" သင့္၏ မိုဘိုင္းဖံုး ဘေရာ္စာတြင္ www.rohingyanewsbank.com ကို ရိုက္၍ အလြယ္တကူ ဖတ္ရွဳ နိုင္ပါသည္ "

Saturday, May 23, 2020

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းက ရုိဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လတ္တ ေလာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အစီရင္ခံစာထုတ္ျပန္


VOA
ဗြီအိုုေအ (ျမန္မာဌာန)
23 ေမ၊ 2020
မဆုမြန္

ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုး ICJ ကို ျမန္မာအစိုးရ အစီရင္ခံစာမတင္ခင္မွာပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း လက္ရွိျဖစ္ေနတဲ့ စစ္ ေရးပဋိပကၡေတြထဲ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈရွိတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းမွတ္တမ္းေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ေရာက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔အစည္းေတြက ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့သတင္းကို မဆုမြန္ ေျပာျပပါမယ္။



ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း အၾကမ္းဖက္ပဋိပကၡေတြရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈေတြအတြင္း အသက္ အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရလို႔႔ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္ သိန္းခ်ီတိမ္းေရွာင္ထြက္ေျပးလာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡ သည္အဖြဲ႔အစည္းေတြ စုေပါင္းၿပီးေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္း အခုအခ်ိန္အထိ ၾကံဳေတြ႔ရင္ဆုိင္ေနရဆဲ လူ႔အ ခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈ သတင္းမွတ္တမ္းေတြကို ICJ ႏိုင္ငံတကာတရားခံု႐ံုးကို ျမန္မာႏိုင္ငံက လူမ်ိဳးတံုး သတ္ျဖတ္မႈ ဟန္႔တားဖို႔ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ အစီရင္ခံစာ ေပးပို႔ဖို႔ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တာပါ။



SEE ALSO:
ျမန္မာ ရိုဟင္ဂ်ာႏွိပ္ကြပ္မႈ လူမ်ိဳးတုန္းအဆင့္သတ္မွတ္ ဖို႕ ကန္ဝန္ႀကီး ကို ဒုကၡသည္အဖြဲ႔ေတြ တိုက္တြန္း



၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလကေန ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ေမလအတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ စစ္တပ္နဲ႔ရခုိင္တပ္မေတာ္ AAတို႔ၾကား စစ္ေရးပဋိပကၡေတြအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာေတြၾကံဳခဲ့ရတဲ့ အိုးအိမ္ေတြ ပ်က္ဆီးဆံုး႐ံႈးရတာေတြမိုင္းထိမွန္တာလက္နက္ၾကီးက်ည္က်လို႔ အသက္ေသဆံုး ထိခိုက္ဒဏ္ရာရတာ ေတြအိုးအိမ္စြန္႔ခြာထြက္ေျပးရတာေတြနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္ခံရမႈ အေၾကာက္ တရား ေတြကို အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္း လူမႈ႔အသိုင္းအဝိုင္းဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီး လူငယ္ကြန္ရက္စတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာလူမႈ အဖြဲ႔ အစည္းေပါင္းစံုပူးေပါင္းၿပီး ICJ တရားရံုး လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢအပါအဝင္ ႏိုင္ ငံတကာကို သိေစခ်င္တဲ့အတြက္ ထုတ္ျပန္တာျဖစ္ေၾကာင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႔ေတြကေျပာပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ကေတာ့ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈစြပ္စြဲခ်က္အေပၚ စစ္ေဆးေနတဲ့ ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုးICJ က ဥပေဒ ေရး ရာ အဖြဲ႔ေတြကိုသိေစခ်င္ပါတယ္လို႔လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈဆုိင္ရာ သတင္းမွတ္တမ္းေတြကို ပူးတြဲ ထုတ္ျပန္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းမွာပါဝင္သူ Rohingya Youth Association ႐ိုဟင္ဂ်ာလူငယ္အသင္းRYA ရဲ႕ လူငယ္ တာဝန္ခံ ဘာလုခါလီဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ ကို Ali JinnH Hussin က ဗီြအိုေအ ကိုေျပာပါ တယ္။

"ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အခုထက္ထိျဖစ္ပြားေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အခုလိုစုေပါင္း ထုတ္ျပန္ရတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ခ႐ိုင္ ေကာ့ဇ္ဘဇားမွာရွိေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာကမ့္အားလံုးမွာရွိ တဲ့ CSO Civil Society ေတြ စုေပါင္းၿပီး Documents and Evidence သက္ေသအေထာက္အထားေတြ သ တင္းမွတ္တမ္းေတြကို ထုတ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုဆိုရင္ မၾကာခင္မွာ ႏိုင္ငံတကာခံု႐ံုး ICC မွာ ျမန္မာ အစိုးရက အစီရင္ခံစာတခုလည္း တင္ဖို႔ရွိတယ္။ ရိုဟင္ဂ်ာေတြကို ကယ္ဆယ္တယ္ အက်ိဳးရွိတယ္ဆိုတဲ့ တ ခု ႏွစ္ခုေလာက္ကို ပို႔မယ့္အစီရင္ခံစာဟာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အသံုးဝင္မယ္လို႔ မယူဆပါဘူး။ တင္သြင္းမယ့္ အစီရင္ခံစာကလည္း အေကာင္းေတြပဲ ကမာၻကိုျပဖို႔သက္သက္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လုပ္ထား တာေတြကို ဖုန္းကြယ္ထားဖို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ့အခ်ိန္မွာ က်ေနာ္တို႔က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက အေျခအေနေတြ ကို ရယူစုေဆာင္းၿပီးေတာ့ ဇန္နဝါရီလကေန ေမလ ၂၀၂၀ အတြင္း ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ႏွိပ္စက္ မႈေတြထပ္ခါထပ္ခါ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ေနရာေတြ နာမည္ေတြနဲ႔ကို သက္ေသေတြနဲ႔စုေဆာင္း ၿပီးICC ၊ UN တို႔အထိ ေပးပို႔မွာပါ။"

အခုထက္ထိ ရခုိင္မွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိေနေပမဲ့ ဒီဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာလည္း ဒုကၡ မ်ိဳးစံုနဲ႔ရင္ဆိုင္ေနရတာမို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ လံုျခံဳတဲ့အာမခံခ်က္ရရင္ မိမိတို႔ရဲ႕ေနရပ္ရင္းကို ပဲျပန္လိုၾကေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ တရားစီရင္ေနတဲ့ခံု႐ံုးကို ဒုကၡသည္ေတြဘက္က ေတာင္းဆုိပါတယ္လို႔ ကုတုပေလာင္ဒုကၡသည္စခန္းေန ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္လည္းျဖစ္ Arakan Rohingya National Union ရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴး ဦး အီလီယာစ္က ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔႐ိုဟင္ဂ်ာေတြဟာ အသက္ရွင္လို႔မရလို႔ အသက္လုၿပီးထြက္ေျပးခဲ့ရလို႔ အခု ဒီဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကို ေရာက္ေနၾကရတာ က်ေနာ္တို႔ေတြဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြျဖစ္ၾကတယ္။အခုက ျမန္မာစစ္တပ္ဘက္က က်ေနာ္တို႔မိသားစုေတြေရာ ရြာေတြကိုေရာဖ်က္ဆီးေတာ့ အသက္ပါဆံုး႐ံႈးေနရလို႔ က်ေနာ္တို႔က မ်က္ျမင္ သက္ေသေတြပါ က်ေနာ္တို႔ဘက္က အဲ့တာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကိုေရာICC /ICJ ကိုေရာ ေတာင္း ဆိုထားတာေတြရွိပါတယ္။ အဓိက ေတာင္းဆိုတာကေတာ့ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရး ရေစခ်င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ေဘးကင္းလံုျခံဳစြာ မူရင္းေနရပ္ကိုပဲျပန္ခ်င္တယ္ ကိုယ့္နယ္ေျမကိုပဲ ကိုယ့္အိမ္ကိုပဲ ကိုယ္ သြားခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အသက္ကို ဘယ္လိုကာကြယ္ေပးမလဲ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဥစၥာပစၥည္းကို ဘယ္လို ကာကြယ္ေပးမလဲ အဲ့တာကိုပဲ အဓိက ေတာင္းဆိုလိုတယ္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္အစိုးရနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာကိုလည္း ေတာင္းဆိုထားတာရွိတယ္ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးရယ္ေနာက္ လူ႔အခြင့္အေရးမွန္သမွ် က်ေနာ္တို႔ အကုန္ ဆံုး ႐ံႈးခံေနရတယ္။ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အာမခံလိုခ်င္ပါတယ္ ေနာက္တခါ ထပ္ၿပီးေတာ့ ဂ်ီႏိုဆုိက္မလုပ္ ဘူး။ အမွားျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာ ဝန္ခံဖို႔ပါပဲ အခုလည္း ဆက္ၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ဆိုး ဆိုးဝါးဝါးဆက္ျဖစ္ေနတုန္းဆိုရင္ က်ေနာ္တို႔လူေတြက ဘယ္လိုျပန္ရဲမွာလဲ။ က်ေနာ္တို႔က စုိးရိမ္မႈေတြနဲ႔ ၾကပ္တည္းေနတဲ့ေနရာမွာေနေနရတာပါ။ က်ေနာ္တို႔ ၃ႏွစ္ရွိၿပီ ဒီဒုကၡသည္စခန္းထဲေနရတာ ဒီမွာေနခ်င္ၾက တာမွမဟုတ္တာ။ က်ေနာ္တို႔ေနရပ္ကိုပဲ အျမန္ဆံုးျပန္ခ်င္ပါတယ္။

ဒီဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဒုကၡသည္စခန္းေတြထဲမွာ ဘယ္လိုမွ မေနခ်င္ပါဘူး ေတာ္ေတာ္ေလးကို အခက္ခဲေတြနဲ႔ ေနေနၾကရတာျဖစ္ပါတယ္။"

ICJ ကို ျမန္မာအစိုးရက ေလးလျပည့္ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းမယ့္ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔ မတိုင္ခင္ ရက္ပိုင္း အလိုအထိ တရား႐ံုးက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ၾကားျဖတ္အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ တိုက္တြန္းခ်က္ျဖစ္တဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာ ေတြကို လူမ်ဳိးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈကေနျမန္မာအစိုးရက အကာအကြယ္ေပးဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တယ္လို႔ ႏုိင္ငံတ ကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ Amnesty International ကလည္း ေမလ ၂၂ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ေဖာ္ ေၿပာဆိုပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္တြင္း ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာထားတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ၁သိန္း ၂ေသာင္းေျခာက္ေထာင္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံတြင္းက ႐ိုဟင္ဂ်ာေျခာက္သိန္းရဲ႕ အခြင့္အေရး လြတ္လပ္စြာလႈပ္ရွားသြားလာ ခြင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈေတြ ျငင္းပယ္ခံရတာေတြရွိသလို ရခိုင္တပ္နဲ႔ျမန္မာစစ္တပ္ၾကား စစ္ေရးပဋိပကၡေတြရဲ႕ဒဏ္ ကို လည္း ခံေနၾကရတဲ့အတြက္ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုထားပါတယ္။

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလတုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ၾကားျဖတ္စီရင္ခ်က္ ေလးခ်က္ ICJ က ခ်မွတ္ခဲ့ရာမွာ ေလး လအတြင္း ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကို ICJ ကို ျပန္အစီရင္ခံရမယ္ဆိုတာ ပါဝင္တာပါ။ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့အသံုးကို လက္ခံမထားတဲ့ ျမန္မာအစိုးရဘက္ကေတာ့ ေမလ ၂၃ ရက္ေန႔က်ရင္ အစီရင္ခံ စာကို အခ်ိန္မီတင္သြင္းသြားဖို႔ ျပင္ဆင္ေနတယ္လို႔သာ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အ ဖြဲ႕အစည္းမ်ားနဲ႔ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးေရးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမႉးခ်ဳပ္က ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္း ကိုေျပာဆိုထား ပါတယ္။ 
လင့္၊ https://burmese.voanews.com/a/rakhine-rohingya-human-right-abuse-report-icj-/5432265.html

No comments:

Post a Comment

/* PAGINATION CODE STARTS- RONNIE */ /* PAGINATION CODE ENDS- RONNIE */