ဘီတီအက်ဖ် စစ်ဆင်ရေး သို့မဟုတ် အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်ပွဲ (၁၉၄၉-၁၉၅၁ )

 

သမိုင်းသုတေသီ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးခေါ်လီလုရ် ရာဟမာန်

  

ဝတ်လုံတော်ရ ဦးခေါလီလုရ် ရာဟာမာန်သည် ထင်ရှားသော ရိုဟင်ဂျာသမိုင်းသုတေသီ တစ်ဦးဖြစ် သည်။ နိုင်ငံတကာသမိုင်းပညာရှင်များက ယနေ့အထိ သူ၏ သမိုင်းစာအုပ်ကို အလွန်တန်ဖိုးရှိတဲ့ မှီငြမ်းကျမ်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။

ခေါ်လီလုရ်ရာဟမာန်သည် ရခိုင်ပြည်နယ်၊ မင်းပြားမြို့နယ် ခြိတ်တောင်ရွာ ဇာတိဖြစ်ပြီး ပထမကမ္ဘာစစ်ကြီးမတိုင်မီ ၁၈၉၈ ခန့်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ဖခင် မှာ ကာဇီဦးမိုဟာမတ်အစ်မိုင်လ် (အာတီယား) ဖြစ်သည်။ ဖခင်မျိုးရိုးမှာ ထိုခေတ်က စာတတ်ပေတတ် ဂုဏ်ဩဇာကြီးသည့် မျိုးရိုးဖြစ်သည်။ ခါလိလ် သည် အခြေခံပညာကို မိမိ၏ ဇာတိမြို့ မင်းပြားနှင့် စစ်တွေမြို့တို့တွင် ဆည်းပူးခဲ့သည်။ မဇ္ဈိမဒေသ ကလက္ကတားမှ ပညာတော်သင်သွားရောက်ကာဝတ်လုံတော်ဘွဲ့ ဘီအလ်ကို ရရှိခဲ့သည်။

ရိုဟင်ဂျာစခန်းတွေက ကလေးငယ်တွေ အာဟာရချို့တဲ့မှုနှုန်း အမြင့်ဆုံးရောက်လာ

RFA
RFA Burmese
2025.03.12 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇား ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သည့် ရိုဟင်ဂျာကလေးများအား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ်။ Photo: AFP 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းတွေမှာ အာဟာရချို့တဲ့မှုကြောင့် အရေးပေါ်ကုသမှုခံယူနေရတဲ့ ကလေးငယ်ဦးရေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်မယ်ဆိုရင် အခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (UNICEF) က ပြောလိုက်ပါတယ်။

ကုလအတွင်းရေးမှူးချုပ်နဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အကြီးအကဲတို့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းသွားမည်

VOA
VOA Burmese
၁၂ မတ်၊ ၂၀၂၅ 

ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ် Antonio Guterres.
 

ကုလသမဂ္ဂ အတွင်းရေးမှုးချုပ် António Guterres ဟာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ယာယီအစိုးရ အကြံပေး Muhammad Yunus နဲ့အတူ မတ်လ ၁၄ ရက်၊ သောကြာနေ့မှာ Cox’s Bazar မှာရှိတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခ သည်စခန်းတွေကို သွားရောက်မှာဖြစ်ကြောင်း Muhammad Yunus ရဲ့ လက်ထောက် ပြောခွင့်ရ Abul Kalam Azad Majumder က ပြောပါတယ်။

အမေရိကန်အကူအညီဖြတ်မှုကြောင့် ရိုဟင်ဂျာကလေးငယ်များ အစာငတ်မွတ်နိုင်ဟု ကုလပြော

DVB
March 12, 2025

photo:Reuters

အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ရန်ပုံငွေဖြတ်တောက်မှုကြောင့်ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ဒုက္ခသည်စခန်းက ရိုဟင်ဂျာ ကလေး ငယ်တွေမှာ ပြင်းထန်တဲ့ အစာရေစာငတ်မွတ်မှုတွေ မြင့်တက်လာတဲ့အကြောင်း ကုလသမဂ္ဂကလေးများရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (UNICEF) က မတ် ၁၁ ရက်မှာ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

ဒူတာတေးအဖမ်းခံရတာ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်ကို သတိပေးချက်ဖြစ်နိုင်ကြောင်းထောက်ပြ

