လက္ခံရယူစဥ္။ ေဖေဖာ္ဝါရီလ အာဏာသိမ္းမႈတြင္ ဦးဝင္းျမင့္ကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၿပီး ေထာင္ဒဏ္ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ က်ခံရနိုင္ေျခရွိသည္။Credit...Hein Htet/EPA, via Shutterstock


ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ျပန္အေရာက္တြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ႏွစ္ေပခန႔္ျမင့္သည့္ ဖန္ပလႅင္တုံး တစ္တုံးကို သိမ္းျမစ္ေပၚမွ ဦးေအာင္ကိုဝင္းပုံျဖင့္ တန္ဆာဆင္လ်က္ ဒီဇိုင္းအပ္ခဲ့သည္။ ဖန္ပန္းပု၏ ထိပ္ပိုင္းတြင္ ဦးေအာင္ကိုဝင္း၏ အနားဝိုင္း ဦးထုပ္ကို တင္ထားသည္။
အမည္လႊဲပုံဖ်က္ ကုမၸဏီ

ဥေရာပ ရဟတ္ယာဥ္ဝယ္ယူစဥ္က ျမန္မာ ေရနံႏွင့္ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႕ လုပ္ငန္းတြင္ အသုံးျပဳရန္ဟု စာရြက္ ေပၚ  တြင္ေတာ့ အမည္တပ္ထားသည္။

သို႔ရာတြင္ ေဒၚလာ ၂.၁၆ သန္းတန္ ထိုရဟတ္ယာဥ္မွာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းသုံးမဟုတ္ေၾကာင္း ေက်ာ္ေသာင္း မိသားစုပိုင္ ကုမၸဏီႏွင့္ စာခ်ဳပ္တစ္ခုတြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ထိုရဟတ္ယာဥ္က ေနာက္ဆုံးတြင္ တပ္မေတာ္ ၏ လက္ထဲသို႔ ေရာက္သြားေတာ့သည္။ ၎က စာရြက္စာတမ္းအတုမ်ားေနာက္ကြယ္မွ အမွန္တကယ္လက္ခံ ရယူ သူျဖစ္သည္

ျမန္မာ့ ေလေၾကာင္း ပို႔ေဆာင္ေရး ညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက ထိုရဟတ္ယာဥ္ကို “ခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ ေရနံႏွင့္ သဘာဝဓါတ္ေငြ႕လုပ္ငန္း” တို႔တြင္ အသုံးျပဳမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည့္ ႐ုံးစာတစ္ေစာင္ကို ဘရာဇီး အာဏာပိုင္ မ်ားထံ ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ထို႐ုံးစာကို ေကတီအုပ္စုက လက္ေရးျဖင့္ မွတ္စုထုတ္ထားေသာ စာၾကမ္းမ်ားအေပၚ မူတည္ၿပီး ေရးသားထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း နိုင္ငံျခားဝန္ထမ္း၏ ဖြင့္ဟခ်က္ႏွင့္ The Times က ေလ့လာ စုံစမ္းခဲ့ေသာ စာရြက္မိတၱဴမ်ားအရ သိရွိရပါသည္။

အတြင္းစည္းမွ သီးသန႔္ လၽွို႔ဝွက္စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ ရဟတ္ယာဥ္ ရယူလက္ခံသူအျဖစ္ တပ္မေတာ္အရာ ရွိ တစ္ဦးကို အမည္ထည့္ထားေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ ၎စာရြက္စာတမ္းမ်ားကိုလည္း The Times သတင္းစာ က စုံစမ္းေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ေက်ာ္ေသာင္း မိသားစုပိုင္ ေလေၾကာင္း ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ေသာ MWG က ရဟတ္ယာဥ္ လာပို႔မည့္ ဘရာဇီး ေလယာဥ္ေမာင္းႏွင့္ ေလယာဥ္ဝန္ထမ္း ၆ ဦးအတြက္ ျပည္ဝင္ခြင့္ ေတာင္းခံသည့္စာသည္ အရပ္ဘက္ ေလေ ၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး ညြန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနသို႔ လိပ္မူေပးပို႔ျခင္း မဟုတ္ဘဲ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ (ေလ) ထံသို႔ လိပ္မူေပးပို႔ထားသည္။ ထို႐ုံးစာကို The Times သတင္းစာက စုံစမ္းေတြ႕ရွိၿပီးျဖစ္ရာ၊ ထိုစာတြင္ MWG ကုမၸ ဏီ က ထိုရဟတ္ယာဥ္ကို ေလတပ္ထံ လႊဲေျပာင္းေပးပို႔မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ျမန္မာေလတပ္မွ ရဟတ္ယာဥ္မ်ားကို ေအာက္တိုဘာလတြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ အမွန္တကယ္ လက္ခံရယူသူက စစ္တပ္ျဖစ္ေၾကာင္း လူမသိေအာင္ စာရြက္စာတမ္းအတုမ်ားျဖင့္ လွည့္စားဖုံးကြယ္ၿပီး ဥေရာပလုပ္ ရဟတ္ယာဥ္ အနည္းဆုံး တစ္စီးကို ဘရာဇီးမွ ဝယ္ယူခဲ့သည္။Credit...Agence France-Presse — Getty Images


ထိုနိုင္ငံျခားဝန္ထမ္းႏွင့္ ဘရာဇီး ေလယာဥ္ ဝန္ထမ္းအဖြဲ႕က ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ေရာက္သည့္အခါ ရဟတ္ယာဥ္ ဆင္းဆင္းခ်င္း ကတၱရာလမ္းေပၚတြင္ အျပာေရာင္ ယူနီေဖာင္းမ်ားႏွင့္ လူအေယာက္ ၂၀ ခန႔္က ရဟတ္ယာဥ္ ဆီ ဝိုင္းအုံေရာက္ရွိလာၿပီး ရဟတ္ယာဥ္ပါ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား တပ္ဆင္ထားေသာ ပစၥည္းမ်ားကို တအံ့တဩ ေျပာဆိုၾကည့္ရႈေနၾကသည္ဟုဆိုသည္။ အဆိုပါဝန္ထမ္းက ရန္ကုန္သို႔ ျပန္ေရာက္သည့္အခါ ဦးေဂ်ာ္နသန္ ေက်ာ္ေသာင္းကို မိမိကို ဤသို႔ လွည့္စားမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မိမိ အဆင္မေျပေၾကာင္း ေစာဒက တက္ခဲ့သည္။

ထိုအေရာင္းအဝယ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက မွတ္ခ်က္ျပဳရန္ ျငင္းဆိုပါသည္။

ဤႏွစ္ပိုင္း မတ္လအတြင္း တပ္မေတာ္ေန႔တြင္ ျမန္မာ့ စစ္လက္နက္မ်ားကို ထည့္သြင္းျပသေသာ စစ္ေရးျပပြဲ ကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လွိုင္တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထို စစ္ေရးျပခ်ီတက္ပြဲတြင္ ယူရိုေကာ့ပတာ တစ္စီးကို ကင္းေထာက္ႏွင့္ တိုက္ခိုက္ေရး ေလယာဥ္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ ပ်ံသန္းသ႐ုပ္ျပခဲ့ေၾကာင္း ျမန္မာတရားဝင္ သတင္း မီဒီယာမ်ားတြင္ တင္ျပခဲ့ပါသည္။ ယူရိုေကာ့ပတာမ်ားကို ျမန္မာ စစ္တပ္၏ ေရေၾကာင္း ေထာက္လွမ္းေရးတြင္ ထည့္သြင္း အသုံးျပဳၾကသည္။ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေသာ အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕၏ မွတ္တမ္းအရ ထိုတပ္မေတာ္ေန႔၌ပင္ ဆႏၵျပျပည္သူ ၁၀၀ ေက်ာ္ကို လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကေၾကာင္းသိရသည္။

နိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ စုျပဳံဝင္ေရာက္ခဲ့စဥ္က ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ၎၏ မိ သား စု စီးပြားေရးသည္ ဝင္လာသူမ်ားအတြက္ အေကာင္းဆုံး ပြဲစားမ်ားျဖစ္သည့္ပုံဖမ္းထားသည္။ ၎တို႔က “ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အႀကီးဆုံး ကုမၸဏီအုပ္စုမ်ားတြင္ ပါဝင္သည္” ဟု ေကတီအုပ္စု၏ ေၾကာ္ျငာစာရြက္ စာတမ္း မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ကမၻာ့ စီးပြားေရး ဖိုရမ္မွ အသိအမွတ္ျပဳမႈကိုလည္း မိမိတို႔ ရရွိထားသည္ဟု ဦးေဂ်ာ္ နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ႂကြားဝါသည္။

“အဇာဘိုင္ဂ်န္၊ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္ႏွင့္ စကၤာပူတြင္ ေဂ်ာ္နသန္သည္ သုံးႏွစ္အတြင္း ေကတီ အုပ္စု၏ ႐ုံးခြဲမ်ား ဖြင့္ လွစ္နိုင္ခဲ့သည္။ ေကတီအုပ္စု၏ လုပ္ငန္းမ်ားကို ပို႔ကုန္သြင္းကုန္အဓိကလုပ္ငန္းမွသည္ လုပ္ငန္းက႑စုံ ပါ ဝင္ေသာ ကုမၸဏီအစုအေဝးႀကီးျဖစ္လာေအာင္ ေဂ်ာ္နသန္၏ စြန႔္ဦးတီထြင္မႈစိတ္ဓါတ္၊ ဇြဲလုံ႔လႏွင့္ အေျမာ္ အျမင္တို႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ပါသည္။” ဟု ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္း၏ ကုမၸဏီအထုပၸတၱိ တစ္ခုတြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

သဗၺညဳဘုရား၊ ပုဂံ၊ ျမန္မာ၊ ၂၀၁၇။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက ထိုဘုရားျပဳျပင္မြမ္းမံေရးအတြက္ ေငြေၾကးလႉဒါန္းခဲ့သည္။Credit...The New York Times