RFA
ရဲခေါင်မြင့်မောင် (ဝါရှင်တန်ဒီစီ)
2025.03.11 

ဖိလစ်ပိုင် သမ္မတဟောင်း ရိုဒရီဂို ဒူတာတေးအား ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ မနီလာမြို့ အောက်လွှတ်တော်ကော်မတီတွင် မူးယစ်ဆေးနှိမ်နင်းရေး စီမံချက်များနဲ့ပတ်သက်သည့် စစ်ဆေးကြားနာပွဲ တက်ရောက်နေသည်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ်။ Reuters

နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုတရားရုံး (ICC) က Crime Against Humanity ဆိုတဲ့ လူသားဖြစ်တည်မှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ရာဇဝတ်မှုနဲ့အလိုရှိနေတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတဟောင်း ရိုဒရီဂို ဒူတာတေးကို မတ်လ ၁၁ ရက် အင်္ဂါနေ့က ဟောင်ကောင်ကနေအပြန် မနီလာမြို့လေဆိပ်မှာဖမ်းပြီး နယ်သာလန်နိုင်ငံ သည်ဟိတ်မြို့ကို ပို့လိုက်ပါတယ်။ ICC ထုတ်ထားတဲ့ ဖမ်းဝရမ်းကိုပေးအပ်ပြီး ဖိလစ်ပိုင်ရဲတပ်ဖွဲ့က ဖမ်းဆီးလိုက်တာပါ။

"အင်ဒိုနီးရှားရောက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေ အကူအညီပြန်လည်ပေးအပ်" - IOM

VOA
ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန)
၁၁ မတ်၊ ၂၀၂၅

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အာချေးပြည်နယ် Leuge ကမ်းခြေကို လှေနဲ့ ဆိုက်ရောက်လာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ (ဇန်နဝါရီ ၂၉၊ ၂၀၂၅) 

 

အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံကို ရောက်ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီတွေကို ပြန်ပြီး ပေးအပ်ခဲ့တယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂလက်အောက်ခံအေဂျင်စီတခုဖြစ်တဲ့ IOM ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းက ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်သစ်တွေ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံရေး လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့တွေ တောင်းဆို

RFA
RFA Burmese
2025.03.11 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇား ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သည့် ရိုဟင်ဂျာများအား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ်။ AFP Photo 

ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကနေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကို နောက်ထပ်ရောက်ရှိလာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည် အသစ်တွေကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အစိုးရက လက်ခံပေးရေး တိုက်တွန်းပေးဖို့ ကုသမဂ္ဂ အတွင်း ရေးမှူးချုပ် အန်တိုနီယို ဂူတားရက်စ်ကို လူ့အခွင့်အရေး တက်ကြွလှုပ်ရှားတဲ့အဖွဲ့ ဆယ်ဖွဲ့က မတ်လ ၁၀ ရက်နေ့က စာရေးသားပေးပို့ တောင်းဆိုလိုက်ပါတယ်။

Yunus, UN chief to visit Rohingya camps on Friday

NEWAGE
United News of Bangladesh . Dhaka
10 March, 2025, 

Rohingya refugees seeking education, healthcare and other provisional aid take part in a demonstration outside the United Nations office in Colombo on Monday. | AFP photo 

Chief adviser Professor Muhammad Yunus, together with UN secretary-general António Guterres, is scheduled to visit the Rohingya camp in Cox’s Bazar on Friday as the UN chief is set to embark on Bangladesh visit as part of his annual Ramadan solidarity tour.

Rising Rakhine risks reshaping regional realities

daily sun
Simon Mohsin
Publish: Wednesday, 05 March, 2025

The rise of the Arakan Army in Myanmar’s Rakhine State has significantly altered the region’s geopolitical landscape. With the group now controlling the entire 271-km border with Bangladesh, its ascendancy poses a dual challenge—both a national security threat and a humanitarian crisis for Dhaka. Yet, despite this shifting reality, Bangladesh remains indecisive, relying on traditional diplomatic approaches that have yielded limited results. The need for a recalibrated, pragmatic approach is more urgent than ever.

How Myanmar’s Rohingya refugees feel about Aung San Suu Kyi: ‘She was a rag doll who never had absolute power’

INDEPENDENT
Monday 10 March 2025 

Rohingya Muslims tell of their changing view of Aung San Suu Kyi, seeing her as one of their own – a victim of the military – as she languishes in solitary confinement. Shweta Sharma reports from Cox’s Bazar camps in Bangladesh.