အျဖစ္မွန္က ထိုေလာက္ေတာ့ မခမ္းနားလွပါ။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ စီးပြားေရး အင္ပါယာႀကီး၏ ပင္မ အသက္ေသြးေၾကာစုဆုံရာ ဗဟိုဌာနမွာ ျမန္မာ့ အ ႀကီး ဆုံးၿမိဳ႕ႀကီး ရန္ကုန္ရွိ ဓါတ္ေလွကားပင္မပါေသာ ရြက္ၾကမ္းေရႀကိဳ သုံးထပ္တိုက္ ႐ုံးခန္းငယ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါသည္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ စီးပြားေရး အနည္းဆုံး ၁၁ ခုကို ဤလိပ္စာႏွင့္ မွတ္ပုံတင္ထားေသာ္ လည္း မည္သည့္ ခမ္းခမ္းနားနားဆိုင္းဘုတ္မွ မရွိပါ။

အင္တာနက္ေပၚတြင္လည္း ၎တို႔ကို မေတြ႕ရသေလာက္ျဖစ္သည္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု အလႉေဖာင္ေဒ ရွင္း အတြက္ ဝက္ဆိုက္တစ္ခုရွိေသာ္လည္း ေကတီအုပ္စု၏ ဝက္ဆိုက္ကို ပိတ္သိမ္းထားသည္။ ဦးမိုးေက်ာ္ ေသာင္း၏ Ky-Tha ကုမၸဏီအုပ္စုဝက္ဆိုက္မွာ ‘မၾကာမီလာမည္’ဟုသာ စာတမ္းတင္ထားသည္။

ထိုသို႔ တိတ္တဆိတ္ေနျခင္းမွာ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ေဆာင္ရြက္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ တပ္မေတာ္ႏွင့္ ၎တို႔မိသား စု ဆက္စပ္မႈမ်ားကို လူမသိေအာင္ ဖုံးကြယ္လိုေသာေၾကာင့္ဟု ဝန္ထမ္းေဟာင္း ၄ ဦးက ေျပာပါသည္။

ဥေရာပမွ တင္သြင္းၿပီး တပ္မေတာ္လက္ထဲေရာက္သြားသည့္ ATR တာဘိုပေရာ့ ေလယာဥ္ သုံးစီးႏွင့္ ဘိခ်္ခ ရပ္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ေလယာဥ္ႏွစ္စီးတို႔ကို ေကတီအုပ္စုက စီစဥ္ေပးျခင္းျဖစ္သည္။ အေရာင္းအဝယ္ မ်ား ကို ၎တို႔ ကိုယ္ပိုင္ ကုမၸဏီခြဲမ်ားႏွင့္ ခရိုနီေလေၾကာင္းလိုင္း ေကဘီဇက္ေလေၾကာင္းတို႔အပါအဝင္ ပုဂၢလိက ကုမၸဏီမ်ားအၾကား လက္လႊဲသည့္ ပုံစံျဖစ္ေအာင္ စီမံထားသည္။ စစ္တပ္ဝယ္ယူေရးျဖစ္ေၾကာင္း မသိသာ ေအာင္ ပုံဖ်က္ထားေၾကာင္း ဝန္ထမ္းေဟာင္းမ်ားက ေျပာျပပါသည္။

----



တပ္မေတာ္ကို ပစ္မွတ္ထားေသာ အေနာက္တိုင္းမွ ပို႔ကုန္သြင္းကုန္ တားျမစ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ မၿငိစြန္းေအာင္ ထို သို႔ ရႈပ္ေထြးေပြလီေအာင္ လုပ္ထားေသာ ျဖစ္စဥ္မ်ားကို အသုံးျပဳၿပီး ေရွာင္ရွားၾကျခင္းျဖစ္သည္။ အဆိုပါအေရး ယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားတြင္ ျပည္သူမ်ားကို ဖိႏွိပ္ရန္ သုံးနိုင္သည့္ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားကို တင္သြင္းေရာင္းခ်ခြင့္ တား ၿမစ္ မႈ ပါဝင္သည္။ အဆိုပါပစၥည္းကိရိယာ သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ စစ္သားမ်ားကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ေစ၊ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈခံရေသာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ရန္ ျဖစ္ေစ အသုံးျပဳနိုင္ေသာ ေလယာဥ္မ်ား လည္း ပါဝင္နိုင္ပါသည္။
Understanding the Coup in Myanmar
Card 1 of 5

A recent military coup. Following a military coup on Feb. 1, unrest has been growing. Peaceful pro-democracy demonstrations have given way to insurgent uprisings against the Tatmadaw, the country’s military, which ousted the country’s civilian leader, Daw Aung San Suu Kyi.

Ms. Aung San Suu Kyi is a polarizing figure. The daughter of a hero of Myanmar’s independence, Ms. Aung San Suu Kyi remains very popular at home. Internationally, her reputation has been tarnished by her recent cooperation with the same military generals who ousted her.

The coup ended a short span of quasi-democracy. In 2011, the Tatmadaw implemented parliamentary elections and other reforms. Ms. Aung San Suu Kyi came to power as state councillor in 2016, becoming the country’s de facto head of government.

The coup was preceded by a contested election. In the Nov. 8 election, Ms. Aung San Suu Kyi’s party won 83 percent of the body’s available seats. The military, whose proxy party suffered a crushing defeat, refused to accept the results of the vote.