 

 

 
Sitting in a dimly-lit bamboo shelter in the world’s largest refugee camp, Rohingya Muslims like Azizur Rehman could be forgiven for hating Aung San Suu Kyi.

Five years ago, the then-leader of Myanmar appeared at the International Court of Justice to deny the Rohingya were victims of genocide by her country’s military, much to the shock of the rest of the world.

ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် အရေးပေါ်အကူပေးကြဖို့ WFP ပန်ကြား

VOA
ဗွီအိုအေ (မြန်မာဌာန)
၀၈ မတ်၊ ၂၀၂၅ 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ Ukhia ဒုက္ခသည်စခန်းအတွင်းမှာ ရိက္ခာလာရောက်ယူနေကြတဲ့ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ (စက်တင်ဘာ ၁၂၊ ၂၀၂၄)

 ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှာ ရှိနေတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ၁ သန်းကျော်အတွက် ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အချိုးကျ ထောက်ပံ့ငွေလျှော့ချမှုတွေ မလုပ်ရအောင် အရေးပေါ်အကူငွေ ချထားပေးဖို့ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ်အဖွဲ့ WFP က ပန်ကြားလိုက်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရဲ့ ပြောခွင့်ရ Stephane Dujarric က မတ်လ ၇ ရက် သောကြာနေ့ ကုလရုံးချုပ် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောပါတယ်။

Rohingya refugee food aid to be halved from next month: UN

FRANCE 24
06/03/2025 

Bangladesh (AFP) – Rations will be halved for around one million Rohingya refugees in Bangladesh from next month due to a lack of funds, the United Nations food agency has said. 

Huge numbers of the persecuted and stateless Rohingya community live in squalid relief camps in Bangladesh, almost entirely dependent on limited humanitarian aid to survive © Ed JONES / AFP

Huge numbers of the persecuted and stateless Rohingya community live in squalid relief camps in Bangladesh, most arriving after having fled from a 2017 military crackdown in neighbouring Myanmar.

Successive aid cuts have already caused severe hardship among Rohingya in the overcrowded settlements, who are reliant on aid and suffer from rampant malnutrition.

UN to halve Rohingya food aid in Bangladesh amid funding crunch

Aljazeera
6 Mar 2025 

World Food Programme says ‘severe funding shortfalls’ to force cut in monthly food vouchers from $12.50 to $6 per person.

Rohingya refugees in Cox's Bazar, Bangladesh, mark the fifth anniversary of their flight from Myanmar during a military crackdown [File: Rafiqur Rahman/Reuters]

The United Nations has warned that it will be forced to halve rations for about one million Rohingya refugees in Bangladesh from next month due to a lack of funds.

The World Food Programme (WFP) said in a letter on Wednesday that “severe funding shortfalls” are forcing a cut in monthly food vouchers from $12.50 to $6 per person.

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက် ကုလ ထောက်ပံ့ငွေလျှော့မည်

RFA
RFA Burmese
2025.03.05 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ကော့ဘဇား ဒုက္ခသည်စခန်းတွင် နေထိုင်သည့် ရိုဟင်ဂျာများအား ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၂ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ်။ Photo: AFP

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံက ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက် စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီကို တစ်လ ၁၂ ဒေါ်လာခွဲနှုန်း ပေးနေရာကနေ တစ်လကို ခြောက်ဒေါ်လာအထိ လျှော့ချဖြတ်တောက်တော့မယ်လို့ ကုလ သမ ဂ္ဂက သတိပေးလိုက်ကြောင်း ရိုက်တာ သတင်းမှာ မတ်လ ၅ ရက်နေ့က ဖော်ပြပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာ အတွက် ရိက္ခာထောက်ပံ့ကြေး လျှော့ဖို့ရှိကြောင်း တာဝန်ရှိသူ ပြော

VOA
ဗွီအိုအေ (မြန်မာပိုင်း)
၀၆ မတ်၊ ၂၀၂၅ 

Rohingya children eat from jars with the USAID logo on them, at a refugee camp in Cox's Bazar, Bangladesh, Feb. 11, 2025.
 

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်က ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက် ရန်ပုံငွေ မရှိလို့ လာမယ့်လထဲမှာ အစားအစာခွဲတမ်း အတွက် တလ ၁၂.၅၀ ဒေါ်လာကနေ ၆ ဒေါ်လာကို လျှော့ချမှာဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူတဦးကို ကိုးကားပြီး ရိုက်တာ သတင်းဌာနမှာ မတ်လ ၅ ရက် (ဗုဒ္ဓဟူးနေ့) က ဖော်ပြပါတယ်။ "မနေ့က နှုတ်နဲ့ အကြောင်းကြားပါတယ်။ ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့က စပြီး အသက်ဝင်မည့် တလ ၆.၅၀ ဒေါ်လာ လျှော့ချမှုကို အတည်ပြုတဲ့ စာကို ဒီနေ့မှာ လက်ခံရရှိခဲ့တယ်" လို့ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေကို ကြီးကြပ်တဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရဲ့ ထိပ်တန်းအရာရှိ မိုဟာမက် မီဇန်နူး ရာမန် (Mohammed Mizanur Rahman) က ရိုက်တာကို ဖုန်းကတဆင့် ဖြေကြားပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များအတွက် EU က ယူရို ၆၈ သန်း ကူညီမည်

DVB
March 4, 2025 

Photo : Reuters

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရောက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်တွေအတွက် ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က အခုနှစ်မှာ ယူရို ၆၈ သန်း ထောက်ပံ့ကူညီသွားမယ်လို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် ကြားဖြတ်အစိုးရက ပြောတဲ့အကြောင်း Anadolu Agency သတင်းမှာ မတ် ၃ ရက်က ဖော်ပြပါတယ်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်များ ရမ်ဇာန်လမြတ်အတွက် ပြင်ဆင်နေ

DVB
March 4, 2025

Photo: BNA

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေရှိ ရိုဟင်ဂျာတွေဟာ ရမ်ဇာန်လမြတ်အတွက် စျေးဝယ်တာတွေ ပြုလုပ်နေကြပါတယ်။

အဲဒီဒုက္ခသည်တွေဟာ စခန်းတွေထဲမှာ ပိတ်လှောင်ခံထားကြရပြီး အလုပ်အကိုင် မရှိသူတွေ များသ လို ပုံမှန်ဝင်ငွေမရှိကြတာမို့ ရမ်ဇာန်လမြတ်ဥပုသ်လအတွင်း ပိုမိုခက်ခဲနိုင်တယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရေး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဖိအားပေးရန် အီးယူက အာမခံထား

မဇျ္စိမ
March 4, 2025 

ပုံညွှန်း – တန်းတူညီမျှရေး၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေးနှင့် အကျပ်အတည်းစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အီးယူကော်မရှင်နာ ဟက်ဂျာလာဘစ်နှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံခြားရေးအကြံပေး အမ်ဒီတိုဟစ်တို့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၃ ရက်က တွေ့ဆုံစဉ် (ဓာတ်ပုံ-MoFA)BSS

ရိုဟင်ဂျာအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေးအရ ဖိအားများ ပေးမည်ဟု တန်းတူညီမျှရေး၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေးနှင့် အကျပ်အတည်းစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အီးယူကော်မရှင်နာ ဟက်ဂျာလာဘစ်က မတ်လ ၃ ရက်နေ့က အာမခံခဲ့သည်။

ရိုဟင်ဂျာတွေနဲ့ မြန်မာဒုက္ခသည်တွေကို ယူရို ၆၅ သန်းကျော် ထောက်ပံ့သွားမယ်လို့ EU ထုတ်ပြန်

RFA
RFA Burmese
2025.03.03 

တိုက်ပွဲများကြောင့် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ အင်းစရွာမှ စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များအား ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဧပြီလ ၂၁ ရက်နေ့က တွေ့ရစဉ်။Citizen Photo 

 

ရိုဟင်ဂျာတွေအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံက ဒုက္ခသည်တွေကို ယူရိုငွေ ၆၅ သန်းကျော် ထောက်ပံ့ကူညီသွားမယ်လို့ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) က မတ်လ ၃ ရက်နေ့မှာ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

မြန်မာနဲ့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်အပါအဝင် အကျပ်အတည်းကြုံနေရတဲ့ တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှက နိုင်ငံတွေကို EU က ယူရို ၇၆ သန်း ထောက်ပံ့သွားမယ်လို့ ကြေညာတာပါ။