Ms. Aung San Suu Kyi faces years in prison. On Dec. 6, a court sentenced her to four years in a closed-door trial that the U.N. and foreign governments have described as politically motivated. While this initial sentence has since been reduced to two years, Ms. Aung San Suu Kyi is facing a series of rulings that could keep her locked up for the rest of her life.

ေလယာဥ္အေရာင္းအဝယ္ကို လၽွို႔ဝွက္လုပ္ခဲ့သည္ဟူသည့္အခ်က္ကို ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက လုံးဝ ျငင္းဆိုသည္။ အခ်ိဳ႕ ေလယာဥ္မ်ားက ကိုဗစ္ -၁၉ ကာကြယ္ေဆးသယ္ယူပို႔ေဆာင္ရန္ သုံးခဲ့ေၾကာင္းဆိုသည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုႏွင့္ ဩဇာႀကီးေသာ ေဆြမ်ိဳးမ်ား၊ ခရိုနီမ်ားပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ၾကပုံကို ဖုံးဖိလၽွို႔ဝွက္ ထားနိုင္ရန္ ရႈပ္ေထြးေပြလီေသာ ကုမၸဏီအမည္ခြဲမ်ားႏွင့္ မွတ္ပုံတင္ထားၾကပါသည္။ ၂၀၁၄တြင္ စြမ္းအင္ ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္သည့္ ဘက္ရွနက္ အင္တာေနရွင္နယ္သည္ Sun Apex Holdings ဟူသည့္ ၿဗိတိသၽွ ဗာဂ်င္ကၽြန္းစုမ်ားတြင္ မွတ္ပုံတင္ထားေသာ ကုမၸဏီႏွင့္ မိတ္ဖက္ပူးေပါင္းမႈ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။
 
ဘက္ရွနက္၏ ေမာ္စကိုမွ ႐ုံးခ်ဳပ္၊ ၂၀၁၄ Sun Apex Holdings ကၿဗိတိသၽွဗာဂ်င္ကၽြန္းစုမ်ားတြင္ မွတ္ပုံတင္ထားေသာ ေက်ာ္ေသာင္းအုပ္စုပိုင္ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္သည္။ ဘက္ရွနက္ကုမၸဏီက Sun Apex ႏွင့္ မိတ္ဖက္ပူးေပါင္းထားသည္။Credit...Yuri Kochetkov/European Pressphoto Agency

နိုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ကုမၸဏီ မွတ္ပုံတင္ထားေသာ္လည္း Sun Apex Holdings သည္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုပိုင္ ကုမၸဏီခြဲတစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း ၎၏ စီးပြားေရး မွတ္တမ္းမ်ားကို Times က ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာမႈမ်ားအရ သိရွိရပါ သည္။ မွတ္ပုံတင္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ စာရင္းဝင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတြင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ အႀကံ ေပးႏွင့္ ေကဘီဇက္ တည္ေထာင္သူ၏ သမီးတို႔လည္း ပါဝင္ေနပါသည္။

Sun Apex က ေရနံႏွင့္သဘာဝဓါတ္ေငြ႕ပိုင္း အေတြ႕အၾကဳံမရွိလွပါ။ သို႔ရာတြင္ ျမန္မာ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးဌာနက နိုင္ငံျခားကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ တြဲဖက္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ေပးရန္ ခြင့္ျပဳသည့္ ျပည္တြင္းကုမၸဏီအနည္းငယ္တြင္ ၎ လည္း ပါဝင္ေနသည္။ ဘက္ရွနက္ႏွင့္ Sun Apex တို႔ကို ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခြင့္တရားဝင္ေပးခဲ့သူမွာ ဦးေဇ ယ်ာ ေအာင္ ျဖစ္သည္။ ေက်ာ္ေသာင္း ဝမ္းကြဲညီမ တစ္ဦးကို လက္ထပ္ယူထားသည့္ စြမ္းအင္ဝန္ႀကီးျဖစ္ သည္။ (ေဈးႏႈန္း အဆိုျပဳလႊာတင္သြင္းခ်ိန္တြင္ ဦးေဇယ်ာေအာင္ကဝန္ႀကီးေနရာမေရာက္ေသးပါ။)

သို႔ရာတြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ၎၏ ရာထူးႀကီးေဆြမ်ိဳးမ်ားက ၎ကို မ်က္ႏွာသာေပးျခင္းလုံးဝ မရွိခဲ့ဟု ဆိုပါသည္။

ေရဒါမမိေအာင္ ပ်ံသန္းျခင္း

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ စကၤာပူမွ ေက်ာ္ေသာင္း ကုမၸဏီခြဲတစ္ခုသည္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အေရာင္းအဝယ္တစ္ခုကို လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည္။ ျပင္သစ္အစိုးရက တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပိုင္ေသာ ထားလက္စ္ဟူသည့္ လက္နက္ထုတ္လုပ္ သည့္ ကုမၸဏီက ျပဳလုပ္ေသာ ထိပ္တန္းအဆင့္ ကမ္းရိုးတန္း‌ ေရဒါနည္းပညာစနစ္ကို တပ္မေတာ္ကိုယ္စား ဝယ္ယူေပးရန္ပင္ျဖစ္သည္။ Coast Watcher 100 ဟုေခၚေသာ ကမ္းရိုးတန္း ေထာက္လွမ္းေစာင့္ၾကည့္ေရး စနစ္အေရာင္းအဝယ္စာခ်ဳပ္ကို Justice For Myanmar အဖြဲ႕က စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ထားသည့္ ေပါက္ၾကားလာေသာ စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိနိုင္ပါသည္။

Coast Watcher 100 သည္ ရွည္လ်ားေသာ ကမ္းရိုးတန္းတစ္ေလၽွာက္ ကၽြန္းစုေပါင္းမ်ားစြာကို လႊမ္းျခဳံ ေစာင့္ ၾကည့္ နိုင္ေသာ စနစ္ျဖစ္ၿပီး ေခတ္မီ ေရဒါစနစ္တပ္ဆင္ထားၿပီး မီတာငါးဆယ္ေက်ာ္ အျမင့္ရွိသည့္ ေမၽွာ္စင္ မ်ားကို လိုအပ္သည္။ ထိုစီမံကိန္းကို ညႊန္ၾကားကြပ္ကဲရန္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက ၿဗိတိသၽွ ေရဒါပညာ ရွင္ တစ္ဦးကို ေခၚသြင္းလာခဲ့သည္။ ၎က ထားလက္စ္အတြက္ ထိုစနစ္မ်ိဳးကို အာဖဂန္ နစၥတန္ႏွင့္ အီရတ္ တို ႔တြင္ တပ္ဆင္ဖူးသည့္ အေတြ႕အၾကဳံရွိသူလည္းျဖစ္ပါသည္။ ျပင္သစ္ စစ္သံမႉးေဟာင္း တစ္ဦးကို နိုင္ငံတကာ စီးပြားေရးက႑အတြက္ အေထြေထြ မန္ေနဂ်ာအျဖစ္ငွားရမ္းခဲ့ၿပီး ၎က ယခု ထားလက္စ္တြင္ အလုပ္လုပ္   ေနပါသည္။



စက္တင္ဘာလတြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ နိုင္ငံတကာ ဆိုက္ဘာလုံျခဳံေရးညီလာခံမွထားလက္စ္၏ ျပခန္း ထားလက္စ္သည္ ျပင္သစ္အစိုးရ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပိုင္ေသာ လက္နက္ကုမၸဏီတစ္ခုျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္အတြက္ ကမ္းရိုးတန္းေရဒါ နည္းပညာစနစ္တစ္ခုေရာင္းခ်ေပးသြင္းခဲ့သည္။Credit...Denis Charlet/Agence France-Presse — Getty Images

ထိုႏွစ္အတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာအေရးအခင္းမွာ ပိုမို ဆိုးရြားျပင္းထန္လာခ်ိန္တြင္ Coast Watcher 100 သည္ ျမန္မာ နိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္ကမ္းရိုးတမ္း၌ ေကာင္းစြာ လည္ပတ္ေဆာင္ရြက္ေနနိုင္ၿပီျဖစ္ပါသည္။ ထိုေနရာက ရိုဟင္ဂ်ာမ်ား အစုလိုက္ အျပဳံလိုက္ ထြက္ေျပးစြန႔္ခြာမႈ အျမင့္ဆုံး ေနရာတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။

ရိုဟင္ဂ်ာရြာမ်ားကို တပ္မေတာ္က ေမႊေႏွာက္ဖ်က္ဆီးရွင္းလင္းပစ္ခဲ့ၿပီး သာမန္ျပည္သူမ်ားကို သတ္ျဖတ္ျခင္း၊ မုဒိန္းက်င့္ျခင္းတို႔ က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည္။ စစ္တပ္လက္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားက ခေနာ္နီခေနာ္နဲ႔ ေလွမ်ားေပၚ ႁပြတ္သိပ္တက္ေရာက္ထြက္ေျပးၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ထိုေလွငယ္မ်ားကို စစ္တပ္က တစ္စီးၿပီး တစ္စီး မလြတ္တမ္း ဖမ္းဆီးနိုင္ခဲ့သည္။

Justice For Myanmar မွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ ေပါက္ၾကားစာရြက္စာတမ္းမ်ားအရ ၂၀၁၇ ရိုဟင္ဂ်ာအေရး အခင္း အလယ္တြင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက ထားလက္စ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ ေရတပ္ အႀကီးတန္း အရာရွိမ်ား ေတြ႕ဆုံနိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးခဲ့သည္ဟု ေတြ႕ရသည္။

The Times သတင္းစာသို႔ ထားလက္စ္က ေပးပို႔ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္တြင္ “ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ကာကြယ္ေရး စနစ္ မ်ား ေရာင္းခ်ထားျခင္း မရွိ”ဟု ေျပာခဲ့ပါသည္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ ေက်ာ္ေသာင္းက ထားလက္စ္ စနစ္အေၾကာင္း လုံးဝ မသိရွိပါဟု ျငင္းဆိုသည္။

ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို ေျခရာခံဖမ္းဆီးျခင္းအတြက္ Coast Watcher 100 ကို အသုံးျပဳခဲ့ျခင္း ရွိမရွိ မေသခ်ာပါ။ သို႔ရာ တြင္ ထိုစနစ္သည္ ေဖာင္ငယ္တစ္စီးရွိေနျခင္းကိုပင္ ထက္ျမက္စြာ ေထာက္လွမ္းသိရွိနိုင္ေသာေၾကာင့္ ဒုကၡ သည္ မ်ားထြက္ေျပးခ်ိန္တြင္ ထိုစနစ္သည္ စစ္ေရးအသုံးခ်မႈရွိနိုင္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါသည္။


နတ္ျမစ္ကို ျဖတ္သန္းေရွာင္တိမ္းေနေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္မ်ားကို နိုဝင္ဘာ၂၀၁၇ တြင္ ေတြ႕ရစဥ္။ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ တက္ကနက္ၿမိဳ႕အနီး ျမန္မာနိုင္ငံႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔ကိုနယ္နမိတ္ျခားထားေသာ ျမစ္ျဖစ္သည္။Credit...Adam Dean for The New York Times

သို႔ေသာ္ Coast Watcher 100 ၏ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေပးသူ ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ၂၀၂၀-၂၀၂၁ ကာကြယ္ေရးဘတ္ဂ်က္ေပါက္ၾကားလာသည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ားတြင္ ထိုေရဒါစနစ္ကို ျပဳျပင္ ထိန္း သိမ္းေရး ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ ေဒၚလာ ၁၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ ထည့္သြင္းထားေၾကာင္းေတြ႕ရသည္။ ၿပီးခဲ့ သည့္ႏွစ္တြင္မူ ထိုေခါင္းစဥ္အတြက္ပင္ ေဒၚလာ ၁၂၀,၀၀၀ သုံးစြဲထားသည္။ နိုင္ငံျခားေငြ အလႊဲအေျပာင္း မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ ထိုသို႔ ျမင္ရျခင္းျဖစ္သည္။ ၎ကိုလည္း Justice for Myanmar အဖြဲ႕မွ ေဖာ္ထုတ္ထားျခင္း ၿဖစ္သည္။

စေတာ့ဟုမ္း နိုင္ငံတကာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သုေတသနအဖြဲ႕မွ လက္နက္ႏွင့္ စစ္ဘက္အသုံးစရိတ္ဆိုင္ရာ အႀကီး တန္း သုေတသီႏွင့္ ျမန္မာစစ္တပ္၏ ဝယ္ယူေရးအေၾကာင္း ကၽြမ္းက်င္သူ ဆိုင္မြန္ဝက္ဇမန္က ေျပာသည္မွာ အဆိုပါ အသုံးစရိတ္မ်ားသည္ ဥေရာပသမဂၢမွ ခ်မွတ္ထားေသာ ဖိႏွိပ္မႈတြင္ အသုံးျပဳနိုင္သည့္ ပစၥည္းမ်ား တင္ သြင္းေရာင္းခ်ျခင္းကို အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို ခ်ိဳးေဖာက္ျခင္း ရွိေနနိုင္သည္ဟူ၍ ျဖစ္ပါ သည္။ ရိုဟင္ဂ်ာမ်ားကို အစုအျပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈျဖစ္အၿပီး အဆိုပါ ကုန္သြယ္ေရးပိတ္ဆို႔မႈသည္ ၂၀၁၈ တြင္ ပိုမိုတင္းက်ပ္လာခဲ့သည္။ အရပ္ဘက္ႏွင့္ စစ္ဘက္ ႏွစ္မ်ိဳးသုံးဟု ေခၚေသာ ထုတ္ကုန္မ်ားကို ဦးတည္ ပစ္မွတ္ထား ပိတ္ဆို႔မႈ ရွိလာသည္။

“ရိုဟင္ဂ်ာဆိုတာ ကမ္းရိုးတန္းေန အုပ္စုေတြျဖစ္ပါတယ္။ ကမ္းရိုးတန္းေထာက္လွမ္းေရးအတြက္ ဘာကိုပဲ အသုံးျပဳျပဳ၊ အဲ့ဒီ ေထာက္လွမ္းေရး ပစၥည္းဟာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ့ သြားလာလႈပ္ရွားမႈကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔နဲ႔ ဖိႏွိပ္က်ဴး လြန္ဖို႔ သုံးမွာပါပဲ။ ဒါကို ဘယ္လိုမွ ျငင္းခ်က္ မထုတ္နိုင္ပါဘူး။” ဟု ဝက္ဇမန္က ေျပာသည္။ ၎က ထား လက္စ္ ေထာက္လွမ္းေရးစနစ္အေၾကာင္း ေျပာျခင္းျဖစ္သည္။

ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက တပ္မေတာ္အစား ေလယာဥ္ဝယ္ယူေပးျခင္း ရွိေသာေၾကာင့္ ဥေရာပတြင္ စိုးရိမ္မႈ တစ္ခု ေပၚေပါက္လိုက္ေသးသည္။ သို႔ရာတြင္ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈက ဘာမၽွ အက်ိဳးမရွိခဲ့ပါ။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုပိုင္ ေလေၾကာင္းကုမၸဏီက Fokker 70 ေလယာဥ္ႏွစ္စီးကို KLM Royal Dutch Airlines ၏ ကုမၸဏီခြဲတစ္ခုဆီမွ ဝယ္ယူခဲ့သည္။


ျမန္မာတပ္မေတာ္ (ေလ)၏ ေလယာဥ္အင္အားထဲ ေရာက္ရွိသြားေသာ Fokker ေလယာဥ္ႏွစ္စီး၏ အမွတ္ အသား နံပါတ္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ခ်က္အရ ဤေလယာဥ္လည္းပါေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ဤဓါတ္ပုံမွာ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္က ဓါတ္ပုံျဖစ္ၿပီး ထိုစဥ္က ေလယာဥ္ကို KLM ပိုင္ဆိုင္ဆဲျဖစ္သည္။Credit...John Macdougall/AFP via Getty Images

ထိုေလယာဥ္မ်ားကို ယခု တပ္မေတာ္ အဆင့္ျမင့္အရာရွိမ်ားကို သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး အတြက္ အသုံးျပဳေန သည္။ စက္တင္ဘာလတြင္ ဒုတိယစစ္ေခါင္းေဆာင္က ႐ုရွားကို သြားေရာက္လည္ပတ္ရာတြင္ ထိုေလယာဥ္  ႏွစ္ စီးမွ တစ္စီးကို သုံးၿပီး ေမာ္စကိုသို႔ ပ်ံသန္းသြားေရာက္ခဲ့သည္။

အဆိုပါ ဝယ္ယူမႈေၾကာင့္ နယ္သာလန္ပိုင္ ေလယာဥ္မ်ား ျမန္မာစစ္တပ္လက္ထဲသို႔ မည္သို႔ ေရာက္သြား ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ပါလီမန္တြင္ ေမးခြန္းထုတ္ျခင္း ရွိလာခဲ့သည္။ နယ္သာလန္ ပါလီမန္က စုံစမ္းစစ္ေဆး မႈအရ ထိုေလယာဥ္ကို စကၤာပူ ကုမၸဏီတစ္ခုက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းသုံးအတြက္ ဝယ္ယူထားေၾကာင္းေတြ႕ရ သည္။ ထိုကုမၸဏီက MWG ကုမၸဏီျဖစ္သည္။ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစု၏ ေလေၾကာင္း ကုမၸဏီခြဲျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ၎က စကၤာပူတြင္ ထိုအခ်ိန္က မွတ္ပုံတင္ထားျခင္း မရွိေသးပါ။

“အရပ္ဘက္သုံး ေလယာဥ္ေတြကို အရပ္ဘက္ ကုမၸဏီ အခ်င္းခ်င္း ေရာင္းဝယ္ၾကတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ နာ မည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ဒီလို စစ္တပ္က ယူသုံးလိုက္တာ။” ဟု မာတင္ဘရိုအက္က ဆိုပါသည္။ ၎က တပ္မေတာ္ထံေရာက္သြားသည့္ အျခား ေဖာ္ကာေလယာဥ္မ်ားကို ေျခရာခံ ေဖာ္ထုတ္ခဲ့သည္ျဖစ္သည္။

အာဏာသိမ္းမႈေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ နိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈမ်ား ပ်က္စီးျခင္း ေဘးရန္ျဖစ္ျခင္း မတိုင္မီကပင္ ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ စစ္တပ္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထမင္းလုံးတေစၧေျခာက္ခံေနရေပသည္။
Image

ျမန္မာ နိုင္ငံ့ၿမိဳ႕ေတာ္ ေနျပည္ေတာ္မွ လမ္းက်ယ္ႀကီးမ်ား၊ အထင္ႀကီးေလာက္ဖြယ္စစ္ေရးျပခ်ီတက္ပြဲမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ အဆင္ေျပေသာ္လည္း က်န္သည့္အခ်ိန္မ်ားတြင္ အျမဲလူသူကင္းမဲ့လ်က္ရွိသည္။Credit...The New York Times

ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ပိုင္းတြင္ လူ႔အခြင့္အေရး အုပ္စုတစ္စုက ၿဗိတိသၽွ ဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းတစ္ခုကို တပ္မေတာ္ႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္သည့္ အေနာက္တိုင္း ကုမၸဏီတစ္ခုအျဖစ္ “နာမည္ဆိုး” စာရင္းသြင္းလိုက္နိုင္သည္။ ၎က ရန္ကုန္ရွိ ကြန္တိန္နာ ဆိပ္ကမ္းတစ္ခုျဖစ္သည့္ TMT ဆိပ္ကမ္း (ယခင္ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္ဆိပ္) ကို လုပ္ကိုင္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၎ဆိပ္ကမ္းကို ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုက စစ္တပ္ပိုင္ ကုမၸဏီအုပ္စုတစ္ခုထံမွ ႏွစ္ ၇၀ စာ ငွားရမ္းမိထားၿပီးျဖစ္ေနသည္။

၂၀၂၀ ခုႏွစ္တြင္ ၿဗိတိသၽွ ဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းက TMT ဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္း စာခ်ဳပ္ကို အသစ္ထပ္မခ်ဳပ္ေတာ့ဟု ျငင္းဆိုလိုက္ၿပီျဖစ္သည္။ ကမၻာ့အႀကီးဆုံး ေရေၾကာင္းပို႔ေဆာင္ေရး ကုမၸဏီ Maersk ကလည္း အဆိုပါ ဆိပ္ ကမ္းကို အသုံးမျပဳဘဲ သပိတ္ေမွာက္ေၾကာင္း ေၾကညာလိုက္သည္။

ဤမိသားစု၏ အျခားရိုးရိုးသားသားလုပ္ကိုင္ေသာ လုပ္ငန္းမ်ားလည္း အဆင္မေျပေတာ့ပါေခ်။ တယ္လီကြန္း လိုင္စင္ေလၽွာက္ထားမႈလည္း မေအာင္ျမင္။ ရန္ကုန္တြင္ ေျမေနရာေကာင္းတစ္ခုကို စစ္တပ္ႏွင့္ လက္ဝါးခ်င္း ရိုက္ ရယူထားနိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေက်ာ္ေသာင္းမိသားစုသည္ ၎တို႔စဥ္းစားထားေသာ လယ္ဂိုပုံစံ အိမ္ရာႏွင့္ လက္လီအေရာင္းဆိုင္ စီမံကိန္းမ်ားတည္ေဆာက္ရန္ ျပည္ပ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားကိုမည္သို႔မၽွ မဆြဲေဆာင္နိုင္ ခဲ့ပါ။

ပဲခူးကလပ္လည္း ပိတ္လိုက္ရၿပီျဖစ္သည္။ ပဲခူးကလပ္ ဖြင့္ပြဲကို တက္ေရာက္ခဲ့ၾကေသာ အရပ္သား အရာရွိမ်ား စြာက ယေန႔ ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ခံထားရသည္။

ဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းသေဘာတူညီခ်က္အတြက္ ေခ်းေငြမ်ားစြာ ယူထားရသည္ဟု ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက ဆိုသည္။ ငွားရမ္းခ တစ္ႏွစ္ ေဒၚလာ (၃) သန္း ကို မည္သို႔ ေပးရမည္မသိျဖစ္ေနေၾကာင္းဆိုပါသည္။ ျမန္မာ့ အႀကီးစားေရေၾကာင္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္‌ေရး လုပ္ငန္းအမ်ားစုက လုံးဝၿပိဳလဲေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီဟု ၎က ဆို သည္။ က်ပ္ေငြလည္း ၿပိဳလဲခဲ့ၿပီ။ ဘဏ္စနစ္လည္း ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္မ်ားစြာရွိေနသည္။ ကိုဗစ္၏ ထိုးႏွက္ခ်က္ ကို ထည့္မတြက္လၽွင္ပင္ နိုင္ငံက က်ိဳးပဲ့ပ်က္စီးလ်က္ရွိေနေပၿပီ။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက “ေနာက္ ၁၈ လေလာက္အတြင္းမွာ ရပ္တည္ေနနိုင္ေသးတဲ့သူ တစ္ေယာက္ ေယာက္ရွိရင္ေတာင္ ဘုရားတန္ခိုးပဲျဖစ္မယ္။” ဟု ေျပာသည္။
ရန္ကုန္အစြန္အဖ်ားဆႏၵျပပြဲတစ္ခုတြင္ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ထိပ္တိုက္ေတြ႕ၿပီးေျခေထာက္တြင္ ေသနတ္ဒဏ္ရာရသူတစ္ဦးကို ကူညီကုသေပးေနစဥ္Credit...The New York Times

အာဏာသိမ္းခ်ိန္မွစၿပီး တပ္မေတာ္အရာရွိေဟာင္းမ်ားထံမွ အမည္မေဖာ္ဘဲ ပို႔သည့္စာမ်ားတြင္ ေက်ာ္ေသာင္း မိသားစုမွာ ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ ဝယ္ယူေရး ေဆာင္ရြက္ေပးေနသူမ်ားျဖစ္သည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ပါရွိလာပါ သည္။ လုံျခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက လက္နက္မဲ့ ဆႏၵျပျပည္သူကို လက္ေသြးရင္း ေသနတ္ပစ္ သတ္ျဖတ္ လာ သည့္ အခါ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္သူ အဖြဲ႕အခ်ိဳ႕က စစ္အစိုးရႏွင့္ ပူးေပါင္းသူမ်ားကို ျပန္လည္ လုပ္ႀကံျခင္း ရွိလာပါသည္။

ဤႏွစ္ေႏြရာသီတြင္ ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက မိသားစုကို အပါေခၚလ်က္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ ထြက္ခြာလာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ဦးေဂ်ာ္နသန္ေက်ာ္ေသာင္းက “ခုဘာဆက္ျဖစ္မလဲ မသိေတာ့ဘူး။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ ထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ခဲ့သမၽွ အားလုံး သဲထဲေရသြန္ျဖစ္သြားၿပီ။” ဟု ေျပာသည္။

Hannah Beech is the senior correspondent for Asia based in Bangkok. She was previously the Southeast Asia bureau chief. Prior to that posting, she reported for Time Magazine from Beijing, Shanghai, Hong Kong and Bangkok. @hkbeech


Link : Here

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */